در پی رخداد نگرانکننده شامگاه یکشنبه ۳۰ فروردین در آبهای دریای عمان، که طی آن یک شناور تجاری ایرانی در مجاورت سواحل کشورمان مورد تعرض نیروهای نظامی ایالات متحده قرار گرفت، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران و کمیته ملی حقوق بشردوستانه با انتشار یازدهمین بیانیه مشترک، این اقدام را بهشدت محکوم کردند.
در این بیانیه با اشاره به اصول بنیادین حقوق بینالملل، از جمله اصل منع توسل به زور مندرج در ماده ۲ (۴) منشور ملل متحد و قواعد عرفی حاکم بر آزادی کشتیرانی، تأکید شده است که هرگونه اقدام خصمانه علیه شناورهای غیرنظامی، نقض صریح تعهدات بینالمللی دولتها محسوب میشود. همچنین بر اساس کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها، امنیت کشتیهای تجاری و خدمه آنها باید در همه شرایط مورد احترام قرار گیرد.
این بیانیه با برجستهسازی ابعاد انسانی حادثه تصریح میکند: بخشی از محموله این شناور شامل مواد اولیه مورد نیاز برای تولید ملزومات مصرفی بیماران دیالیزی بوده که به شرکت تجهیزات پزشکی سها، وابسته به جمعیت هلال احمر، تعلق داشته است. بر این اساس، هرگونه اختلال در تأمین این اقلام حیاتی میتواند بهطور مستقیم سلامت و جان بیماران نیازمند به خدمات دیالیز را تهدید کند.
در ادامه، این اقدام به دلیل ایجاد تهدید، ارعاب و بهخطر انداختن جان خدمه غیرنظامی، مغایر با اصول اساسی حقوق بشردوستانه از جمله اصل تفکیک و اصل احتیاط در عملیات نظامی دانسته شده و هرگونه ایجاد رعب و فشار روانی بر غیرنظامیان و خانوادههای آنان نیز محکوم شده است.
در بخش دیگری از این بیانیه، با اشاره به ترتیبات موجود برای کاهش تنش در منطقه، آمده است که چنین اقدامی میتواند ناقض تعهدات بینالمللی مرتبط با حفظ صلح و ثبات بوده و در چارچوب قطعنامه ۳۳۱۴ (۱۹۷۴) مجمع عمومی سازمان ملل متحد، بهعنوان مصداقی از کاربرد غیرقانونی زور مورد بررسی قرار گیرد.
جمعیت هلال احمر و کمیته ملی حقوق بشردوستانه در پایان ضمن تأکید بر لزوم احترام بیقید و شرط به قواعد آمره حقوق بینالملل، از نهادهای ذیصلاح بینالمللی از جمله شورای امنیت سازمان ملل متحد خواستند با رویکردی فوری، بیطرفانه و مسئولانه، این موضوع را بررسی و زمینه پاسخگویی عاملان آن را فراهم کنند.
در این بیانیه همچنین بر ضرورت تضمین ایمنی کشتیرانی بینالمللی، حمایت از جان غیرنظامیان بهویژه بیماران نیازمند به درمانهای حیاتی و اتخاذ تدابیر عملی برای جبران آثار این حادثه و حمایت از افراد متأثر تأکید شده است.
این بیانیه به امضای پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلال احمر و رئیس کمیته ملی حقوق بشردوستانه جمهوری اسلامی ایران رسیده است.