حقوق بشر همواره بهعنوان یکی از ابزارهای اصلی در زرادخانه دیپلماسی آمریکا برای فشار بر کشورهای مستقل مورد استفاده قرار گرفته است. با این حال، بررسی دقیق تاریخ معاصر نشان میدهد که واشنگتن خود یکی از بزرگترین ناقضان حقوق بشر علیه ملت ایران بوده است.
از کودتای نظامی تا تحریمهای دارویی در قرن ۲۱، ردپای سیاستهایی دیده میشود که بهطور مستقیم حق حیات، حق تعیین سرنوشت و حق توسعه ایرانیان را هدف قرار دادهاند.
کودتای ۲۸ مرداد؛ ترور دموکراسی و حق تعیین سرنوشت
نخستین و شاید ماندگارترین ضربه آمریکا به حقوق مردم ایران، طراحی و اجرای کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ (عملیات آژاکس) بود. سازمان سیا با همکاری انگلیس، دولت قانونی و مردمی محمد مصدق را که به دنبال ملی کردن صنعت نفت بود، سرنگون کرد.
این مداخله نه تنها حق حاکمیت ملی ایران را نقض کرد، بلکه با بازگرداندن استبداد، راه را برای ۲۵ سال سرکوب سیاسی، شکنجه نظاممند توسط ساواک (که تحت آموزش مستشاران آمریکایی بود) هموار کرد.
اسناد منتشر شده توسط سیا در سالهای اخیر، به صراحت بر نقش غیردموکراتیک واشنگتن در این واقعه صحه گذاشته است.
فاجعه پرواز ۶۵۵؛ نقض آشکار حق حیات
در ۱۲ تیرماه ۱۳۶۷، ناو جنگی وینسنس آمریکا با شلیک ۲ موشک، هواپیمای مسافربری ایرباس ایران را بر فراز خلیج فارس سرنگون کرد. در این جنایت ۲۹۰ غیرنظامی از جمله ۶۶ کودک به شهادت رسیدند.
دولت آمریکا نه تنها از عذرخواهی رسمی بابت این کشتار خودداری کرد، بلکه به فرمانده ناو وینسنس مدال شجاعت اعطا کرد.
این اقدام از منظر حقوق بینالملل، نقض فاحش کنوانسیون شیکاگو و حق بنیادین زندگی محسوب میشود که هیچ توجیه نظامی برای آن پذیرفته نیست.
تحریمهای اقتصادی؛ جنگ تمامعیار علیه سلامت و توسعه
در دهههای اخیر، تحریمهای یکجانبه و فراسرزمینی آمریکا به عنوان «سلاحی تمیزتر از بمب» علیه معیشت مردم ایران به کار گرفته شده است.
اگرچه مقامات آمریکایی ادعا میکنند که غذا و دارو مشمول تحریم نیست، اما مسدودسازی کانالهای بانکی عملا دسترسی ایران به داروهای حیاتی (بهویژه برای بیماران خاص و پروانهای) را با چالش جدی مواجه کرده است.
گزارشگران ویژه سازمان ملل بارها تاکید کردهاند که تحریمهای یکجانبه آمریکا مانع از بهرهمندی مردم ایران از حقوق اولیه انسانی از جمله حق بر سلامت و حق بر استاندارد مناسب زندگی شده است. این تحریمها با هدف ایجاد فشار اجتماعی، بهطور مستقیم اقشار آسیبپذیر را هدف قرار دادهاند.
حمایت از گروههای تروریستی و تروریسم دولتی
سابقه آمریکا در حمایت از گروههای معاند که دست به اقدامات تروریستی علیه شهروندان و مقامات ایرانی زدهاند، بخش دیگری از این کارنامه سیاه است.
خارج کردن نام گروهک منافقین از فهرست گروههای تروریستی و حمایتهای سیاسی از آنها، در حالی صورت گرفت که این گروه مسئول ترور هزاران غیرنظامی در ایران است.
- بیشتر بخوانید:
- حقیقت ناگفته جنایتهای جنگی آمریکا علیه مردم ایران
- هدف قرار دادن نظاممند بخش سلامت ایران؛ نقض عمیق حقوق بینالملل بشردوستانه
اقدام تروریستی دیماه ۱۳۹۸ در ترور رسمی یک مقام عالیرتبه نظامی ایران (شهید سلیمانی) در خاک کشوری ثالث (عراق)، از سوی بسیاری از کارشناسان حقوقی و حتی گزارشگر ویژه سازمان ملل بهعنوان «قتل غیرقانونی» و نقض منشور ملل متحد توصیف شد.
مداخلات نظامی اخیر و تهدید زیرساختهای غیرنظامی
طبق گزارشهای اخیر، همکاریهای نظامی آمریکا در حملات به زیرساختهای ایران، از جمله مراکز هستهای صلحآمیز و مراکز اقتصادی، ابعاد جدیدی از نقض حقوق بینالملل را رقم زده است.
هدف قرار دادن زیرساختهایی که نشت مواد رادیواکتیو در آنها میتواند سلامت میلیونها انسان و محیط زیست منطقه را به خطر اندازد، مصداق بارز جنایت علیه بشریت و نقض پروتکلهای ژنو است.
انتهای پیام/