پریسا عطایی نظری، پژوهشگر و برگزیده جشنواره فارابی، در گفتوگو با میزان درباره چالشهای پیش روی محققان ایرانی گفت: بخشی از مشکلات به ساختار اداری و شرایط خاص دوران کرونا برمیگردد، اما یکی از چالشهای اصلی، نشریات وزارت علوم است. الزام گرفتن پذیرش یا چاپ مقاله برای دفاع از رساله دکتری در بسیاری از دانشگاهها، با روند طولانی و داوریهای گاهی سلیقهای در مجلات، باعث اتلاف وقت میشود. پژوهشگر از نظر اخلاقی حق ارسال همزمان مقاله به چند ژورنال را ندارد و گاهی فرآیند داوری تا یک سال طول میکشد.
وی با اشاره به مشکلات دسترسی به منابع افزود: دسترسی به پایگاههای اطلاعاتی خارجی و پایاننامههای روز دنیا به دلیل کمبود بودجه دانشگاهها محدود شده است. بسیاری از پایگاهها تمدید نشده یا به شدت محدود شدهاند. من برای رسالهام که بر اساس کتب کهن بود، به کتابهای لاتین نیاز داشتم که در ایران موجود نبود و مجبور شدم از دوستانم در خارج از کشور بخواهم که از کتابخانه دانشگاهشان منابع را تهیه و اسکن کنند؛ امکانی که شاید برای همه محققان وجود نداشته باشد.
عطایی نظری گفت: پژوهش من دادهمحور و مبتنی بر کتب کهن بود و نیاز بودجه خاصی نداشت، اما در رشتههای علوم اجتماعی و فنی که نیاز به پرسشنامه و آزمایشگاه است، کمبود بودجه بیشتر حس میشود. دانشگاهها باید همکاری بیشتری داشته باشند و بودجه کافی اختصاص دهند.
این پژوهشگر درباره سیاستگذاری علمی کشور خاطرنشان کرد: تعامل با پژوهشگران خارج از کشور میتواند بسیار مفید باشد. اگرچه سیاست خارجی و محدودیتهایی از سوی کشورهای اروپایی و آمریکا وجود دارد، اما وزارت علوم باید با بودجه بیشتر و همکاری گستردهتر، این تعاملات را تقویت کند. همچنین قوانین زمانبندی پژوهش باید انعطافپذیر باشد؛ نمیتوان برای همه موضوعات یک قانون ثابت در نظر گرفت. برخی کارها زمانبر هستند و فشار زمانی باعث کاهش کیفیت یا ناقص ماندن کار میشود.
وی با اشاره به ضعفهای آموزشی در رشته علوم قرآن و حدیث بیان کرد: این رشته نیازمند بازنگری در سرفصلهاست. در آکادمیهای خارجی، مطالعات اسلامی نیازمند تسلط بر چندین زبان است، اما ما با ضعف زبانی حتی در زبان انگلیسی مواجهیم و زبانهای باستانی مانند سوریانی و آرامی در دانشگاهها تدریس نمیشود. همچنین ضعف آموزشی در دروس میانرشتهای باعث میشود دانشجو نتواند درک درستی از کار میانرشتهای داشته باشد.
عطایی نظری در پایان با اشاره به وضعیت علوم انسانی در کشور تصریح کرد: مشکل عمده ما از آموزش و پرورش شروع میشود؛ دانشآموزان کوشا و باهوش به سمت رشتههای تجربی و ریاضی هدایت میشوند و معمولاً کسانی که دغدغه کمتری دارند به علوم انسانی میآیند. این اتفاق در دانشگاه هم تکرار میشود. ما باید افراد دغدغهمند و باهوش را به علوم انسانی جذب کنیم، زیرا این علوم پایه و اساس فکر و فرهنگ جامعه هستند. جشنواره فارابی اگرچه باعث تشویق میشود، اما نیاز به کارهای بنیادیتری در جذب نخبگان وجود دارد.
انتهای پیام/