اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه دوشنبه، ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ با حضور در نشست سخنگویی به پرسشهای خبرنگاران رسانههای داخلی و خارجی درباره مهمترین تحولات عرصه سیاست خارجی پاسخ داد.
اقدام نسنجیده آمریکا علیه تبعات فراوانی داشته است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره کاهش نیروهای نظامی آمریکا در اروپا، اظهار کرد: اقدام نسنجیده واشنگتن علیه ایران تبعات گستردهای ازجمله بروز اختلاف با متحدانش را درپی داشته است؛ ما مشارکتکنندگان در اقدام نظامی آمریکا علیه ایران را مسئول میدانیم؛ فکر میکنم زمان آن رسیده که کشورهای اروپایی با شجاعت، نتیجه تبعیت کورکورانه از سیاستهای غیرقانونی آمریکا را ببینند و تصمیم بگیرند که رویکرد مستقلتری نسبت به تحولات بینالمللی، ازجمله در غرب آسیا و در رابطه با موضوعهای مرتبط با جمهوری اسلامی ایران اتخاذ کنند.
ایران خود را پاسدار تنگه هرمز میداند
بقایی درباره اقدام اخیر آمریکا در تنگه هرمز اظهار کرد: در مورد نحوه پاسخ به این اقدام، کسانی که مسئول پاسخدهی به این نوع تحرکات و اقدامهای غیرقانونی هستند، هم آماده هستند و هم میدانند که چگونه از منافع و امنیت ملی ایران دفاع کنند؛ بیانیه فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا همین امروز در رابطه با این موضوع صادر شد.
وی ادامه داد: آنچه مشخص است، دنیا نه ادعاهای بشردوستانه آمریکا را میپذیرد و نه باور دارد که آمریکا میتواند از این باتلاق خودساختهای که باعث مشکلات فراوان هم برای منطقه ما، هم برای آمریکا و هم برای جامعه جهانی شده، با تکرار اشتباههای گذشته خارج شود؛ آمریکاییها باید تا الان این درس را گرفته باشند که در رابطه با ملت ایران نمیتوانند از زبان تهدید و زور استفاده کنند.
بقایی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران نشان داده که خود را پاسدار و نگهبان تنگه هرمز و این آبراه مهم میداند؛ جامعه جهانی باید آمریکا و رژیم صهیونیستی را به خاطر تحمیل ناامنی به این آبها و ایجاد مشکلاتی که در کل دنیا احساس میشود، پاسخگو کند و باید مانع شود که آمریکا بیش از پیش، مشکلات موجود را پیچیده کند؛ حتما کشتیها، صاحبان کشتیها و شرکتهای کشتیرانی هم به خوبی میدانند که اطمینان از امنیت و ایمنی آنها مستلزم هماهنگی با مراجع ذیصلاح جمهوری اسلامی ایران است.
وی همچنین گفت: ما در مشورت و همکاری با همه نهادهای تصمیمگیر و تصمیمساز در کشور هستیم؛ قوانین داخلی تکلیف را در رابطه با مواجهه با تهدید خارجی اعم از دریایی مشخص کرده است؛ در حقوق بینالملل هم تکلیف روشن است و به موجب حقوق عرفی بینالمللی اجازه داریم در شرایطی که در معرض تهدید تجاوز نظامی طرفهای دیگر هستیم، تدابیر لازم را اجرا کنیم؛ ما برای ایجاد سازوکاری در جهت اطمینان از تردد ایمن کشتیها از تنگه هرمز مبانی لازم را داریم.
حزبالله از تمامیت سرزمینی لبنان دفاع میکند
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره حزبالله لبنان تاکید کرد: فکر میکنم کاملا روشن است که حزبالله و مقاومت لبنان مایه فخر این کشور و جهان عرب و امت اسلامی است و در این موضوع کسی تردید ندارد؛ اینها دارند برای دفاع از عزت، تمامیت سرزمینی و استقلال لبنان با رژیم صهیونیستی مبارزه میکنند.
اقدامهای لازم برای حل مشکلات مربوط به لغو معافیت اخذ روادید با لبنان انجام شد
وی درباره وضعیت روادید میان ایران و لبنان گفت: ما با لبنان متقابلا معافیت از اخذ روادید داشتیم و هم برای شهروندان ایرانی و هم برای شهروندان لبنانی، این یک تسهیل بسیار مناسب برای سفر به هر یک از ۲ کشور بود که متأسفانه بهصورت یکجانبه این معافیت از طرف دولت لبنان لغو شد.
وی ادامه داد: در عین حال، برای اینکه مشکلی پیش نیاید، تسهیلات بسیار زیادی در نظر گرفته شده؛ ازجمله صدور روادید فوری در مبادی ورودی که فکر میکنم تا حد زیادی مشکلاتی را که در یکی ۲ روز ایجاد شده بود، رفع کرد؛ امیدواریم که با ادامه این روند، سفر شهروندان لبنانی به ایران و از ایران به جاهای دیگری که مد نظرشان هست، تسهیل شود.
نگرانی خود درباره ماهیت نژادپرستانه و تروریستی اقدام علیه شهروندان ایرانی در فرانسه را مطرح کردیم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش میزان درباره اتفاقهای رخداده برای شهروندان ایرانی در فرانسه اعم از قتل، آزار و بازداشت به اتهام واهی که ریشه در سیاستهای ضد ایرانی و ضد مسلمانان دولت فرانسه دارد، گفت: از زمانی که موضوع خانم اسفندیاری مطرح شد یا پیشتر از آن ما، نگرانی خود درباره اینکه این رفتارها شائبه نژادپرستی و اقدامهای تروریستی را ایجاد کرده، مطرح کردیم؛ پیگیریهای ما درباره قتل ۲ شهروند ایرانی در فرانسه ادامه دارد، اما هنوز پاسخ صریحی نگرفتیم؛ بررسیهای قضایی درباره این حادثه که یک سال از آن میگذرد، ادامه دارد و سفارت ما در پاریس همچنان پیگیر موضوع است؛ در رابطه با اتفاق تلخی که در اواخر فروردین ماه سال جاری برای شهروند ایرانی انفاق افتاد و وی به قتل رسید، سفارت ما در پاریس پیگیر موضوع است و از طریق سفارت فرانسه در تهران نیز موضوع را پیگیری خواهیم کرد؛ به هر حال باید ابعاد مختلف این جنایت روشن شود و ما وظیفه داریم که نسبت به حقوق اتباع ایرانی در هر کجای دنیا هستند، با جدیت پیگیری موضوعها را پیگیری کنیم.
مدیرکل آژانس در هر ۲ مقطع حمله به ایران، از نزدیک شاهد رویکردهای متناقض و غیرسازنده آمریکا بوده است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اظهارات اخیر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گفت: نباید از تکرار چنین گزارههایی متعجب شد؛ چرا که وی این گزاره تکراری را بدون توجه کافی به واقعیتهای موجود، بهصورت مکرر مطرح میکند؛ واقعیت این است که در هر روند دیپلماتیک، این آمریکا بوده که فرایند را با مشکل مواجه کرده است.
وی اظهار کرد: نکته تعجبآور این است که مدیرکل آژانس در هر ۲ مقطع، بهنوعی در جریان روندهای دیپلماتیک قرار داشته و از نزدیک شاهد رویکردهای متناقض و غیرسازنده آمریکا بوده است، اما، همچنان همان ادعاها را تکرار میکند؛ بر این اساس، از دیدگاه مطرحشده، مشکل اصلی در عدم پیشرفت روندهای دیپلماتیک، ناشی از عملکرد مخرب آمریکا بوده است که مانع از دستیابی به نتیجه در مذاکرات تا به امروز با هیئت حاکمه فعلی این کشور بوده است.
گفتوگوها با عمان درباره سازوکار عبور و مرور از تنگه هرمز ادامه دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره بررسی سازوکارهای جدید عبور از تنگه هرمز با عمان، گفت: درباره عمان، با توجه به اینکه ایران و عمان از کشورهای ساحلی تنگه هرمز هستند، طبیعی است که مسئولیت مشترکی در قبال حفظ ایمنی تردد کشتیرانی در این آبراه راهبردی داشته باشند؛ بر همین اساس، گفتوگوها بر تدوین پروتکلها و سازوکارهای مشخص برای اطمینان از تردد ایمن کشتیها متمرکز بوده است؛ هدف اصلی این رایزنیها، تضمین ایمنی کشتیرانی در آبراهی است که در این مدت، بهدلیل اقدامهای خلاف قانون آمریکا، با اخلال مواجه شده است.
جزئیات مطرحشده درباره موضوع هستهای عمدتا گمانهزنی است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره طرح ۱۴ بندی ایران گفت: درباره جزئیات این موارد اکنون صحبتی نمیکنم، زیرا در حال بررسی است؛ آمریکا راحت نمیتواند زیادهخواهی خود را ترک کند؛ مواردی که در رسانهها مطرح شده و جزئیات مطرحشده درباره موضوع هستهای عمدتا گمانهزنی است؛ ما در این مرحله جز درباره توقف کامل جنگ حرفی نداریم.
وی با تاکید بر اینکه گفتوگوها را از طریق میانجی پاکستانی ادامه میدهیم، گفت: ما پاسخ آمریکا را دریافت کردیم و به محض اینکه به جمعبندی برسیم نتیجه را به میانجی اعلام میکنیم.
کشورهایی که نگران وضعیت در تنگه هرمز هستند مانع تشدید اقدامهای غیرقانونی آمریکا در منطقه شوند
سخنگوی وزارت خارجه درباره پیشنهاد کشورهای اروپایی برای موضوع تنگه هرمز، گفت: توصیه ما به این کشورها این است که وضعیت موجود را پیچیدهتر نکنند؛ ایران بهعنوان کشور ساحلی تنگه هرمز، تدابیری که طبق حقوق بینالملل و حقوق داخلی برای اطمینان از عدم تعرض یا تهدید طرفهای متجاوز نسبت به امنیت ملی و منافع ایران اتخاذ کرده، یک اصل پذیرفتهشده در حقوق بینالملل و حقوق دریاهاست؛ اگر کشورها میخواهند کمک کنند، بهترین کمک این است که مانع تشدید اقدامهای غیرقانونی آمریکا در منطقه و فراتر از منطقه شوند.
اقدامهای آمریکا علیه کوبا نقض فاحش حقوق بینالملل، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه است
بقایی درباره تهدیدهای اخیر آمریکا علیه کوبا، گفت: اقدامهایی که در حوزه آمریکای لاتین در حال انجام است، بسیار نگرانکننده است و البته نشانه یک الگوی رفتاری از طرف آمریکاست؛ ما اقدامهای آمریکا علیه کوبا را شدیدا محکوم میکنیم؛ اقدامهای آمریکا نقض فاحش حقوق بینالملل، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه است.
وی تاکید کرد: اتفاقی که در آنجا در حال وقوع است و ادامه اقدامهای غیرقانونی آمریکا علیه ونزوئلا قرار دارد، باید مورد محکومیت قاطع جامعه بینالمللی و کشورهای همان منطقه قرار گیرد؛ در غیر این صورت، این الگوی رفتاری میتواند صلح و امنیت را نه تنها در آن منطقه، بلکه در دیگر مناطق نیز بیش از پیش به هم بزند.
کشورهای مسئول دلیلی برای پیروی از اقدامهای خلاف قانون آمریکا ندارند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که در رسانههای غربی اینطور ادعا میشود که در ایران در مورد ادامه بحث پیرامون موضوعات هستهای اجماع نظر وجود ندارد، گفت: اقدامهای آمریکا خود نشان داد به جامعه بینالمللی که موضوع هستهای ایران بهانهای بیش برای اقدامهای ایذایی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران نیست؛ هیچ دلیلی وجود ندارد برای کشورهایی که مسئولانه میاندیشند و به حاکمیت قانون در روابط بینالملل، قائل هستند، برای اینکه بخواهند از اقدامهای خلاف قانون آمریکا پیروی کنند.
تصمیم امارات برای خروج از اوپک سازنده نبود
سخنگوی وزارت خارجه درباره خروج امارات از اوپک، گفت: امارات تصمیم گرفته است بهعنوان یک کشور عضو اوپک از این سازمان خارج شود؛ این تصمیمی است که ما از رسانهها شنیدیم، ولی فکر میکنم اینکه کشوری بخواهد بهعنوان یک واکنش منفی یا انتقامجویانه علیه منطقه یا کشورهای عضو اوپک رفتاری را انجام دهد، به هیچ عنوان سازنده نیست؛ برای ما آنچه مشخص است این است که ما بهعنوان عضو اوپک به تعهدات خود قائل هستیم و فکر میکنم که این سازمان تأمینکننده منافع کشورهای عضو است.
مهمترین تضمین برای ایفای حقوق یک کشور، قدرت خود آن کشور است
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخشی دیگر گفت: ما با روسیه و چین، بهعنوان کشورهایی که دارای توافقنامههای متعدد هستیم، ازجمله توافقنامههای شراکت راهبردی، در تماس مستمر هستیم؛ طبیعی است در رابطه با موضوعهای منطقهای نیز با آنها مشورت داشته باشیم، اما نهایتا میدانیم که در رابطه با ایفای حقوقمان باید به خودمان متکی باشیم؛ مهمترین تضمین برای ایفای حقوق یک کشور، قدرت خود آن کشور است.
آمریکا باید به این جمعبندی برسد که در رابطه با ایران باید رویکردی معقول اتخاذ کند
بقایی درباره مذاکره با آمریکا هم گفت: ما در این مرحله مصمم به خاتمه جنگ هستیم؛ طرف مقابل باید به این جمعبندی برسد که در رابطه با جمهوری اسلامی ایران، در موضوعهایی که با ایران دارد، باید رویکردی معقول و غیرزیادهخواهانه اتخاذ کند.
ایران هیچ حملهای علیه هیچ کشور منطقه انجام نداد
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: جمهوری اسلامی ایران هیچ حملهای را علیه هیچ کشور منطقه انجام نمیدهد؛ لفظ «حمله» را ما نمیتوانیم در مورد اقدامهای دفاعی ایران به کار ببریم؛ ما همواره گفتهایم که با همه کشورهای منطقه، ازجمله عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس، قائل به حسن همجواری و داشتن بهترین روابط هستیم.
موظفیم که با اعتمادبهنفس برای احقاق منافع ایران تلاش کنیم
سخنگوی وزارت خارجه گفت: وزارت امور خارجه بهعنوان متولی دیپلماسی کشور، وظیفهاش حراست از منافع ملی ایران از طریق تعامل با کشورهای مختلف است؛ دیپلماسی با آمریکا هم به همین صورت است؛ ما موظفیم که با اعتمادبهنفس و به پشتوانه مردم و با اعتقاد به حقانیت مطالباتمان، با تمام توان برای احقاق منافع ایران تلاش کنیم.
ایران همواره منادی سازوکارهای امنیتی درونزا در منطقه بوده است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره طرح ۱۴ بندی اخیر ایران و مرحلهبندی آن، گفت: این مرحلهبندی بیشتر یک کار رسانهای است که برخی از رسانهها انجام دادهاند. چنین چیزی در پیشنهادات ایران وجود ندارد. اما این به این معنا نیست که ما از طراحی یک سازوکار امنیتی دستهجمعی برای منطقه استقبال نمیکنیم؛ ما همواره منادی اتخاذ سازوکارهایی برای تقویت اعتماد میان کشورهای منطقه با هدف ایجاد سازوکارهای امنیت دستهجمعی با حضور خود کشورهای منطقه بودهایم و این موضوع را از هر فرصتی که به دست بیاوریم حتما مطرح خواهیم کرد.
در برخی طرفهای اروپایی نوعی واقع بینی و واقعنگری نسبت به تحولات بینالمللی ایجاد شده است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره نقش اروپاییها در مقوله خاتمه جنگ، گفت: ما همیشه از هرگونه نقشآفرینی سازنده اروپا و کشورهای اروپایی در موضوعهایی که میتواند به نحوی از آنها به امنیت منطقه مرتبط شود، استقبال کردیم؛ انتخاب آنها بود که روش دیگری را برگزیدند و نتیجهاش را هم دیدند؛ به نظر میرسد که تجارب یک سال و نیم اخیر، حداقل در برخی طرفهای اروپایی نوعی واقعبینی و واقعنگری نسبت به تحولات بینالمللی ایجاد و این واقعیت را دریافتند که تبعیت محض از سیاستهای آمریکا نه به نفع صلح و امنیت بینالمللی است، نه به نفع هنجارهایی است که اتحادیه اروپایی همیشه خودش را منادی آنها میدانست.
سازوکار تصمیمگیری در تهران مشخص است
بقایی درباره اظهارات متناقض رئیسجمهور آمریکا در مورد تصمیمگیری در تهران، گفت: در تهران همه چیز به بهترین شیوه انجام میشود و سازوکار تصمیمگیری در جمهوری اسلامی ایران کاملا روشن است؛ زمانی که تصمیم به مذاکره گرفتیم، این کار را انجام دادیم و رویکرد مسئولانه ایران را درباره مسائل بینالمللی نشان دادیم؛ در آینده هم تصمیمهای لازم را اتخاذ و اجرا میکنیم.
در هر توافقی باید خاتمه جنگ در لبنان هم مدنظر باشد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره گنجانده شدن موضوع آتشبس لبنان بهعنوان بخشی از تفاهم آتشبس ایران و آمریکا، گفت: تحولات منطقه به هم مرتبط است و آنچه در لبنان رخ داد جدا از آنچه در کل منطقه حادث شد، جدا نیست؛ بههمبن دلیل در هر توافقی باید خاتمه جنگ در لبنان هم مدنظر باشد.
کشورهای منطقه را از همکاری با رژیم صهیونیستی برحذر میداریم
بقایی درباره اسناد و گزارشهای مربوط به همکاری امارات و رژیم صهیونیستی، گفت: ما حتما تحولات در منطقه را با جدیت و دقت رصد میکنیم و اعتقاد داریم هرگونه همکاری و همدستی کشورهای منطقه با رژیمی که سابقه روشنی در ناامنسازی منطقه دارد، سبب تشدید ناامنی در منطقه میشود؛ کشورهای منطقه را از این روند برحذر میداریم؛ ایران در دفاع از منافع خود بدون هیچ مسامحه ای هرجا که لازم باشد، اقدام خواهد کرد.
تعهد آمریکا در صورت شکل گرفتن توافق خاتمه جنگ، باید شامل نایب آن در منطقه هم باشد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تاکید ایران بر خاتمه جنگ در مذاکرات با آمریکا و عدم شمول رژیم صهیونیستی در این روند، گفت: اگرچه توافق آتشبس میان ایران و آمریکا بود، در بیانیه های رسمی آمریکا تصریح شد که این کشور از طرف رژیم صهیونیستی وارد جنگ شده است؛ تعهد آمریکا در آتشبس و در ادامه در صورت شکل گرفتن توافق خاتمه جنگ، باید توافقی باشد که شامل نایب آن در منطقه هم باشد؛ سیاست ما درباره رژیم تغییر نکرده و ما همچنان رژیم را به رسمیت نمیشناسیم.
رابطه ایران و عراق دوستانه است
بقایی درباره رابطه ایران و عراق، تصریح کرد: ایران و عراق رابطه دوستانهای دارند و ما همچنان حامی استقلال و تصمیمگیری مستقل عراق برای اعمال حاکمیت خود بودهایم؛ وزیر امور خارجه و رئیسجمهور هم در پیامهای اخیر خود بر این موضوع تاکید کردند؛ ما بر حسن همجواری و تامین منافع ۲ ملت در رابطه با عراق تاکید داریم.
مردم فلسطین برای تحقق حق تعیین سرنوشت خود مبارزه میکنند
بقایی درباره عدم شمولیت صلح در غزه در توافق آتشبس با آمریکا، گفت: ما درباره هیچ بخشی از منطقه خود را قیم نمیدانیم؛ مردم فلسطین برای تحقق حق تعیین سرنوشت خود مبارزه میکنند و خودشان تصمیم میگیرند؛ آرمان فلسطین نه یک آرمان اسلامی، بلکه آرمانی انسانی است و کمک به تحقق یافتن حق مردم فلسطین مطالبه حقوقی است که در اسناد سازمان ملل به آن اذعان شده است.
تبدیل شهروندان یک کشور به اهرم سیاسی از نظر حقوقی و انسانی ناشایست است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره بدرفتاری با ایرانیان حاضر در امارات هم گفت: ما این گزارشها را دریافت کردیم؛ کنسولگری ما در دبی از همان روزهای دریافت نخستین گزارش پیگیر موضوع است و از همه ظرفیت خود برای جلوگیری از تداوم این وضعیت تلاش میکنیم؛ امارات اذعان دارد که ایرانیها نقش مهمی در شکوفایی این کشور ایفا کردند و اگر قائل به این حرف هستند باید وظایف خود را انجام دهند؛ این روزها میگذرد و انچه میماند تداوم همسایگی در منطقه است؛ تبدیل شهروندان یک کشور به اهرم سیاسی از نظر حقوقی و انسانی ناشایست است.
قانونشکنی و اخلال در تجارت آزاد در دریاها عادیسازی نشود
بقایی درباره اقدام آمریکا در رابطه با کشتی توسکا، گفت: اقدام علیه توسکا مصداق بارز راهزنی دریایی بود؛ جامعه بینالمللی باید به این موضوع حساسیت نشان دهد تا قانونشکنی و اخلال در تجارت آزاد در دریاها عادیسازی نشود؛ پیگیر وضعیت خدمه توسکا هستیم؛ آنها در وضعیت گروگانگیری به سر میبردند.
دعوت از کشورهای منطقه برای ایجاد سازوکار امنیت دسته جمعی بدون حضور بازیگران خارج از منطقه
بقایی با بیان اینکه طبیعی است برخی کشورهای منطقه با واقعبینی به تحولات رخداده بنگرند و موضع مسئولانه و رو به جلو درباره امنیت دسته جمعی منطقه و عملکرد و کارویژه حضور نظامیان آمریکایی در منطقه داشته باشند، گفت: کشورهای منطقه را به ایجاد سازوکار امنیتی دسته جمعی بدون حضور مخرب بازیگران خارجی دعوت میکنیم.
بقایی درباره اقدام های اخیر بحرین علیه برخی از شهروندان این کشور، گفت: سلب تابعیت یک اقدام کاملا غیرانسانی و مغایر با تعهدات حقوق بشری است؛ این مجازات مدتها پیش منسوخ شده و چنین مجازاتی به هیچ عنوان قابل تایید نیست؛ این اقدامها مشابه اقدامهای دهه ۵۰ دیکتاتور عراق است که بسیاری را صرفا با اتهام ایرانی بودن سلب تابعیت و اخراج کرد؛ بحرین هم ادعا کرده که افراد یادشده، اصالتا ایرانی هستند و به دلیل همدلی آنها با ایران در جریان تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا مورد این مجازاتها قرار گرفتند؛ ما موضع خود را صریحا در این باره اعلام کردیم و مقامهای بحرین باید به دلیل نقض تعهد پاسخگو باشند.
انتهای پیام/