اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه دوشنبه، ۱۰ فروردین ۱۴۰۴ در نشست خبری هفتگی به ریشهای خبرنگاران درباره مهمترین تحولات عرصه سیاست خارجی پاسخ داد.
وی با بیان اینکه امروز، دهم فروردین ماه و سیویکمین روز از دفاع جانانه ملت ایران در برابر تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی. است، گفت: بهار را در حالی آغاز کردیم که ایران در معرض تجاوز نابکارانهترین رژیمهای موجود بر زمین قرار گرفت، اما ملت ایران در این ۳۱ روز نشان دادند که وقتی پای خانه، کاشانه، هویت و فرهنگشان در میان باشد، با چنگ و دندان از عزت و کیان ایران دفاع میکنند. چنگ ودندان ایران خیبرشکن و آرش و خرمشهر بودند که با تمام توان، توسط مدافعان ایران اسلامی، به سمت متجاوزان شلیک میشد.
متعهد به دفاع از کیان ایران هستیم
سخنگوی وزارت خارجه گفت: در این یک ماه شاهد شنیعترین جنایتهای بینالمللی بودیم؛ در نخستین روز تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی، همزمان با حمله تروریستی به رهبران و فرماندهان ما در تهران، کودکان و دانشآموزان ایرانی، هدف قرار گرفتند؛ ما متعهد هستیم که با تمام توان، مسیر صیانت از کیان ایران را ادامه دهیم؛ این مسیر کاملا حق است.
بزرگترین قربانی جنگ آمریکا علیه ایران، حقوق بشر و حقوق بینالملل بشردوستانه بوده است
بقایی در ادامه اظهار کرد: میتوان گفت بزرگترین قربانی جنگ آمریکا علیه ایران، حقوق بشر و حقوق بینالملل بشردوستانه بوده است؛ در ۸۰ سال گذشته، از زمان تاسیس سازمان ملل، مورد مشابهی نمیتوان یافت که در عرض یک ماه، چنین جنایتهای شنیعی اتفاق افتاده باشد که همه معیارهای جنایت جنگی، جنایت علیه بشریت و احتمالا نسلکشی را در خود داشته باشد.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: حملهها به دانشگاهها، مراکز فرهنگی و اماکنی که برای تکتک ایرانیان و برای انسانها اهمیت دارند، بخشی از تمدن و میراث مشترک بشری هستند که در فهرست آثار جهانی ثبت شدهاند؛ تعداد زیادی از اماکن فرهنگی ما در اصفهان، تهران و دیگر شهرها مورد حمله قرار گرفتهاند. همچنین حمله به بیمارستانها، ساختمانهای هلال احمر و مناطق مسکونی، همگی مصداق جنایت جنگی است؛ حملههایی که مردم برای تداوم زندگی عادی خود به آن وابستهاند، مانند زیرساختهای انرژی و برق ایران، دچار آسیب شد؛ به دلیل حملهها، بخشهایی از تهران و کرج دچار خاموشی شدند. در عین حال، لازم است از مهندسین و کارکنان وزارت نیرو که با تلاش شبانهروزی، ایران را روشن نگه میدارند، قدردانی کنیم. این اقدامات در برابر دشمنانی است که با حمله به زیرساختهای انرژی، سعی دارند زندگی عادی مردم را مختل کنند.
سخنگوی وزارت خارجه امور تصریح کرد: ما همه این موارد و جنایتها را بهصورت مستمر مستندسازی میکنیم؛ این وظیفهای است که هم برای پیگیری جنایتهای رژیم صهیونیستی و آمریکا و هم برای ثبت در تاریخ، بهمنظور آگاهی نسلهای آینده انجام میشود؛ ادعاهایی که در رابطه با کمک به ایران مطرح میشد، بیشتر از جنبه ظاهری برخوردار بود و در سخنان متجاوزان، بهوضوح هویداست که آنان با هویت، تاریخ و فرهنگ ایران مقابله میکنند؛ توهینهایی که به مردم ایران وارد میشود، در واقع توهین به کل ملت است و ارجاع به گذشتههای دور برای توجیه حملههای امروز به ایران، غفلت از حقیقت است، زیرا ایران بهعنوان تمدنی برآمده از عمق تاریخ و پویاترین تمدن ماندگار زمین، به خوبی میداند چگونه با دشمنان خود مواجه شود و چگونه میتواند آنان را مهار کند.
اسرائیل و آمریکا یک جنگ رسانهای و شناختی را پیش بردند
بقایی با قدردانی از اهالی رسانه گفت: کاری که رژیم صهیونیستی و آمریکا در این مدت انجام دادهاند، همزمان با تجاوز و تعرض به سرزمین ایران، پیشبرد یک جنگ رسانهای و شناختی بوده است تا واقعیات و حقایق را وارونه جلوه دهند و اجازه ندهند آنچه در حال وقوع است، به سمع و نظر مردم دنیا برسد؛ بنابراین نقش خبرنگاران در روشن نگه داشتن حقیقت بسیار مهم است.
سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: حمله به خبرنگاران و رسانهها، بهعنوان بخشی از رفتارهای رژیم، در چارچوب همین حقیقتکشی صورت میگیرد؛ دیروز شاهد تعرض رژیم صهیونیستی به دفتر شبکه العربیه بودیم و روز قبل از آن، در لبنان، حملهای صورت گرفت که منجر به شهادت خبرنگاران شبکههای المیادین و المنار و یکی از تصویربردارانشان شد؛ این تنها بخشی از فهرست طولانی خبرنگاران و اهالی رسانه است که در ۳ سال گذشته در لبنان و فلسطین اشغالی به شهادت رسیدهاند.
وی ادامه داد: همزمان با تعرض و جنایت در مناطق مختلف، از جمله نسلکشی در فلسطین اشغالی و جنایت جنگی در لبنان و جنایات فعلی در ایران، حوزه خبر و خبرنگاری بهطور خاص هدف دشمن قرار گرفته است. بر اساس حقوق بینالملل بشردوستانه و معاهدات بینالمللی در زمینه احترام به خبرنگاران و رسانهها، صراحتاً هرگونه تعرض به خبرنگار، مصداق جنایت جنگی است. با وجود این، رژیم صهیونیستی به هیچیک از این اصول و قواعد پذیرفتهشده بینالمللی پایبند نیست و همچنان تعداد زیادی از خبرنگاران و اهالی رسانه را هدف هجمه قرار میدهد.
این جنگ غیرقانونی و تجاوزکارانه نهتنها علیه ایران بلکه علیه منطقه و کل جهان است
بقایی گفت: وظیفه ما بیان واقعیات و وظیفه شما انعکاس این حقایق است تا وجدان جامعه بینالمللی در برابر این همه جنایت دچار کرختی و سستی نشود؛ اتفاقاتی که در همین ۲ روز گذشته در بسیاری از شهرهای آمریکا و اروپا رخ داده، اهمیت زیادی دارد؛ این اتفاقات نشان میدهد که افکار عمومی درک کنند این جنگ، جنگی غیرقانونی و تجاوزکارانه است، نهتنها علیه ایران، بلکه علیه منطقه و کل جهان. نتیجه آنکه باید به بیان حقیقت و انعکاس واقعیات ادامه داد، با این امید که افکار عمومی دنیا بیش از پیش با بحران برآمده از طمعورزی و جنایتپیشگی آمریکا و رژیم صهیونیستی آشنا شود.
ایران هیچگاه کشورهای منطقه را دشمن خود تلقی نکرده و نخواهد کرد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که رئیس جمهور آمریکا درباره تاثیر ادامه رویکرد خصمانه دولتها بر نظم و ترتیبات امنیتی منطقه در دوران پس از جنگ، گفت: ما با همه کشورهای منطقه و حاشیه جنوبی خلیج فارس همسایه بودهایم و الیالابد نیز همسایه خواهیم ماند؛ بنابراین، دوراندیشی اقتضا میکند که در هر شرایطی به یاد داشته باشیم دیگران خواهند رفت و ما در اینجا به عنوان همسایه باقی خواهیم ماند.
بقایی با اشاره به اینکه ما با همه کشورهای منطقه و همسایههای فرهنگی، دینی و اقتصادی هستیم، گفت: هیچگاه کشورهای منطقه را دشمن خود تلقی نکردهایم و نخواهیم کرد؛ بارها تاکید کردهایم که عملیاتهای دفاعی ایران متوجه پایگاههای نظامی و امکاناتی است که منشأ و مبدأ تجاوز علیه ایران هستند؛ موضع ایران هم منطقی است، هم براساس حق ذاتی دفاع مشروع طبق حقوق بینالملل و هم اخلاقی است.
اعلام اینکه «ما بخشی از جنگ نیستیم»، کفایت نمیکند
وی ادامه داد: مگر میتوان اجازه داد ایران و ایرانیان در معرض تهاجم غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گیرند، از امکانات موجود در خاک کشورهای منطقه استفاده شود و نیروهای مسلح ما ساکت بمانند؟ وظیفه هر حاکمیتی اقتضا میکند که در برابر چنین مواردی با تمام توان پاسخ دهد؛ این یک حق ذاتی است که در ماده ۵۱ ملل متحد بهصراحت مورد شناسایی قرار گرفته است.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: اعلام اینکه ما بخشی از جنگ نیستیم، کفایت نمیکند؛ در موارد قبلی نیز این مواضع بیان شده و ما نیز استقبال کردهایم، زیرا همه کشورها بهخوبی میدانند که هرگونه اجازه استفاده از قلمروشان برای اقدام تجاوزکارانه علیه یک کشور دیگر، خلاف حقوق بینالملل است و آنان را به بخشی از عملیات تجاوزکارانه تبدیل میکند؛ با وجود این، در عمل شاهد هستید و دنیا نیز شاهد است که آمریکا بهصورت مستمر از پایگاههای نظامی خود در خارج از کشور، بهویژه در کشورهای همسایه، استفاده میکند؛ اخبار منتشرشده اخیر درباره آسیب دیدن هواپیماهای آمریکایی در پادگانهای نظامی مستقر در کشورهای همسایه، بهخوبی نشان میدهد که خاک این کشورها، خواسته یا ناخواسته، مورد استفاده متجاوزان قرار میگیرد.
وی تصریح کرد: بنابراین، اقدامی که ایران انجام میدهد، دفاع از خود است و حمله به کشورهای منطقه محسوب نمیشود. خواهشمندم دوستان اندکی دقت کنند؛ آنچه ایران انجام میدهد، دفاع از خود است و نباید بهعنوان اقدام خصمانه علیه هیچ کشوری تلقی شود؛ انتظار ما از کشورهای همسایه این است که به تعهدات حقوق بینالمللی، تعهدات اخلاقی و اصول برادری و همجواری پایبند باشند و اجازه ندهند که خاک و امکاناتشان مورد سوءاستفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی برای حمله به یک کشور همسایه قرار گیرد.
از ایران نباید انتظار خویشتنداری یکجانبه در برابر تجاوز داشت
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: این جنگ صرفا جنگی علیه ایران نیست، بلکه میتواند منشأ فتنه و تفرقهافکنی در آینده باشد؛ آینده را تنها در صورتی میتوان تضمین کرد که مبتنی بر صلح، همکاری و حسن همجواری باشد و این امر مستلزم آن است که امروز در رفتارها و مواضع خود دقت کنیم؛ از ایران نباید انتظار خویشتنداری یکجانبه در برابر تجاوز داشت؛ ایران مورد تجاوز غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفته و این ۲ رژیم آگاهانه و بهصورت صریح از امکانات کشورهای منطقه استفاده میکنند.
بقایی گفت: در مورد خاص امارات، شما بهتر از من میدانید که در رشد و شکوفایی این کشور، چه میزان سرمایه، توان و تلاش ایرانیان موثر بوده است؛ ایرانیان در امارات با تمام توان برای شکوفایی اقتصادی این کشور تلاش کردهاند؛ بنابراین انتظار میرود که با آیندهنگری با هموطنان ما رفتار شود؛ جمهوری اسلامی ایران و وزارت امور خارجه نیز موظف هستند از حقوق و منافع اتباع خود در هر کجا، از جمله در کشورهای حاشیه خلیج فارس، حمایت کنند.
تصمیمگیری درباره جنگ و صلح، براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی، دارای سازوکار مشخصی است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره موضوع پایان دادن به جنگ، گفت: در شرایط کنونی، ضروری است که تمرکز اصلی همچنان بر دفاع باشد؛ تصمیمگیری درباره جنگ و صلح، براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی، دارای سازوکار مشخصی است و هرگاه لازم باشد، درباره موضوعهای مرتبط با این جنگ، وفق قانون اساسی و براساس تشخیص مراجع عالی کشور تصمیمگیری خواهد شد.
وی ادامه داد: در شرایطی که مشاهده میشود رژیم صهیونیستی و آمریکا نهتنها از شدت حملههای خود نکاستهاند، بلکه بر ابعاد و دامنه آن افزوده و زیرساختها و بنیانهای علمی و دانشی کشور را هدف قرار دادهاند، بدیهی است که اولویت، دفاع از کیان کشور باشد؛ در چنین وضعیتی، دستگاه دیپلماسی نیز همگام، هماهنگ و در کنار نیروهای مسلح، وظایف خود را دنبال میکند؛ ازجمله تبیین واقعیتهای جنگ از طریق تماسها و رایزنی با کشورهای منطقه، دیگر کشورها و سازمانهای بینالمللی، تا افکار عمومی جهانی در جریان آنچه در حال وقوع است قرار گیرد؛ بدیهی است هر زمان که ماموریتهای دیگری نیز بر عهده دستگاه دیپلماسی قرار گیرد؛ این ماموریتها در هماهنگی کامل با دیگر بخشهای ذیربط نظام انجام خواهد شد.
پیامهایی از طریق برخی واسطهها، ازجمله پاکستان مبنی بر تمایل و درخواست آمریکا برای مذاکره دریافت کردیم
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره میانجیگریها و پیشنهادهای مطرحشده هم، گفت: اولا، تا این لحظه هیچگونه مذاکره مستقیمی با آمریکا نداشتهایم؛ از آخرین دور مذاکرات تاکنون، آنچه مطرح بوده، پیامهایی است که از طریق برخی واسطهها، ازجمله پاکستان، دریافت کردهایم مبنی بر تمایل و درخواست آمریکا برای مذاکره.
وی ادامه داد: به نظر میرسد کاملا طبیعی است که وقتی از سوی آمریکا سخن از مذاکره و دیپلماسی مطرح میشود، حساسیتها افزایش یابد؛ مشخص نیست چه میزان، حتی در داخل خود آمریکا، ادعاهای این کشور درباره دیپلماسی و مذاکره را جدی میگیرند؛ واکنشها و بازتابها نیز نشان میدهد که میزان اعتماد جهانی به ادعاهای آمریکا در حوزه دیپلماسی بسیار محدود است.
در چارچوب نشست پاکستان مشارکت نداشتیم
بقایی اظهار کرد: برخلاف طرف مقابل که بهطور مداوم دچار تغییر موضع، اظهارات متناقض و رفتارهای ضدونقیض در میان مقامهای مختلف خود است، مواضع جمهوری اسلامی ایران از ابتدا در قبال موضوعهای مطرحشده در رسانهها کاملا روشن بوده است؛ ما بهخوبی میدانیم که چارچوب مدنظرمان چیست؛ همانگونه که پیشتر نیز اشاره کرده بودم، مطالبی که به ما منتقل شده، تحت هر عنوانی مانند طرح ۱۵ مادهای، عمدتا شامل درخواستهای بسیار زیادهخواهانه، غیرواقعبینانه و غیرمنطقی بوده است.
وی گفت: نشستهایی که پاکستان با کشورهای همسایه برگزار میکند، در چارچوبی است که خود آنان طراحی کردهاند و ما در این چارچوب مشارکت نداشتهایم؛ بدیهی است که اگر کشورهای منطقه و همسایه دغدغه صلح و امنیت داشته باشند، این امر قابل تقدیر است؛ با وجود این، خواسته منطقی جمهوری اسلامی ایران این است که هر کشور یا طرفی که به موضوع جنگ در منطقه میپردازد، به این نکته توجه داشته باشد که این جنگ از سوی چه طرفی آغاز شده است؛ لازم است نگاهها واقعبینانه و منصفانه باشد و صرفا از یک طرف انتظار خویشتنداری نرود.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین گفت: همه باید در نظر داشته باشند که این جنگ را ایران آغاز نکرده است؛ ایران در میانه یک روند دیپلماتیک مورد حمله قرار گرفت و این امر برای دومین بار در عرض ۹ ماه تکرار شد؛ تکرار و تاکید بر این واقعیت از آن جهت است که افکار عمومی جهانی فراموش نکند ایران بهعنوان یک بازیگر منطقی و مسئولیتپذیر وارد مسیر دیپلماسی شد و این آمریکا بود که در هر دو نوبت، روند مذاکره را از بین برد؛ مواضع ما کاملا روشن است؛ هر زمان که به جمعبندی برسیم، آن را بهنحو مقتضی اعلام خواهیم کرد؛ چرا که به مواضع خود اطمینان و اعتماد داریم و بهخوبی میدانیم چه میخواهیم و کدام موارد از نظر ما به هیچ عنوان قابل پذیرش نیست.
رافائل گروسی رویکرد بسیار نادرستی در قبال تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، اتخاذ کرد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره رویکرد مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در قبال ایران، گفت: مدیرکل این نهاد رویکرد بسیار نادرستی در قبال تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، بهویژه علیه مراکز هستهای ایران، اتخاذ کرده است؛ به جای محکوم کردن متجاوزان و پاسخگو کردن آنان، در مصاحبهها از عباراتی استفاده شده که به پیچیدهتر شدن شرایط منجر میشود؛ نکتهای که شما اشاره کردید، البته به این شکل مطرح نبوده است، اما حتی طرح چنین احتمالی از سوی فردی که مسئولیت صیانت از نظام عدم اشاعه هستهای را بر عهده دارد، غیرقابلپذیرش است.
وی با تاکید بر اینکه مدیرکل آژانس در ۲ سال گذشته کارنامه و عملکرد قابل دفاعی از خود ارائه نکرده است، گفت: هم از طریق گزارشهایی که شائبه سیاسیکاری آژانس را روزبهروز تقویت کرده و هم به دلیل موضعگیریهایی که بیطرفی و ماهیت فنی آژانس را زیر سؤال برده است؛ در شرایطی که مراکز هستهای صلحآمیز یک کشور مورد حمله قرار میگیرد، نخستین اقدامی که آژانس، شورای حکام و شخص مدیرکل باید انجام دهند، محکوم کردن این اقدامها و درخواست توقف و پاسخگویی از سوی طرفهای مهاجم است؛ امری که شاهد آن نبودهایم.
بقایی گفت: در عین حال، ما وظایف خود را بهدرستی انجام دادهایم؛ هم اقدامهای لازم در چارچوب سازمان ملل صورت گرفته و هم رایزنیهای ضروری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام شده است؛ صرفنظر از اینکه آژانس در این مدت نتوانسته به مسئولیتهای خود بهدرستی عمل کند، اما بهعنوان یک نهاد حقوقی که ایران عضو آن است، مطالبات ما همچنان به قوت خود باقی است.
متصل کردن منازعه اوکراین به اتفاق های غرب آسیا اشتباه محاسباتی است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره رویکرد اوکراین در قبال تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، اظهار کرد: چنین رفتارهایی و متصل کردن منازعه اوکراین، که ریشههای خاص خود را دارد، با اتفاقاتی که در منطقه ما درپی تجاوز نظامی آشکار آمریکا علیه ایران رخ داده، یک اشتباه محاسباتی بسیار فاجعهآمیز است؛ من اطمینان دارم که کشورهای منطقه در چنین دامی نخواهند افتاد؛ اوضاع در منطقه ما به اندازه کافی پیچیده است و این پیچیدگی نیز دلیل روشنی دارد؛ دلیل آن این است که آمریکا و رژیم صهیونیستی جنگی را علیه ایران آغاز کرده و در این مدت کشورهای منطقه را نیز به این جنگ کشانده است؛ ما البته واقعا تقدیر میکنیم از اینکه برخی از کشورهای منطقه بسیار هوشمندانه این توطئه آمریکا و رژیم صهیونیستی را درک کرده، دست آنها را خواندهاند و تلاش میکنند که بخشی از این جنگ و تجاوز نباشند.
روابط دیپلماتیک ایران با عربستان برقرار است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره روابط ایران و عربستان هم گفت: روابط دیپلماتیک ما با عربستان برقرار بوده و سفیر ما آنجا فعال است و ارتباطات و تماسها ادامه دارد؛ نگرانیها و ملاحظات خود را نیز صریحا مطرح کردهایم؛ تعهد عربستان و سایر کشورهای منطقه کاملا روشن است؛ براساس حقوق بینالملل و اصل حسن همجواری، کشورها مجاز نیستند به هیچ نحوی امکانات و قلمرو خود را در اختیار طرفهای متجاوز علیه کشور دیگری قرار دهند؛ چنین اقدامی، مسئولیت ایجاد میکند و کشور مورد حمله را برای انجام اقدامات دفاعی مجاز میسازد.
بقایی ادامه داد: به هیچ عنوان مطلوب جمهوری اسلامی ایران نیست که مجبور شود عملیاتهای دفاعی خود را در خاک کشورهای منطقه انجام دهد؛ نیروهای مسلح ما شرافتمندانه و دوراندیشانه عمل میکنند و به هیچ وجه اقدامهای دفاعی خود را متوجه همسایگان نمیسازند؛ کاملا روشن است که آمریکا از امکانات کشورهای منطقه برای حمله به ایران استفاده میکند و در چنین شرایطی، حقوق بینالملل و حق ذاتی دفاع مشروع، ما را مجاز میداند که در دفاع از خود، منشأ و مبدأ این تجاوزها را مورد هدف قرار دهیم.
وی با اشاره به اینکه در روزهای اخیر نیز گزارشهایی منتشر شده مبنی بر اینکه سوخترسانهای آمریکا در پایگاههایی در عربستان فعالیت دارند و در دیگر کشورهای منطقه نیز وضعیت به همین ترتیب است، گفت خواسته ما کاملا روشن است؛ از کشورهای منطقه انتظار داریم بر اساس اصل حسن همجواری و حقوق بینالملل، مانع از سوءاستفاده آمریکا از امکانات و قلمرو خود برای اقدامهای تجاوزکارانه شوند.
بزرگترین متحد استراتژیک ایران، مردم ایران هستند
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره همکاری شرکای استراتژیک ایران با تهران، گفت: در پاسخ، اگر بخواهم چند نکته را مطرح کنم، نخست این است که ایران بهعنوان یکی از کهنترین کشورهای تاریخی، شاخصه بارزش تداوم آن است؛ ما در طول بیش از ۲ هزار و ۴۰۰ تا ۲ هزار و ۵۰ سال، علیرغم همه فراز و فرودها، جنگها و اقدامهای خصمانهای که علیه کشور صورت گرفته، همچنان تداوم داشتهایم؛ این تداوم، هم نشاندهنده ریشهدار بودن ایران و ایرانی است و هم بیانگر توانمندی کشور برای ایستادگی در برابر چالشها و بحرانهایی است که ممکن است سایر ملتها در شرایط مشابه تاب مقاومت در برابر آن را نداشته باشند.
وی افزود: به اعتقاد من، بزرگترین متحد استراتژیک ایران، مردم ایران هستند؛ اگر پرسیده شود متحدان استراتژیک ایران کجا هستند، باید گفت در میان مردم، در خیابانها، در میادین و در میان کسانی که در سراسر کشور حضور دارند و دل در گرو مدافعان وطن دارند.
بقایی گفت: اگر امروز مشاهده میشود که فرهنگ، هویت، دانش و توان صنعتی کشور هدف قرار گرفته، به این دلیل است که طرف مقابل بهخوبی میداند نقطه قوت ایران در کجاست؛ در مقابل، ما نیز بهخوبی دریافتهایم که چگونه باید این نقاط قوت را تقویت کرده و بر آنها تکیه کنیم تا تداوم و بالندگی ایران حفظ شود؛ در عین حال، ما مواضع دیگر کشورها را نیز بهدقت رصد میکنیم؛ بیتردید، رویکردهایی که کشورها امروز اتخاذ میکنند، در شکلگیری روابط و معادلات آینده تأثیرگذار خواهد بود؛ نکته مهم این است که موضعگیری کشورها در شرایط کنونی، نقش مستقیمی در نظم آینده خواهد داشت؛ اگر کشورها امروز در برابر این نقض آشکار قواعد بینالمللی مماشات کنند یا بیتفاوت باشند، تبعات آن دامنگیر همه خواهد شد.
وی افزود: اینکه برخی کشورهای اروپایی، حتی در میان متحدان آمریکا، تلاش میکنند با نگاهی دوراندیشانه به این جنگ بنگرند و تصمیمگیری کنند، نشاندهنده درک آنها از مسئولیتهایشان است؛ آنها میدانند که بیتفاوتی، انفعال و مماشات در برابر یک اقدام خلاف آشکار، بهسرعت میتواند کل جامعه بینالمللی و نظامهای مبتنی بر سازمان ملل متحد را با پیامدهای جدی مواجه سازد.
سفیر ایران به فعالیت خود در بیروت ادامه میدهد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره آخرین وضعیت سفارت ایران در لبنان پس از شهادت تعدادی از کارکنان در بیروت که توسط رژیم صهیونیستی هدف قرار گرفتند، گفت: لازم است ابتدا شهادت این عزیزان تسلیت گفته شود؛ این اقدام نشان میدهد که رژیم صهیونیستی هیچ قاعده و قانونی در نحوه رفتار خود رعایت نمیکند؛ این اقدام مصداق بارز تروریسم و جنایت جنگی است؛ این موضوع را در سطح سازمان ملل مطرح کردیم و بیانیه هم صادر شد.
وی گفت: در مورد گزارشها و اخباری که در روزهای اخیر درباره سفیر کشورمان مطرح شد، این موضوع را پیگیری کردهایم؛ در حال حاضر میتوانم اعلام کنم که سفارت جمهوری اسلامی ایران در لبنان دایر است و سفیر ما نیز با توجه به مباحثی که توسط جهات زیربط لبنانی مطرح شد و جمعبندی نهایی که صورت گرفت، به فعالیت خود بهعنوان سفیر ایران در بیروت ادامه خواهند داد و کماکان در محل مأموریت خود حضور دارند.
نیروگاه بوشهر همچنان فعال است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره وضعیت نیروگاه بوشهر، گفت: در حدی که اطلاع دارم، میدانم که نیروگاه فعال است، حملههایی که در اطراف این تاسیسات در چند نوبت صورت گرفته، بسیار خطرناک بوده و گواه دیگری است بر اینکه رژیم صهیونیستی و آمریکا در جریان این تجاوز، خود را پایبند هیچگونه خطقرمز، قاعده حقوقی یا موازین اخلاقی نمیدانند.
وی افزود: مسئولیت سازمان ملل و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در این زمینه کاملا روشن است. هرگونه تهدید یا تعرض به تاسیسات هستهای صلحآمیز، ازجمله نیروگاههایی که در حوزه تولید برق فعالیت دارند، موضوعی جدی و قابل پیگیری در چارچوب حقوق بینالملل است؛ درباره جزئیات فنی بیشتر، لازم است از سازمان انرژی اتمی سوال شود، اما در حد اطلاعات موجود، میتوان گفت که نیروگاه همچنان فعال است
ادعای استفاده ایران از بمبهای خوشهای وقیحانه و عاری از صحت است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اتهامزنیها به ایران با ادعای استفاده از بمبهای خوشهای گفت: این ادعا واقعا وقیحانه است؛ رژیم صهیونیستی و آمریکا با استفاده از تسلیحات خوشهای، همه قواعد و اصول حقوق بینالملل بشردوستانه و حقوق جنگ را زیر پا میگذارند و همزمان تلاش میکنند مظلومنمایی کنند تا ادعا کنند ایران مرتکب نقض قوانین حقوق بشر دوستانه شده است؛ این ادعا مطلقا صحت ندارد؛ آنچه با رویکردی فریبکارانه بهعنوان مهمات خوشهای از سوی ایران مطرح میشود، در واقع همان موشکهای چندکلاهکه است که هم از حیث کارکرد با مهمات خوشه کاملا متفاوت بوده و هم از نظر اثرگذاری، به هیچ عنوان تحت عنوان مهمات خوشه تقسیمبندی نمیشود، این موشکها صرفا بهعنوان موشکهای چندکلاهک شناخته میشوند و تحلیلهای دیگر نوعی فرار به جلو محسوب میشود.
وی ادامه داد: اگر بخواهیم یک نمونه روشن از جنایت جنگی و نقض حقوق بشر دوستانه در طول ۳۱ روز اخیر مطرح کنیم، حمله به مدرسه میناب است که همین امروز یا دیروز گزارش شد که رسانههای آمریکایی درباره استفاده از نوعی موشک جدید در حمله به ورزشگاه و مدرسه در لامرد پارس گزارش دادهاند؛ این مورد جنایت جدید صهیونیستی و آمریکایی علیه حقوق بشر دوستانه را روشن میسازد؛ حملههایی که روزانه شاهد آن هستیم شامل موارد زیر است، حمله به تاسیسات برق، حمله به دانشگاهها و مراکز علمی، حمله به ورزشگاهها، استفاده از سلاحهای جنگی برای ایجاد خسارتهای عمده به محیط زیست در لبنان و فلسطین اشغالی، از جمله بمبهای فسفری.
بقایی با تاکید بر اینکه، رژیم صهیونیستی در جایگاهی نیست که بتواند دیگران را متهم به نقض حقوق بشر دوستانه بینالمللی کند، گفت: کودکانی که در جریان این جنگ آسیب دیده یا شهید شدهاند و آسیبهایی که به مراکز غیرنظامی و نظامی وارد شده است، ناشی از تجاوزات مستقیم است؛ باید مراقب بود در تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی، زیرا اصل جنگ غیرقانونی و تجاوزکارانه است؛ حمله به فرماندهان در حالی که اساسا شرایط جنگی نبود؛ جنایت جنگی است و نباید ناو دنا را از یاد برد؛ ناوی آموزشی و شرکت کننده در رزمایش مشترک با کشورهای دیگر که بهصورت ناجوانمردانه مورد حمله قرار گرفتند؛اینها تنها بخشی از فهرست طولانی جنایات و تجاوزات هستند که در این دوره رخ داده است.
حضور مردم در خیابان نشاندهنده عشق و علاقه آنها به میهن خود است
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین درباره اهمیت حضور مردم در خیابانها در طول جنگ و تصویری که از این حضور در جهان منعکس میشود، گفت: میتوان این حضور را از جنبههای مختلف توصیف کرد، اما به نظر من، نشاندهنده عشق و علاقه مردم ایران به میهن خود و همچنین نشاندهنده فهم و درک بالای آنان نسبت به آنچه در حال وقوع است، میباشد.
وی افزود: نکتهای که باید تاکید شود این است که مردم ایران پیشرو در دفاع از کشور هستند؛ جمله مقام معظم رهبری، رحمتالله علیه، که فرمودهاند «اگر اتفاقی برای این کشور بیفتد، خداوند مردم ایران را مبعوث خواهد کرد»، نباید ساده انگاشته شود؛ در نظر داشته باشیم که واژه «مبعوث شدن» در ادبیات ما معمولاً برای پیامبران بهکار میرود، اما در اینجا، مبعوث شدن مردم برای راهبری کشور معنایی ویژه دارد و باید در مورد آن با دقت و تحمل تأمل کرد؛ آنچه ما شاهد آن هستیم، چیزی جز تحقق این معنا نیست.
مرگ سرخ در راه دفاع از ایران بالاترین افتخار برای یک سرباز و سردار وطن است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تایید خبر شهادت یکی از سرداران شجاع و ایراندوست ایران، گفت: ابتدا لازم است خدمت مردم ایران، خانواده محترم ایشان و نیروهای مسلح عزیز، تبریک و تسلیت عرض کنم؛ جنایت پشت جنایت؛ شهادت یک سرباز یا سردار در راه دفاع از وطن، افتخاری بزرگ است و کسانی که این مسیر را انتخاب میکنند، از ابتدا به آگاهی کامل وارد آن شدهاند؛ مرگ سرخ در راه دفاع از ایران بالاترین افتخار برای یک سرباز و سردار وطن محسوب میشود.
وی ادامه داد: از دست دادن چنین انسانهای بزرگ و ایراندوست، ضایعهای بزرگی است، اما قطعا پرچم آنها به دست سربازان و سرداران دیگر خواهد ماند و تردیدی در این موضوع نیست؛ از نظر حقوقی نیز لازم است توجه شما به نکتهای که پیشتر مطرح شد، جلب شود، زیرا کل چارچوب این جنگ غیرقانونی و ناعادلانه است؛ هر آنچه در این چارچوب اتفاق میافتد، مصداق جنایت جنگی است؛ اصل جنگ، در حقوق بینالملل، غیرقانونی و تجاوزکارانه است؛ استفاده غیرقانونی از زور، نقض بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد است و براساس قطعنامه تعریف تجاوز مصوب مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۱۹۷۰، اقداماتی که آمریکا انجام داده است، مصداق عمل تجاوز به شمار میآید؛ بنابراین، هر آنچه در این قالب رخ دهد، بهعنوان جنایت جنگی مدنظر قرار میگیرد.
کشورهای منطقه شاهد دفاع جانانه ایران هستند
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره مواضع مثبت کشورهایی مانند جمهوری آذربایجان، گفت: لازم به تاکید است که همه کشورها و مردم منطقه به خوبی شاهد وقایعی هستند که در سیویک روز رخ داده و میتوانند قضاوت کنند، هم در مورد متجاوزان و رفتارهای آنها و هم در مورد مقاومت و دفاع جانانه ایران. دوصد گفته چون نیمکردار نیست و به نظر میرسد که کشورهای منطقه به خوبی قادرند تشخیص دهند که کدام طرف، حق با اوست و کدام طرف، هم به منطقه و هم به جامعه جهانی جفا میکند و تبعات تجاوز به ایران را برجا میگذارد.
ترکیه به خوبی از جاهطلبی رژیم صهیونیستی آگاه است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره رویکرد ترکیه به تحولات اخیر گفت: رابطه ما با ترکیه، رابطهای دوستانه است؛ مرزهای امن ما همیشه زبانزد است و محکومیت نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و ابراز همبستگی، هم در سطح عالی دولتی و هم در سطح مردمی، واقعا شایان تقدیر است؛ این امر هم نشانگر حسن همجواری ترکیه و هم نشانه آگاهی آنها از دلایل بروز این جنگ و تبعاتی است که میتواند برای کشورهای منطقه، ازجمله ترکیه، داشته باشد.
وی افزود: ترکیه به خوبی میداند که رژیم صهیونیستی بهعنوان عامل و بانی اصلی این تجاوز نظامی، چه جاهطلبیها و اغراضی علیه کشورهای مسلمان منطقه در سر دارد؛ مقامهای ترکیه بارها تاکید کردهاند که رژیم صهیونیستی، بهعنوان مهمترین معضل صلح و امنیت منطقه، هم در جریان نسلکشی در غزه و هم بهدلیل جنایتهایی که علیه دیگر کشورهای منطقه مرتکب شده است.
بقایی گفت: ابتکارهایی که ترکیه با کمک دیگر کشورهای منطقه انجام میدهد، نشانگر نگرانی آنها برای صلح و امنیت در سطوح مختلف است؛ مقامهای ایران و ترکیه در سطوح مختلف در تماس مستمر هستند و امیدواریم، همانطور که عرض شد، نگاه همه کشورهایی که به دنبال ایفای نقش در مساعی جمیله و جلوگیری از تشدید تنش و توقف این جنگ هستند، منصفانه و واقعبینانه نسبت به آنچه در حال وقوع است، باشد.
فروش جنگ به افکار عمومی در آمریکا به یک صنعت تبدیل شدهاست
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اخبار مربوط به اطلاعرسانی گزینشی به رئیسجمهور آمریکا، اظهار کرد: فروش جنگ به افکار عمومی در آمریکا به صنعتی تبدیل شده و تاریخچهای طولانی دارد؛ جنگهایی که آمریکا بر جهان تحمیل کرده، همواره منتفعین سیاسی و لابیهای مختلفی داشته که برای توجیه و انحراف افکار عمومی و ایجاد پذیرش ادامه جنگ تلاش کردهاند؛ این فرآیند در جامعه آمریکا در شرایط کنونی بسیار دشوار شده است، زیرا افکار عمومی آمریکا هیچ دلیل موجهی برای این جنگ نمیبیند و از سوی دیگر معتقد است که سیاستهای نظامی و تجاوز نظامی در راستای مطامع رژیمی است که در ۳ سال گذشته مرتکب نسلکشی شده و تحت پیگرد بینالمللی قرار دارد و به نوعی تمایل دارد جنگهای بیپایان آمریکا در منطقه ادامه یابد.
وی ادامه داد: گزارشدهی روزانه درباره پیروزیهای ظاهری آمریکا در جنگ، نشانگر همین سیاست و تلاش برای ترغیب سیاستگذاران آمریکایی به ادامه جنگی که در حال حاضر در حال تبدیل به باتلاق شده است؛ مسئولیت رسانهها در روشنسازی واقعیتها سنگینتر شده است؛ اتفاقاتی که در ۲ روز گذشته رخ داده، ازجمله تظاهراتهای گسترده در شهرهای مختلف آمریکا، نشاندهنده آن است که افکار عمومی این کشور بیش از پیش از سیاستهای جنگطلبانه دولت آگاه شده و در حال واکنش هستند.
تنگه هرمز تا قبل از تجاوز اخیر بسته نبوده است/ در شرایط جنگی نمیتوان به شناور دشمن اجازه رفت و آمد عادی داد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره وضعیت تنگه هرکز هم گفت: ایران مسئول این وضعیت نیست و خوشحال نیستیم که مردم دیگر کشورها به دلیل افزایش قیمت سوخت یا مواد غذایی دچار مشکل شوند. اما این هم قابل قبول نیست که در شرایطی که ایران زیر حملههای موشکی و بمباران متجاوزان قرار دارد، نگرانیها به سمت قیمت غذا و سوخت معطوف شود؛ اگر چنین نگرانیهایی وجود دارد، باید به سمت طرفهایی معطوف شود که عامل اصلی این وضعیت هستند.
بقایی ادامه داد: تنگه هرمز تا قبل از تجاوز اخیر بسته نبوده است؛ ایران در طول چند دهه گذشته نگهبان رایگان تردد دریانوردی در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز بوده است؛ وضعیت کنونی ناشی از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است؛ هیچ کشور ساحلی نمیتواند در شرایط جنگ تحمیلی اجازه دهد که شناورهای دشمن به صورت عادی از این مسیر عبور کنند، زیرا این شناورها بهطور بالقوه برای اقدامات خصمانه از آن آبها استفاده میکنند؛ تدابیر اتخاذشده همزمان با تضمین امنیت و نظارت بر تردد شناورهایی است که جزو شناورهای متخاصم محسوب نمیشوند؛ در این چند روز شاهد بودهایم که برخی کشتیها با هماهنگی مراجع صلاحیتدار ایرانی از مسیر عبور کردهاند؛ بنابراین تاکید میکنیم که مشکلات ایجادشده در تردد در تنگه هرمز باید با در نظر گرفتن عاملان اصلی این وضعیت مورد رسیدگی قرار گیرد.
شاهد سردرگمی سیاستگذاران اروپایی هستیم
سخنگوی وزارت امور درباره اظهارات مقامهای اروپایی و ارتباط دادن شرایط منطقه با اوضاع منازعه اوکراین و اینکه روسیه از این شرایط منطقه و افزایش قیمت سوخت منتفع میشود، گفت: این خود نشانهای از سردرگمی سیاستگذاران اروپایی است؛ طی ۴ سال گذشته، به جای برخورد منطقی با منازعه اوکراین، آنها مدام دیگران را متهم کرده و بهجای پذیرش مسئولیت مشکلات داخلی اتحادیه اروپا و مسائل پیشآمده با آمریکا، بهانهجویی کردهاند؛ در این یک سال اخیر، بحثهای مربوط به حلوفصل منازعه اوکراین به عرصهای میان آمریکا و کشورهای اروپایی تبدیل شده است که مسئولانه باید مدنظر قرار دهند؛ اکنون نیز بهانه و دلیل ساختگی دیگری یافتهاند و آن را به موضوع خلیج فارس و مسائل مرتبط با جنگ تحمیلی آمریکا علیه ایران مرتبط میکنند؛ متصل کردن این موضوعها به یکدیگر صرفا نشانگر سردرگمی و ناتوانی در حل پروندهای است که هیچ ارتباطی با ایران و منطقه ندارد.
ندای ضدجنگ مردم آمریکا باید شنیده شود
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تظاهرات ضد جنگ در آمریکا، گفت: اگر نظامی مدعی حاکمیت مردمی باشد و مردمسالاری برای آن اهمیت داشته باشد، قطعا باید به خواست و مطالبه عمومی توجه کند و نظر آنها را مبنای سیاستهای خود قرار دهد؛ متأسفانه در آمریکا چنین نیست؛ علیرغم ادعاهای موجود مبنی بر حاکمیت مردم در دموکراسی، تصمیمگیری در موضوعی به این اهمیت، یعنی جنگ و صلح، توسط تعداد محدودی افراد و در محافل خاص، احتمالا در هماهنگی با رژیمی نسلکش در منطقه ما انجام میشود؛ این یکی از دلایل عمده اعتراضهای گسترده مردمی در آمریکا است؛ مردمی که نمیخواهند جان سربازان خود و مالیاتی که میپردازند، صرف یک تجاوز ظالمانه علیه یک کشور مستقل و فرهنگدوست شود؛ بنابراین، قاعدتا باید ندای مردم آمریکا شنیده شود.
خیانتی که در کمتر از یک سال به دیپلماسی تحمیل شد، برای ما کاملا ملموس است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره حمله به مراکز دانشگاهی و دفاتر خبرگزاریها و نیز درباره ادعای آمریکا درباره اینکه ایران با پیشنهادهای این کشور یا بخش عمدهای از آن موافقت کرده است، گفت: باید تاکید کرد که مقامهای آمریکایی اغلب آنچه را آرزویشان است، بیان میکنند؛ همانطور که پیشتر درباره مذاکره با آمریکا توضیح داده شد، هیچ مذاکره مستقیمی با این کشور نداشتیم و آنچه مطرح شد، صرفا ارائه درخواست مذاکره همراه با مجموعهای از پیشنهادها از سوی آمریکا بود که از طریق واسطهها، ازجمله پاکستان، به ما منتقل شد.
وی ادامه داد: موضع ایران روشن است؛ در شرایطی که تعرض و تجاوز نظامی آمریکا با شدت ادامه دارد، تمام تلاش و توان ما صرف دفاع از خودمان میشود؛ این ادعاها را صادقانه ارزیابی نمیکنیم؛ تجربههای گذشته، ازجمله خیانتی که در کمتر از یک سال به دیپلماسی تحمیل شد، برای ما کاملا ملموس است؛ در رابطه با حمله به دانشگاهها، قضاوت براساس معیارهای بینالمللی بر عهده افکار عمومی است؛ در هیچ جنگی، حتی جنگ هیتلر علیه دیگر کشورها، حقوق بشر دوستانه به این میزان پایمال نشده است؛ در دوره جنگ جهانی دوم، معاهدات ژنو ۱۹۴۹، پروتکلهای ۱۹۷۷ و دیگر مقررات حقوق بشر دوستانه بینالمللی وجود نداشت اما حتی در آن زمان حداقلهایی رعایت میشد؛ برای مثال در حمله به ناوها در دریا، عملیات جستوجو و نجات انجام میشد که درباره ناو دنا رعایت نشد.
بقایی با اشاره به اینکه حملههای اخیر به دانشگاهها، طبق حقوق بشر دوستانه بینالمللی مطلقا ممنوع است و جنایت جنگی محسوب میشود، گفت: حمله به رسانهها نیز مطلقا ممنوع است؛ این موارد باید به افکار عمومی دنیا منتقل شود تا مردم جهان متوجه شوند که در کنار تناقضهای آمریکا، جنایتهای جدی علیه ایران در حال وقوع است. حمله به مراکز فرهنگی، آموزشی و مدرسهها، جنایت علیه مردم ایران و همچنین نقض آشکار شاکله حقوق بینالملل و حقوق بشر دوستانه بینالمللی است.
ایران همچنان عضو NPT است/ بخشی از افکار عمومی درباره سودمندی این عضویت تردید دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره خروج ایران از NPT هم گفت: این موضوع در مجلس و افکار عمومی مطرح است و سوال مهم و بزرگی است که پاسخ به آن آسان نیست؛ سؤال مهمی که از سوی افکار عمومی مطرح میشود این است که فایده عضویت در معاهدهای که کشورهای بزرگ در سطح بینالمللی مانع بهرهمندی ایران از حقوق مندرج در آن میشوند چیست؟ اگر عضویت در این معاهده صرفا به یک نام یا یک کاغذ محدود شود و ایران نه تنها نتواند از حقوق مندرج بهرهمند شود، بلکه مورد تعرض و اجحاف قرار گیرد، چنین عضویتی چه معنایی خواهد داشت؟
بقایی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران کماکان عضو این معاهده است و نسبت به تکالیف مندرج در آن پایبند است؛ بهطور مشخص، ایران هیچگاه دنبال تسلیحات هستهای نبوده و نیست؛ موضع ایران در خصوص ممنوعیت هرگونه سلاح کشتار جمعی روشن است اما این موضوع بهویژه به دلیل رویکرد بسیار غیرمنصفانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی و رفتار مخرب آمریکا و برخی کشورهای عضو این آژانس که در طول سالها حقوق ایران را تحت فشار قرار دادهاند، مورد توجه است؛ همچنین در شرایطی که تاسیسات هستهای ایران مورد حمله قرار گرفته، هیچ موضع رسمی در مخالفت یا محکومیت این اقدام جنایتکارانه اتخاذ نشده است.
انتهای پیام/