پنجمین روز چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر در پردیس ملت، بیش از هر چیز با «گفتوگو» شناخته میشد؛ گفتوگوهایی که از صفهای ورودی سالنها شروع میشد و تا کافه و راهروهای خانه رسانه ادامه داشت. ۱۵ بهمن، روزی بود که سه فیلم با سه حالوهوای کاملاً متفاوت، اهالی رسانه را وادار به مقایسه، بحث و حتی گاهی اختلافنظر جدی کرد.
امتداد سینمای دفاع مقدس یا گریز از کلیشهها
سانس اول با «مارون» آغاز شد؛ فیلمی که پیش از اکران، بسیاری از خبرنگاران و منتقدان آن را در امتداد سینمای دفاع مقدس و زندگینامهای ارزیابی میکردند. پس از نمایش، اما نظرات دو قطبی شد.
برخی از اهالی رسانه، جسارت فیلم در پرداخت به لایههای سیاسی و اجتماعی روایت را قابل توجه دانستند و یکی از منتقدان حاضر در پردیس ملت گفت: «مارون تلاش کرده از کلیشههای معمول زندگینامه شهدا فاصله بگیرد و همین قابل احترام است، هرچند در روایت گاهی دچار پراکندگی میشود.»
در مقابل، برخی خبرنگاران معتقد بودند فیلم بیش از حد درگیر شعار و اطلاعات تاریخی است و مجال همذاتپنداری عاطفی را از مخاطب میگیرد. با این حال، بازی امیرحسین فتحی و حضور چهرههایی، چون جمشید هاشمپور، از نکات مشترک مورد تأکید بسیاری از حاضران بود.
دختر پریخانم؛ سکوت و تامل
با نزدیک شدن به سانس بعدی، فضای پردیس ملت آرامتر شد؛ «دختر پریخانم» مخاطبانش را به سکوت دعوت میکرد.
حضور مرضیه برومند در این فیلم، به یکی از سوژههای پرحاشیه روز تبدیل شد و بسیاری از اهالی رسانه پیش از شروع فیلم، درباره نقش و میزان تأثیرگذاری او گمانهزنی میکردند. بعد از اکران، بیشتر واکنشها حول فضای ذهنی و مینیمال فیلم میچرخید. یکی از خبرنگاران حوزه سینما در گفتوگویی غیررسمی گفت: «این فیلم از آن دست آثاری است که یا دوستش داری یا اصلاً با آن ارتباط نمیگیری.»
برخی منتقدان، «دختر پریخانم» را تجربهای شخصی و جسورانه دانستند که مخاطب عام را به چالش میکشد و برخی دیگر آن را بیش از حد انتزاعی و کمحادثه توصیف کردند. با این حال، بازیها و ایده مرکزی فیلم، از جمله نقاطی بود که کمتر کسی بهطور کامل آن را نادیده گرفت.
زندهشور یخ جشنواره را آب کرد
اما اکران «زندهشور» در سانس پایانی، حالوهوای روز پنجم را به سمت فضایی تلختر و اجتماعیتر برد. بعد از پایان فیلم، بحثها داغتر شد و حتی برخی خبرنگاران تا دقایقی در سالن باقی ماندند. یکی از اهالی رسانه معتقد بود: «زندهشور از آن فیلمهایی است که شاید تماشایش راحت نباشد، اما نمیشود به سادگی از کنارش عبور کرد.»
عدهای، نگاه بیپرده فیلم به آسیبهای اجتماعی را نقطه قوت آن دانستند و گروهی دیگر، ریتم و میزان تأثیرگذاری روایت را محل بحث قرار دادند.
اما نشست خبری زندهشور نیز از حواشی خالی نبود. جایی که کارگردان فیلم به تنهایی در این مراسم حاضر شده بود.
سخن بین اهالی رسانه در این بود که فیلم چهره خوب یا بدی از ارکان قضایی کشور تصویر کرده است؟ در برخی موارد پرسش و پاسخهای پینگ پنگی نیز بین خبرنگاران و کاظم دانشی در گرفت، اما به نظر میرسد که کاظم دانشی کارگردان زندهشور سعی داشته فیلمی در ستایش بخشش بسازد که بد بینانه آن نکوهش اعدام است.
پنجمین روز جشنواره فیلم فجر، روزی نبود که با یک نظر واحد به پایان برسد. از «مارون» که روایت تاریخ و سیاست را روی پرده آورد، تا «دختر پریخانم» که مخاطب را به درون ذهن شخصیتها کشاند و «زندهشور» که واقعیتهای تلخ اجتماعی را پیش چشم تماشاگر گذاشت، پردیس ملت شاهد تضارب آرا و بحثهایی بود که نشان میداد جشنواره در میانه راه، همچنان زنده و محل چالش فکری اهالی رسانه است.
انتهای پیام/