کشورهای عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) در ۲۷ آوریل (۷ اردیبهشت) گرد هم آمدند تا بررسی ۵ ساله عملکرد آن را انجام دهند. امسال، کنفرانس بررسی در سایه تجاوز نظامی که آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به بهانه توسعه سلاح هستهای آغاز کردند، افتتاح شد.
در حالی که ۱۹۱ کشور عضو برای بررسی انپیتی گرد هم آمدند، معامله بزرگی که در قلب این پیمان قرار دارد، به بوته آزمایش گذاشته شد.
این پیمان که در سال ۱۹۷۰ اجرایی شد، توافق اصلی است که از طریق آن بیشتر کشورها نظم هستهای فعلی را پذیرفتهاند. کشورهای بدون سلاح هستهای تحت این پیمان (از جمله ایران) موافقت کردهاند که هرگز به سلاح هستهای دست نیابند، در حالی که برخی کشورهای دارای سلاح هستهای، مانند آمریکا، انگلیس و فرانسه، موافقت کردهاند که گسترش سلاحهای هستهای را مهار کنند و همچنین خلع سلاح ذخایر هستهای خود را دنبال کنند.
همه اعضای انپیتی حق دارند که تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) به دنبال فناوری هستهای صلحآمیز باشند. هر ۵ سال یکبار، کشورها برای بررسی اینکه آیا این پیمان یادشده هنوز رعایت میشود یا خیر، تشکیل جلسه میدهند. به همین دلیل است که این کنفرانس برگزار شده است.
الجزیره نوشت: مشکل این است که موضوع ایران اکنون یک پرسش بسیار ناراحتکننده را برای کنفرانس بررسی مطرح کرد؛ اینکه آیا عضویت در انیتی درجهای از حفاظت را برای کشورهای بدون سلاح هستهای خود ارائه میدهد؟
آژانس هیچ مدرکی مبنی بر وجود یک برنامه تسلیحاتی ساختاریافته در ایران پیدا نکرده است. با وجود این نتیجهگیری، که توسط اطلاعات آمریکا تایید شده است، آمریکا، که یک کشور دارای سلاحهای هستهای است، و رژیم صهیونیستی که نیز دارای تسلیحات هستهای هستهای است، تصمیم به حمله به ایران گرفتند.
الجزیره تاکید کرد: این رویکرد قهری برای حل آنچه نگرانیها در مورد فعالیتهای هستهای خوانده میشود، به شدت به انپیتی آسیب میرساند. اگر مسئله عدم اطمینان در مورد فعالیتهای مراکز هستهای ایران بود، بمباران آنها هیچ شفافیتی ایجاد نمیکند. اگر مسئله دسترسی محدود بازرسان تسلیحاتی بود، جنگ و محاصره بازرسیها را آسانتر نمیکرد.
این درس تاریکتری است که بر کنفرانس بررسی در نیویورک سایه افکنده است. مقالات کاری ایران که به کنفرانس ارائه شده، مسائل مهمی را مطرح میکند. تهران به ماده چهارم پیمان و حق فناوری هستهای صلحآمیز استناد میکند. ایران استدلال میکند که حمله به مراکز هستهای تحت حفاظت، منطق معاهده را نقض میکند.
آمریکا مدعی است که تلاش میکند تا تعهداتی را که در انپیتی مشخص شده و ایران بهعنوان یکی از امضاکنندگان آن با آن موافقت کرده بود، با زور تحمیل کند.
اما جنگ و همچنین سایر موارد نقض، مانند ربودن نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، تعهد آمریکا را به قوانین بینالمللی و دیپلماسی تسهیل شده توسط سازمان ملل زیر سوال برد.
در ۴ هفته آینده، کشورهای عضو انپیتی کارهایی برای انجام دادن دارند. آنها میتوانند دوباره تایید کنند که حمله به تاسیسات هستهای تحت حفاظت غیرقابل قبول است. آنها میتوانند بحث غنیسازی را در چارچوب واقعی معاهده قرار دهند و به آمریکا یادآوری کنند که غنیسازی صفر جزو الزامات انپیتی نیست. آنها همچنین میتوانند مسئله عدم تعادل منطقهای ناشی از ابهام هستهای رژیم صهیونیستی و عدم عضویت در پیمان را مطرح کنند.
الجزیره نوشت: با آغاز کنفرانس، یادآوری نقش کلیدی انپیتی در مهار گسترش سلاحهای هستهای در بیش از ۵۰ سال گذشته مهم است. حفظ این معاهده، کلید حفظ این وضعیت است. به همین دلیل است که در کنفرانس بازنگری، کشورهای عضو باید قاطعانه از بازنویسی توافق اساسی انپیتی توسط جنگ خودداری کنند.
انتهای پیام/