در سالهای اخیر، پهپادهای ساخت ایران به ابزارهای محوری جنگ نامتقارن تبدیل شدهاند و پویایی درگیری را در سراسر خاورمیانه و فراتر از آن تغییر شکل دادهاند.
هواپیماهای بدون سرنشین که زمانی بهعنوان داراییهای نظارتی ساده دیده میشدند، اکنون بهعنوان ابزارهای بازدارندگی، طرحریزی و تشدید عمل میکنند.
به گزارش دانشگاه «سنت آگوستین»، این پهپادها فرضیات نظامی دیرینه را به چالش میکشند و قدرتهای جهانی را مجبور به سازگاری میکنند.
همزمان با پیشرفت ایران در فناوری پهپادهای خود، تاثیرات آن فراتر از مرزهای منطقهای گسترش مییابد و بر معماریهای امنیتی، کنترلهای بحثهای تسلیحاتی و آینده نبرد هوایی در سراسر جهان تأثیر میگذارد.
برنامه پهپادی ایران با سرعت فزایندهای با تحقیق و توسعه بومی و نوسازی تهاجمی به بلوغ رسیده است.
کاهش سرمایهگذاری در قطعات دومنظوره -از ماژولهای جیپیاس تجاری گرفته تا پلیمرهای پیشرفته- به ایران اجازه داده است تا از شکافهای فناوری ناشی از تحریمها عبور کند.
پلتفرمهای دیگر، تمرکز ایران بر پنهانکاری، توانایی تهاجمی و بازدارندگی مقرونبهصرفه را نشان میدهند.
این پهپادها صرفا ابزارهای تاکتیکی نیستند؛ آنها بخشی از یک استراتژی چندلایه را تشکیل میدهند؛ سیستمهای ضدپهپاد در اکثر ارتشهای منطقهای نوپا هستند و عدم تقارن مداومی ایجاد میکنند.
برنامه پهپادی، حوزه نفوذ ایران را گسترش داده و میدانهای نبرد دوردست را به امتداد استراتژی نامتقارن ایران تبدیل کرده است.
قدرتهای غربی و منطقهای با فشار فزایندهای برای مقابله با این قابلیتها روبهرو هستند؛ آمریکا و رژیم صهیونیستی و کشورهای خلیج فارس در حال تسریع سرمایهگذاری در دفاع پهپادی -سلاحهای انرژی هدایتشده، رادار پیشرفته و اقدامهای متقابل شبکهای- هستند.
بهتازگی وزارت دفاع آمریکا «نوآوری نامتقارن» ایران را بهعنوان یک چالش استراتژیک اصلی برجسته کرد و هشدار داد که پهپادهای جایگزین میتوانند بنبست را به آسیبپذیری تبدیل کنند.
با این حال، گسترش فناوری پهپادهای ایرانی، آثار ژئوپلیتیکی بزرگتری را به همراه دارد؛ کشورهای واقع در مناطق جنگی و فراتر از آن، مدل تهران را مطالعه میکنند، از آن تقلید میکنند یا برای کاهش تهدیدهای مشابه، خود را با آن وفق میدهند.
یک پیمانکار دفاعی آمریکایی میگوید: ایران پهپادهایی را به اثبات رسانده است که میتوانند نیرویی برابر ایجاد کنند و این دیگر فقط بازی ایران نیست.
مدلهای بازدارندگی متعارف، که حول خطوط مقدم مشخص و تلافیجوییهای قابل مشاهده ساخته شدهاند، در برابر دکترین پهپادی ایران شکست میخورند.
- بیشتر بخوانید:
- نشنالاینترست: آمریکا در حال کپی کردن پهپاد ایرانی است
- آوازه پهپادهای ایرانی در جهان؛ کپیکاری به سبک آمریکا
حملات کمدید، قابل انکار و بهسختی قابل انتساب هستند که باعث ایجاد عدم قطعیتی میشود که واکنش به بحران را پیچیده میکند؛ یک تحلیلگر ارشد میگوید: یک حمله پهپادی میتواند تنشها را سریعتر از یک گلوله توپخانه متعارف تشدید کند. این ابهام، بهویژه هنگامی که با تهدیدات سایبری یا بالستیک همراه شود، خطر محاسبه اشتباه را به همراه دارد.
برنامهریزان در واشنگتن اکنون اقدامهای متقابل پهپادی را در چارچوبهای بازدارندگی گستردهتر گنجاندهاند و پاسخهای جنبشی را با جنگ سایبری و فشار دیپلماتیک ترکیب میکنند.
زنجیره جهانی رویدادهایی که با پهپادهای ایرانی آغاز شده، چشمانداز امنیتی در حال تغییر را آشکار میکند؛ چشماندازی که در آن سیستمهای بدون سرنشین قدرت را از نو تعریف میکنند، جایی که مرزهای بین درگیری و بازدارندگی محو میشوند و جایی که تصمیمات سریع بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارند.
آنچه که بهعنوان یک ابزار دفاعی منطقهای آغاز شد، به یک عامل مختلکننده استراتژیک جهانی تبدیل شده است و ثابت میکند که فناوری نامتقارن میتواند پویایی قدرت را با سرعتی شگفتانگیز تغییر شکل دهد.
با مرگبارتر و پراکندهتر شدن دستههای پهپاد، مرز بین جنگ در سایه و درگیری مستقیم باریکتر میشود.
انتهای پیام/