پولیتیکو بر اساس مجموعهای از اسناد محرمانه وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد که جنگ با ایران روابط امنیتی آمریکا در سطح جهان را به خطر انداخته و موجب لطمه به اعتبار آن بهویژه در میان مسلمانان جهان شده است.
این اسناد، به تشریح پیامدهای جنگ برای جایگاه آمریکا در سه کشور بحرین، جمهوری آذربایجان و اندونزی پرداخته است.
دیپلماتهای آمریکایی مستقر در سفارتهای آمریکا در این کشورها، تصویری تکاندهنده و نکوهشآمیز از آمریکا ترسیم کردهاند که در آن، واشنگتن در عرصههای متعدد رسانهای در این کشورها، تحتالشعاع حمایتها از ایران قرار گرفته است.
طبق این گزارش، در حالی که در آذربایجان، روابط به طور قابل توجهی در حال بهبود بود، در بهترین حالت به نقطه سکون رسیده و به نظر میرسد در حال تضعیف است. دولت بحرین نیز با این پرسش مواجه است که آیا آمریکا آن را برای مقابله با پهپادها و موشکهای ایران تنها گذاشته است یا خیر. رهبری اندونزی نیز ممکن است با فشارهای فزایندهای برای کاهش روابط امنیتی با آمریکا روبهرو شود.
برخی از اسناد، احساسات ضدآمریکایی را توصیف میکنند که تأثیر فوری دارد، در حالی که برخی دیگر نگرانیهایی را مطرح میکنند که اگر جنگ طولانیتر شود، روابط ممکن است در معرض خطر قرار گیرد.
در مجموع، این اسناد تصویری از کشورهایی را ترسیم میکنند که آمریکا در حال از دست دادن اعتماد مردم و احتمالاً دولتهای آنهاست.
این اسناد حاوی درخواستهای ضمنی از دولت ترامپ برای آزاد گذاشتن سفارتهای آمریکا جهت مقابله با این روایتهای منفی در فضای آنلاین و رسانههای سنتی است.
طبق گفته یک دیپلمات آمریکایی و برخی اسناد، به سفارتهای آمریکا دستور داده شده است که تولید محتوای جدید درباره جنگ ایران را متوقف کنند و عمدتاً به بازنشر پیامهای تأییدشده از کاخ سفید یا ستاد وزارت امور خارجه در فضای آنلاین محدود شدهاند.
دو دیپلمات آمریکایی گفتند صِرف این موضوع که چنین اسنادی ارسال شدهاند، به خودیِ خود نشان میدهد که وضعیت در این کشورها به طور فزایندهای وخیم است، چرا که با توجه به فضای حاکم بر وزارت خارجه در دوره ترامپ، بسیاری از دیپلماتهای آمریکایی در دولت از ابراز نظر میترسند.
این ترس عمدتاً به این دلیل است که دیپلماتها از تصمیمگیریهای کلیدی سیاست خارجی کنار گذاشته شدهاند، تعدادی از اعضا وزارتخانه اخراج شدهاند و واشنگتن بر عنصر «وفاداری» دیپلماتها به دولت تأکید کرده است.
یکی از دیپلماتها که نامش فاحش نشد، در این باره گفت که در نتیجه این موضوع، آنها «در انتخاب موضوعات و نحوه جملهبندی بسیار محتاط هستند».
زیر سوال رفتن وفاداری آمریکا در بحرین
بحرین و آمریکا متحدان سرسختی هستند و این کشور میزبان مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده در یکی از پایگاههای نظامی آمریکا است.
به گفته سند مربوط به منامه، پایتخت بحرین، جنگ ایران منجر به این تصور عمومی شده که آمریکا بحرین را رها کرده تا به جای آن، بر حفاظت از اسرائیل تمرکز کند.
در این سند آمده است: «برخی از حسابهای رسانههای اجتماعی هوادار ایران پیشنهاد کردهاند که حضور نظامی آمریکا «بحرین را به یک هدف تبدیل کرده است» و نیروهای آمریکایی باید کشور را ترک کنند.»
طبق این سند: «در یک توییت پرطرفدار پرسیده شد: چرا نیروهای آمریکایی در هتلها و در میان غیرنظامیان مستقر شدهاند؟ آیا آمریکایی که خلیج فارس را به خاطر امنیت اسرائیل و اهداف نتانیاهو رها کرده، سزاوار است که به خاطر آن، شما مردم بحرین را به خطر بیندازید؟»
در این سند آمده است که مقامات بحرینی و سایر افراد ذینفع نگرانند که فضای رسانهای کنونی «اعتماد عمومی را به تعهد آمریکا نسبت به امنیت بحرین کاهش دهد.»
جمهوری آذربایجان و انتقاد از بیبرنامگی آمریکا در جنگ
در جمهوری آذربایجان نیز وضعیت مشابهی وجود دارد. طبق سندی از سفارت آمریکا در باکو، پایتخت آذربایجان، امکان دارد جنگ با ایران موجب آسیب زدن به پیشرفتهایی که آمریکا در روابط خود با آذربایجان از زمان برگزاری نشست صلح بین این کشور و ارمنستان داشته است، شود.
به گفته پولیتیکو در ماه اول جنگ، رسانههای جمهوری آذربایجان لحن عمدتاً خنثی داشتند که منعکسکننده موضع دولت بود. یک حمله پهپادی ادعایی ایران به جمهوری آذربایجان در ۵ مارس حتی منجر به نظرات ملیگرایانه علیه ایران شد. اما در آوریل، رسانههای جمهوری آذربایجان نسبت به آمریکا منتقدتر شدند.
این سند میگوید: «اکثر رسانههای محلی، آمریکا و اسرائیل را به خاطر شروع درگیری و نداشتن استراتژی یا هدف روشن برای پایان دادن به آن سرزنش کردند.»
این سند اشاره میکند که اکثر کاربران رسانههای اجتماعی در جمهوری آذربایجان عمیقاً از اقدامات آمریکا و اسرائیل انتقاد کردهاند، اگرچه به نظر نمیرسد چنین احساساتی منجر به افزایش احساسات هوادار ایران در این کشور شده باشد.
آمریکا جایگاهش را در میان مسلمانان اندونزی از دست میدهد
پولیتیکو ضمن اشاره به اقدامات رسانهای و دیپلماتیک ایران گفت که تهران در رسانههای سنتی و پلتفرمهایی مانند تلگرام و فیسبوک، با اشاره به امپریالیسمِ اسرائیل و آمریکا، به احساسات ضداستعماری در اندونزی و بر همبستگی مسلمانان تأکید میکند.
طبق این گزارش، پیامهای سفارت ایران «اکنون هزاران بازدید بیشتر، نظرات مثبت بیشتر و بازنشر بیشتری در رسانههای محلی نسبت به قبل» دارد، در حالی که سفیر ایران تعامل عمومی خود را افزایش داده است، از جمله ملاقات با بسیاری از نخبگان سیاسی و مذهبی اندونزی.
در سند جاکارتا استدلال شده است که اگر جنگ طول بکشد و احساسات ضدآمریکایی افزایش یابد، همکاری بین دو کشور را به خطر میاندازد.
این سند میگوید که برای آمریکا، «خطرناکترین ریسک کوتاهمدت این نیست که پیامرسانی ایران کاملاً باور شود، بلکه این است که احساسات موجود ضدآمریکایی را تا حدی تقویت کند که فضای سیاسی رئیسجمهور اندونزی را برای ادامه مانور در مورد همکاری امنیتی منطقهای محدود کند.»
رسانههای مختلف تاکنون بر آسیب دیدن روابط آمریکا و متحدان اروپایی تحت تأثیر تجاوز نظامی علیه ایران اشاره کردهاند، اما اکنون بهنظر میرسد که جنگ ایران از طرق مختلف بر جایگاه ایالات متحده در دیگر کشورها نیز تأثیر گذاشته است.
انتهای پیام/