سارا عرفانی نویسنده و مدیر مجموعه «بانوی فرهنگ»، در گفتوگو با میزان، در مورد اهمیت روایت در این روزها اظهار کرد: روایت در واقع، شرح و بیان اتفاقاتی است که در حال وقوع هستند و اهمیتش در این است که این اتفاقات بخشی از تاریخ ما را تشکیل میدهند و مهم است که ثبت و ماندگار شوند. این نوع روایتها، که برخی از آنها تحت عنوان تاریخ شفاهی شناخته میشوند، برای آیندگان باقی میمانند و در آینده، نسلهای بعدی متوجه خواهند شد که در این کشور چه اتفاقاتی افتاده است. به نظر من، مهمترین نکته همین است.
این نویسنده افزود: در این میان، اهمیت زاویه دید نویسندگان در روایت جنگ نیز بسیار زیاد است. نباید همه ما به دنبال این باشیم که لحظات خاص مثل زمان اصابت موشکها را روایت کنیم، چون این فقط یک جنبه از جنگ است. بهجای آن، باید به ابعاد مختلف جنگ توجه کنیم. برای مثال، ممکن است خیلی از افراد تنها به دنبال آواربرداری یا لحظهای خاص از جنگ باشند، در حالی که جزئیات کوچکتری مانند رفتار پرستاران، پزشکان، آتشنشانها و حتی زنان خانهداری که در پشت جبهه برای نیروهای نظامی غذا میپزند، اهمیت زیادی دارند. این جزئیات نیز باید روایت شوند.
وی ادامه داد: حتی در شهرهایی که جنگ در آنها بهطور مستقیم اتفاق نیفتاده است، این پشت جبههها وجود داشتهاند. مثلاً در برخی از این شهرها، زنان برای نیروهای امنیتی آجیل یا غذا آماده میکردند. بنابراین، مهم این است که هر نویسنده بتواند از زاویه دید خود، نسبت خود را با جنگ پیدا کرده و آن را روایت کند.
عرفانی در ادامه به سرعت تحولات دنیای امروز اشاره کرد و گفت: این روزها، سرعت تحولات بسیار زیاد و به روز بودن در عرصه روایت بسیار حائز اهمیت است. در سینما، فضای تولید زمانبر است، اما در حوزه نگارش و مکتوب، هنوز به مدلی نرسیدهایم که فضای مجازی و تولید محتوا را بهدرستی پوشش دهد. در این زمینه، کمبود محتوا وجود دارد و بخشی از این مسئله به این برمیگردد که مسئولان به اهمیت نقش نویسندگان در روایتها توجه کافی ندارند.
مدیر مجموعه بانوی فرهنگ به چالشهای موجود در همکاری نویسندگان با سازمانها اشاره کرد و گفت: حتی نویسندگانی که آمادهاند، بارها از من میپرسند که کجا باید بروند و چه کاری باید انجام دهند، اما همکاریهای لازم گاهی اوقات صورت نمیگیرد. من خودم از همان روزهای اولیه جنگ پیگیر این بودم که با نامهای حکمی به جاهایی بروم و روایتهایی از آنجا تهیه کنم، اما این امر گاهی با موانع مواجه میشود.
عرفانی همچنین بر لزوم حضور نویسندگان در مناطق مختلف تأکید کرد و گفت: در برخی مواقع، حضور دهها نویسنده برای نوشتن روایتهای مختلف از خدمات آتشنشانی، شهرداریها و نیروهای مختلف ضروری است. به همین ترتیب، نویسندگان باید در موقعیتهای مختلف حاضر شوند و به روایتگری بپردازند. در حال حاضر، اگر مسئولان برنامهریزی کنند و نویسندگان را فرا بخوانند، میتوانند از ظرفیتهای نویسندگان استفاده کنند.
وی افزود: من بعد از ۵۰ یا ۶۰ روز از آغاز جنگ، تازه با برخی گروهها آشنا شدم که پیش از این اصلاً از وجود آنها خبر نداشتم. اگر مسئولان و مدیران مجموعهها نویسندگان را در جریان اتفاقات قرار داده و به آنها فرصت همکاری دهند، میتوانیم از این ظرفیتها بهخوبی بهرهبرداری کنیم.
عرفانی در پایان صحبتهایش با اشاره به تجربیات خود گفت: در این مدت، جاهای مختلفی رفتم و از ایستهای بازرسی تا آموزشهای مربوط به کار با سلاح و گروههای جهادی، تجربههای متفاوتی داشتم. در این گروهها، فعالیتهای متنوعی انجام میشد؛ از آموزشهای فنی تا تهیه غذا و آجیل برای نیروهای امنیتی و همچنین کمک به خانوادههای آسیبدیده. اینها همه بخشی از واقعیتهای جنگ هستند که باید روایت شوند.
انتهای پیام/