امیرحسین نوروزی، مستندساز، درباره سوژه و چگونگی شکلگیری ایده ساخت مستند «بمب و بیمارستان» و در گفتوگو با میزان، گفت: در جریان جنگ ۱۲ روزه، بهعنوان مستندساز به دنبال روایت قصهها بودم تا اینکه میان خبرها و مصاحبهها، ویدیویی دیدم از پدری که نوزادی را در آغوش داشت و از کادر درمان یک بیمارستان به دلیل نقشی که در به دنیا آمدن کودک داشتند، تشکر میکرد. با پیگیری مشخص شد این ویدیو توسط روابط عمومی بیمارستان محبالکوثر یوسفآباد منتشر شده است. در ادامه، از یاسر انتظامی شنیدم که درباره این موضوع تحقیق میدانی انجام داده است. او به دلیل سکونت در همسایگی این بیمارستان، به جزئیات ماجرا نزدیک بود و توضیح میداد که در همان جنگ ۱۲ روزه، شبی بمبی در نزدیکی بیمارستان فرود آمده و تا پشت دیوار اورژانس پیش رفته اما عمل نکرده بود. با وجود این، بیمارستان فاطمی و محبالکوثر هر دو کد تخلیه دریافت کرده بودند؛ در حالی که یکی از آنها بیماران سرطانی بدحال داشت و دیگری در بخش زایمان و آیسییو دارای بیماران خاص بود. سوژه نوزاد نیز در دل همین وقایع قرار داشت.
وی با اشاره به پژوهش اثر، توضیح داد: پژوهش یاسر انتظامی برای من بسیار مفید بود و به تکمیل تحقیقات من کمک کرد. همزمان، آقای والینژاد، تهیهکننده، نیز از همین پژوهش و طرح اولیه داستانی او برای فیلم داستانی «نیمهشب» استفاده کردند. در ابتدا قصد داشتم فیلم را با محوریت تولد همان نوزاد بسازم و نام آن «فرزند ایران» بود. اما با توجه به اینکه این روایت هم بیمارستان محبالکوثر و هم بیمارستان فاطمی را درگیر میکرد، بهویژه بخش بیماران سرطانی که انتقال آنها هنگام صدور کد تخلیه بسیار دشوار بود، و نیز خانه سالمندانِ هموطنان مسیحی در منطقه آسیب دیده بود، روایت فیلم گستردهتر شد و عنوان آن به «بمب و بیمارستان» تغییر یافت.
نوروزی با بیان آنکه تمرکز اصلی فیلم بر وظیفهشناسی، فداکاری، شجاعت و وطندوستی پرسنل درمان در شرایط بحرانی است، گفت: با وجود این تغییرات، تمرکز اصلی فیلم بر وظیفهشناسی، فداکاری، شجاعت و وطندوستی پرسنل درمان در شرایط بحرانی است. در زمان جنگ، آسیبپذیرترین گروهها کودکان، سالمندان و بیماران هستند و ارائه خدمات درمانی در چنین وضعیتی از دشوارترین امور است. کسانی که در این شرایط میمانند و خدمترسانی میکنند، نقش مهم و ارزندهای مشابه نیروهای فعال در خطوط اصلی بحران بر عهده دارند.
وی ادامه داد: در این مستند، علاوه بر روایت شرایط، به روابط میان اعضای کادر درمان و رعایت اصول سازمانی آنان در میانه بحران نیز توجه شده است؛ موضوعی که در فشار و استرس شدید، اهمیت ویژهای دارد و ثبت آن نقش تاریخی پیدا میکند، زیرا نشان میدهد انسانها در لحظه مواجهه با مرگ چگونه عمل میکنند.
این کارگردان با اشاره به آنکه فیلم مستند «بمب و بیمارستان» تاریخ مصرف ندارد و منحصر به جنگ ۱۲ روزه نیست و میتواند در هر زمان نشاندهنده عشق و تعلق مردم به وطن باشد، بیان کرد: در کنار تولید فیلم داستانی «نیمشب» به کارگردانی آقای مهدویان، کار بر روی این مستند نیز ادامه یافت. اما ساخت مستند بهدلیل پیوند تنگاتنگ با وضعیت روحی سوژهها و پیچیدگیهای انسانی، زمان بیشتری طلبید و نتوانست به نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» برسد.
وی افزود: اکنون نسخهای از فیلم آماده است و امیدواریم همزمان با اکران فیلم داستانی مرتبط، برای مستند نیز اکران ویژهای برگزار کنیم؛ بهویژه برای قدردانی از کادر درمان.
این کارگردان و مستندساز ادامه داد: در صورت مهیا شدن شرایط، امکان اکران این اثر در گروه هنر و تجربه اتفاق خوبی خواهد شد. به باور من، نمایش چنین آثاری که روایتگر پایداری و ایستادگی مردم هستند، بخشی از همراهی جمعی ما است. این فیلم تاریخ مصرف ندارد، منحصر به جنگ ۱۲ روزه نیست و میتواند در هر زمان نشاندهنده عشق و تعلق مردم به وطن باشد.
وی درباره نگاه خود نسبت به اصول حرفهای که مستندساز در شرایط بحران برای ثبت و ضبط لحظات، باید درنظر بگیرد، توضیح داد: از منظر تجربه شخصی، برای روایت بحران ابتدا باید خودِ مستندساز با موضوع درگیر شود. اگر این درگیری درونی شکل بگیرد، مسیر روایت پیش میرود و لایههای پنهان بحران آشکار میشود؛ لایههایی فراتر از جلوههای فیزیکی جنگ، خرابیها و هیاهو. روابط انسانی و واکنش افراد در دل بحران است که جهان روایی را شکل میدهد و تمایز ایجاد میکند. لازم است هیجان ثبت ظواهر کنار گذاشته شود و توجه بیشتری به انسانها و دنیای درونی آنان معطوف گردد. از نظر فنی هم استانداردهای صدا و تصویر و جایگیری درست دوربین اهمیت دارد.
امیرحسین نوروزی با بیان آنکه فیلمساز باید بتواند وظیفه انسانی و وظیفه هنری را در کنار هم پیش ببرد، گفت: با این حال، از جنبه اخلاقی باید به یاد داشت که پیش از عنوان مستندساز، ما انسان هستیم. باید تمام تواناییها و مسئولیتهای انسانی خود را در نظر بگیریم و اگر میتوانیم کمکی انجام دهیم، آن را بر کار فیلمسازی مقدم بدانیم؛ نه به معنای کنار گذاشتن وظیفه حرفهای، بلکه برای آنکه بتوانیم وظیفه انسانی و وظیفه هنری را در کنار هم پیش ببریم. امیدوارم در چنین شرایطی بتوانیم هر دو مسیر را همزمان طی کنیم.
انتهای پیام/