برای بیش از ۲ دهه، موضوع فعالیت هستهای ایران تحت نظارت شدید بینالمللی، تحریمها و مذاکرات دیپلماتیک بوده است؛ در مقابل، در حالی که بهطور گسترده اعتقاد بر این است که رژیم صهیونیستی سلاحهای هستهای دارد، ابن رژیم با فشار بینالمللی بسیار کمی برای شفافیت مواجه است.
به گزارش الجزیره، در طول ۱۰ ماه گذشته، رژیم صهیونیستی و آمریکا ۲ جنگ علیه ایران به راه انداختهاند و بدون ارائه مدرکی ادعا کردهاند که این کشور در آستانه دستیابی به ظرفیت ساخت سلاح هستهای است؛ این جنگها ( جنگ ۱۲ روزه در ژوئن سال گذشته و جنگ ماه اخیر در سال جاری) حدود ۳ هزار ایرانی را به کام مرگ فرستاده و جهان را در یک بحران بیسابقه انرژی فرو برده است.
این عدم تعادل باعث شکایت ایران از استانداردهای دوگانه و همچنین طرفداران منع گسترش سلاحهای هستهای در سراسر جهان شده است؛ ناظران میگویند تفاوت بین نحوه برخورد با ایران و رژیم صهیونیستی نهتنها در چارچوبهای حقوق بینالملل مانند پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) مشهود است، بلکه در ژئوپلیتیک و پویایی قدرت جهانی نیز منعکس شده است.
در مورد سلاحهای هستهای رژیم صهیونیستی چه میدانیم؟
ناظران میگویند این یک «راز آشکار» است که رژیم صهیونیستی تنها بازیگر در غرب آسیا است که دارای سلاح هستهای است، با وجود اینکه دهههاست در مورد این موضوع سکوت کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، در مصاحبهای با کریس کومو، مجری سابق سیانان، در پاسخ به این سوال که آیا رژیم صهیونیستی توانایی هستهای یا سلاح هستهای دارد، گفت: ما همیشه گفتهایم که نخستین کسی نخواهیم بود که آن را معرفی میکنیم و ما آن را معرفی نکردهایم... این بهترین پاسخی است که میتوانید دریافت کنید.
با وجود عدم شفافیت رژیم صهیونیستی در مورد برنامه هستهای خود، کارشناسان میگویند که ریشههای آن به دهه ۱۹۵۰ در زمان دیوید بن گوریون، نخستوزیر جاعل رژیم، برمیگردد، زمانی که رژیم صهیونیستی با کمک خارجی، بهویژه از فرانسه، شروع به توسعه قابلیتهای هستهای کرد.
تاسیسات هستهای دیمونا در صحرای نقب مدتهاست که مظنون به تولید پلوتونیوم برای سلاح است؛ به گفته کارشناسان، رژیم صهیونیستی حدود ۸۰ تا ۲۰۰ کلاهک هستهای دارد، اگرچه آمار دقیق آن هنوز مشخص نیست.
در سال ۱۹۸۶، سیاست پنهانکاری رژیم صهیونیستی با افشای اطلاعات و عکسهایی از رآکتور توسط مردخای وانونو، تکنسین تاسیسات دیمونا، به روزنامه ساندی تایمز انگلیس، ضربه جدی خورد.
او بعدا توسط ماموران صهیونیست ربوده شده، مخفیانه محاکمه شد و ۱۸ سال را در زندان گذراند.
امتناع رژیم صهیونیستی از امضای انپیتی NPT که در سال ۱۹۷۰ لازمالاجرا شد، به ابهامها درباره قابلیتهای هستهای آن میافزاید، به این معنی که این رژیم مشمول بازرسیهای بینالمللی مشابه کشورهای عضو نیست.
انپیتی یک توافق جهانی است که برای مهار گسترش سلاحهای هستهای، تعهد به خلع سلاح هستهای و تشویق استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای طراحی شده است؛ در مجموع ۱۹۱ کشور عضو سازمان ملل، ازجمله ایران، این پیمان را امضا کردهاند.
به گفته شاون روستکر، تحلیلگر مسائل بینالملل سیاست رژیم صهیونیستی اهداف متعددی را دنبال میکند؛ این عضو موسسه کانستلیشن، گفت: منطق آن نسبتا سرراست است: ابهام به معنای حفظ بازدارندگی و در عین حال اجتناب از برخی هزینههای دیپلماتیک، حقوقی و سیاسی است که با اعلام علنی پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای همراه خواهد بود؛ بهویژه با توجه به اینکه اسرائیل عضو انپیتی نیست و همچنان خارج از آن چارچوب قرار دارد.
این تحلیلگر میگوید بعید است که رژیم صهیونیستی در آینده نزدیک به انپیتی بپیوندد؛ وی گفت: موضع اسرائیل برای دههها به محیط امنیتی منطقهای آن گره خورده است و نشانه کمی وجود دارد که نشان دهد در کنار گذاشتن ابهام یا محدودیتهای خود، مزیت استراتژیک میبیند.
روستکر گفت: پیوستن به انپیتی احتمالا نیازمند یک ترتیبات امنیتی منطقهای بسیار گستردهتر است که احتمالا به منطقه عاری از سلاحهای کشتار جمعی در خاورمیانه یا تغییر عمده در محیط تهدید مرتبط باشد، نه صرفا فشار خارجی.
درباره فعالیت هستهای ایران چه میدانیم؟
فعالیت هستهای ایران در دهه ۱۹۵۰ آغاز شد؛ ایران که از امضاکنندگان انپیتی است، همواره تاکید کرده است که فعالیت هستهای آن فقط برای اهداف غیرنظامی، مانند تولید انرژی و مصارف پزشکی است.
ایران در سال ۱۹۷۴، یک توافقنامه جامع پادمان با آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) امضا کرد و در دهههای پس از آن، بهطور منظم توسط آژانس سازمان ملل تحت نظارت بوده است.
ایران همچنین در سال ۲۰۱۵ به همراه آمریکا و دیگر کشورها به برنامه جامع اقدام مشترک (JCPOA) پیوست
آمریکا تحت ریاست جمهوری دونالد ترامپ، در سال ۲۰۱۸ از این توافق خارج شد، با وجود اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفته بود ایران تا آن زمان به توافق پایبند بوده است.
طبق گفته آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران به مدت یک سال پس از خروج آمریکا از توافق، به تعهدات خود در برجام پایبند ماند، قبل از اینکه سطوح غنیسازی را از سر بگیرد.
ادعاهای بیمدرک آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره فعالیت هستهای ایران
در حالی که رژیم صهیونیستی و آمریکا مدتی است ادعا میکنند که ایران به ساخت سلاح هستهای نزدیک است، هیچ مدرک معناداری ارائه نکردهاند.
در واقع، در مارس ۲۰۲۵، تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، در کنگره شهادت داد که آمریکا همچنان ارزیابی میکند که ایران در حال ساخت سلاح هستهای نیست.
پس از آنکه آمریکا و رژیم صهیونیستی آخرین جنگ خود را علیه ایران در ۲۸ فوریه آغاز کردند، گابارد در شهادت جدیدی در برابر کنگره گفت که جامعه اطلاعاتی آمریکا معتقد نیست که ایران پس از بمبارانهای ژوئن ۲۰۲۵ برنامه هستهای خود را از سر گرفته باشد.
استانداردهای دوگانه در موضوع هستهای
احمد نجار، تحلیلگر فلسطینی، یکی از بسیار متخصصانی است که میگوید بهوضوح یک استاندارد دوگانه در نحوه برخورد با برنامه هستهای رژیم صهیونیستی در مقایسه با فعالیت هستهای ایران وجود دارد و استدلال میکند که سیاست به جای هنجارهای بینالمللی، عامل این امر است.
از نظر وی، رژیم صهیونیستی به دلیل نقش خود بهعنوان یک بازیگر متحد غرب در خاورمیانه، از رژیم جهانی عدم اشاعه معاف شده است، در حالی که وضعیت ایران بهعنوان یک «دشمن» تلقی شده، فشار حداکثری را میطلبد.
این تحلیلگر گفت: از این نظر، هنجارهای بینالمللی بهصورت گزینشی اعمال و در برخی موارد با دقت اجرا میشوند و در برخی دیگر بیسروصدا کنار گذاشته میشوند.
نجار فراتر از استاندارد دوگانه سیاسی استدلال میکند که سیاست دیرینه رژیم صهیونیستی در مورد «ابهام هستهای»، نگرانیهای عمیقتری را در مورد شفافیت در بحبوحه ابهام خود دکترین هستهای این رژیم ایجاد میکند.
وی تصریح کرد: نهتنها در مورد توانایی، بلکه در مورد آستانههای استفاده نیز ابهام وجود دارد و این ابهام بدون سازوکارهای پاسخگویی اعمالشده در جای دیگر وجود دارد.
نجار گفت که او نسبت به چشمانداز هرگونه تغییر در این رویکرد، بدون تحول گستردهتر» در سیاست بینالملل و پویایی قدرت، بدبین است؛ تا زمانی که منافع استراتژیک بر اجرای مداوم قوانین بینالمللی اولویت داشته باشند، احتمالا وضعیت هستهای اسرائیل تا حد زیادی از بررسی دقیق مصون خواهد ماند.
انتهای پیام/