درپی آتشبس شکننده اکتبر ۲۰۲۵ در غزه که تحت فشار دیپلماتیک بینالمللی شکل گرفت، ارتش رژیم صهیونیستی استراتژی جدیدی برای کنترل سرزمینی غزه اتخاذ کرده است؛ این استراتژی با استفاده از «خطوط رنگی» – ابتدا خط زرد (Yellow Line) و سپس خط نارنجی (Orange Line) – بهتدریج فضای زندگی ۲.۳ میلیون فلسطینی را محدودتر کرده است.
خط نارنجی، یک مرز نامرئی و غیررسمی است که فراتر از خط زرد عمل میکند؛ این خط نه روی نقشههای رسمی ترسیم شده و نه با سیمخاردار یا دیوار فیزیکی مشخص شده است، بلکه با تیراندازی و گلولهباران ارتش رژیم صهیونیستی ترسیم میشود.
فلسطینیها مکان آن را با خون هموطنانشان میشناسند و میگویند: ما میدانیم خط نارنجی کجاست، چون با تیر و خمپارهای که به مردم اصابت میکند، آن را پیدا میکنیم.
زمینه تاریخی: از خط زرد تا نارنجی
پس از آتشبس ۹ اکتبر ۲۰۲۵ (۱۷ مهر ۱۴۰۴)، ارتش رژیم صهیونیستی به خطی عقبنشینی کرد که بعدا «خط زرد» نام گرفت؛ طبق گزارش Gisha (نوامبر ۲۰۲۵)، این خط حدود ۵۸ درصد از مساحت نوار غزه (حدود ۳۶۵ کیلومتر مربع) را تحت کنترل مستقیم یا ممنوعه برای فلسطینیها قرار داد.
درصد بخشهای ممنوعه استانهای نوار غزه به شرح زیر است:
استان خانیونس: ۶۸.۳ درصد
استان رفح: ۶۲.۹ درصد
استان غزه: ۶۴.۳ درصد
استان شمال غزه: ۴۳.۸ درصد
استان دیرالبلح: ۲۱.۹ درصد
ابتدا این خط بدون نشانه فیزیکی بود و فلسطینیها برای بازگشت به خانهها و مزارعشان حدس میزدند؛ براساس دادههای کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل، در نتیجه بین ۱۰ تا ۱۵ اکتبر ۲۰۲۵ (۱۸ تا ۲۳ مهر ۱۴۰۴)، دستکم ۹۳ فلسطینی که سعی کردند به خانههای خود برگردند، هدف قرار گرفته و شهید شدند.
وزیر جنگ رژیم صهیونیستی در ادامه دستور نصب بلوکهای بتنی با میلههای ۳.۵ متری هر ۲۰۰ متر داد، اما در برخی نقاط، این بلوکها را عمیقتر به داخل غزه بردند.
خط نارنجی نوآوری جدیدتر رژیم صهیونیستی است؛ براساس گزارش اخیر Mediapart، پس از خط زرد که ۵۴ درصد شرق غزه را جدا کرد، خط نارنجی بهتدریج به غرب خزیده و مناطق بهاصطلاح «امن» باقیمانده را به تله مرگ تبدیل کرده است.
این خط نامرئی است، رسمی اعلام نشده است و رژیم صهیونیستی وجود آن را انکار میکند، اما با آتش دقیق اجرا میشود؛ یک روزنامهنگار اهل غزه گفت: خط نارنجی با تیرهایی که به مردم میخورد، مشخص میشود؛ هر روز کشاورزان، ماهیگیران یا کسانی که میخواهند به مزارع نزدیک شوند، هدف قرار میگیرند.
این خط فراتر از خط زرد است و فضای مجاز را به کمتر از ۴۰ درصد کل غزه کاهش داده و حتی در این بخش هم حرکت آزاد نیست.
اگرچه صحبت از این خط به آوریل ۲۰۲۵ بازمی گردد، اما اکنون و در سال ۲۰۲۶، این خط تکامل یافته و بخشی از استراتژی «مهندسی رنگی» برای اشغال دائمی است.
سازوکار اجرای خط نارنجی چیست؟
برخلاف خط زرد که نشانههای فیزیکی دارد، خط نارنجی کاملا نامرئی است؛ ارتش رژیم صهیونیستی از پهپادها، دوربینها و تکتیراندازها برای نظارت استفاده میکند؛ هر حرکتی در نزدیکی آن حتی جمعآوری زباله، چرای دام یا تعمیر خانه با آتش پاسخ داده میشود.
در گزارش Mediapart آمده است که کشاورزانی که به مزارع شرقی رفح نزدیک شدند، بدون هشدار قبلی هدف قرار گرفتند؛ یک شاهد گفت: ما فکر میکردیم ۲۰۰ متر عقبتر امن است، اما تیر به ما خورد.
نظامیان رژیم صهیونیستی حتی پس از آتشبس، بلوکها را جابهجا کردند و خط را به غرب بردند؛ این کار بدون اطلاع قبلی انجام شد و باعث کشتار دهها نفر شد.
رژیم صهیونیستی ادعا میکند این خطوط «امنیتی» و برای جلوگیری از تهدید لازم هستند، اما ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش رژیم صهیونیستی، در دسامبر ۲۰۲۵ به نظامیان صهیونیست، گفت: خط زرد در واقع یک خط مرزی جدید است: خط دفاعی پیشرفته برای جوامع اسرائیلی و همزمان خط تهاجمی.»
خط نارنجی این منطق رژیم صهیونیستی را گسترش میدهد: کنترل تدریجی بدون اعلام رسمی اشغال.
تاثیر خط نارنجی بر زندگی مردم غزه: بدتر کردن یک فاجعه انسانی
خط نارنجی نهتنها فضای فیزیکی غزه را کوچکتر کرده، بلکه زندگی روزمره را به جهنمی از ترس، گرسنگی و ناامیدی تبدیل کرده است؛ غزه قبلا یکی از متراکمترین مناطق جهان بود (۵ هزار و ۷۰۰ نفر در کیلومتر مربع).
اکنون تراکم جمعیت در مناطق مجاز غزه درپی ممنوعیت بیش از ۶۰ درصد زمین، به بیش از ۱۰ هزار نفر در کیلومتر مربع رسیده است؛ از تاثیرهای این خط در زندگی مردم غزه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
الف) محدودیت حرکت و خطر مرگ روزانه: هر روز فلسطینیها با ترس از عبور ناخواسته و ناآگاهانه از خط بیدار میشوند؛ کودکان برای بازی به خیابان نمیروند، زنان برای تهیه آب به چاه نمیروند و مردان برای کار به مزارع نمیروند.
براساس گزارش ژانویه ۲۰۲۶ واشنگتنپست، جنگ در امتداد خط زرد و حالا نارنجی حتی با وجود آتشبس ادامه دارد.
از اکتبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) تا فوریه ۲۰۲۶ (بهمن ۱۴۰۴)، صدها غیرنظامی در نزدیکی این خطوط شهید یا مجروح شدند؛ یک گزارش سازمان ملل نشان میدهد که ۴۰ درصد شهدا پس از آتشبس، کشاورز یا کارگر روزمزد بودند که فقط میخواستند به منبع درآمدشان برگردند.
ب) بحران کشاورزی و گرسنگی مزمن: غزه پیش از جنگ ۳۰ درصد نیاز غذایی خود را از کشاورزی تامین میکرد؛ خط نارنجی دسترسی به بهترین مزارع شرقی (که ۷۰ درصد تولیدات را داشت) را قطع کرده است.
بیش از ۵۰ درصد زمینهای کشاورزی شمال و شرق خط زرد/نارنجی ممنوعه است؛ در نتیجه تولید گندم، زیتون و سبزیجات در این منطقه بهشدت افت کرده است.
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) در فوریه ۲۰۲۶ هشدار داد که فشار بر خطوط رنگی باعث تشدید سوءتغذیه در کودکان شده و نرخ سوءتغذیه حاد در کودکان زیر ۵ سال به ۳۰ درصد رسیده است.
مردم برای غذا به کمکهای محدود وابستهاند، اما حتی توزیع کمک هم به دلیل ممنوعیت حرکت در برخی مناطق مختل شده است.
ج) بحران مسکن و بازسازی: بیش از ۷۰ درصد خانههای غزه در جنگ ویران شدهاند؛ خط نارنجی بازگشت به مناطق شرقی را غیرممکن کرده و میلیونها نفر در چادرها، مدرسههای موقت یا خرابهها زندگی میکنند.
تراکم جمعیت باعث شیوع بیماریهای عفونی مانند هپاتیت و اسهال شده است؛ براساس گزارش Mediapart مناطق باقیمانده به تله مرگ تبدیل شدهاند، جایی که حتی تعمیر یک سقف ممکن است با تیراندازی پاسخ داده شود.
د) تاثیر روانی و اجتماعی: ترس دائمی از خط نامرئی باعث اضطراب جمعی شده است؛ نرخ افسردگی و اختلال استرس پس از حادثه PTSD در غزه به سطوح بیسابقه رسیده است؛ براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت WHO، به حدود بیش از ۸۰ درصد جمعیت رسیده است.
زنان و کودکان بیشترین آسیب را دیدهاند؛ بسیاری از خانوادهها از هم پاشیدهاند، چون مردان برای کار به مناطق خطرناک میروند و برنمیگردند.
ه) محدودیت کمکهای انسانی و اقتصاد: حتی سازمانهای امدادی برای ورود به برخی مناطق نیاز به هماهنگی با رژیم صهیونیستی دارند؛ کریدور کرم شالوم و کیسوفیم تحت کنترل خطوط رنگی هستند؛ نتیجه این امر، تاخیر در ورود دارو، غذا و سوخت است.
اقتصاد غزه که قبلا وابسته به کشاورزی و ماهیگیری بود، فلج شده است.
و) پیامدهای بلندمدت: محققان از خط نارنجی بهعنوان اشغال خاموش یا مرز خاموش برای بلعیدن غزه یاد میکنند؛ خط نارنجی اجازه میدهد رژیم صهیونیستی بدون اعلام اشغال رسمی، کنترل دائمی داشته باشد.
این استراتژی شبیه به تاکتیکهای کرانه باختری است: ایجاد واقعیتهای میدانی که بعدا غیرقابل بازگشت شوند؛ در نتیجه، زندگی در غزه نهتنها از جنگ مستقیم نجات نیافته، بلکه به یک اشغال تدریجی و مرگ تدریجی تبدیل شده است.
مردم غزه نمیتوانند بازسازی کنند، نمیتوانند غذا تولید کرده و نمیتوانند آزادانه حرکت کنند؛ این خطوط رنگی، فاجعه انسانی را از «بحران حاد» به «فاجعه ساختاری» تبدیل کردهاند.
خط نارنجی؛ سیاستی نظاممند برای تشدید بحران انسانی در غزه
خط نارنجی رژیم صهیونیستی در غزه، بیش از یک خط نظامی، ابزاری برای کنترل جمعیت و سرزمین است؛ براساس گزارشهای Gisha و Mediapart، این خط فضای زندگی را به کمتر از ۴۰ درصد کاهش داده، دسترسی به منابع حیاتی را قطع کرده و هر روز جانها را میگیرد.
تاثیر آن بر مردم غزه ویرانگر است: گرسنگی مزمن، ترس دائمی، نابودی اقتصاد و امید؛ در حالی که جهان به طرح صلح ادعایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و آتشبس امیدوار بود، خط نارنجی نشان میدهد که اشغال ادامه دارد و فقط شکل آن تغییر کرده است.
تداوم این روند فقط زندگی در غزه را بدتر نخواهد کرد، بلکه آن را به تدریج غیرممکن خواهد ساخت.
انتهای پیام/