شورای حقوق بشر سازمان ملل (UNHRC) که در سال ۲۰۰۶ برای جایگزینی کمیسیون حقوق بشر تاسیس شد، بار دیگر در مرکز انتقادهای شدید قرار گرفته است.
شورای حقوق بشر بهعنوان نهادی برای نظارت بر رعایت حقوق بشر در جهان تأسیس شده، اما منتقدان آن را متهم به تبدیلشدن به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی توسط کشورهای غربی، بهویژه آمریکا و اتحادیه اروپا، میکنند. این انتقادها بر پایه مشاهده استانداردهای دوگانه، تمرکز نامتناسب بر کشورهای مخالف غرب، و استفاده از گزارشها و قطعنامههای شورا برای توجیه تحریمها، مداخلهها و فشارهای اقتصادی استوار است.
منتقدان استدلال میکنند که این شورا بخشی از معماری جهانی در حال افول است که قدرتهای غربی از آن برای تنبیه کشورهایی که تسلیم نمیشوند، استفاده میکنند. برای نمونه، اریتره در سال ۲۰۲۵ شورای حقوق بشر سازمان ملل را ابزاری برای سلطه اتحادیه اروپا توصیف کرد و آن را نمایشی از حقوق بشر نامید که درباره کشورهای غربی و متحدانشان اعمال نمیشود.
شورا در مواردی زیادی مانند نقض حقوق بشر در برخی کشورهای اروپایی و آمریکا، کمتر واکنش نشان داده یا قطعنامههای قوی تصویب نکرده است. در مقابل، قطعنامههای علیه کشورهای مستقل بهطور معمول با ابتکار و فشار کشورهای غربی پیش میروند.
این در حالی است که آمریکا در سالهای اخیر، بهویژه تحت دولت دونالد ترامپ از فرآیند بررسی دورهای جهانی (UPR) خودداری کرده و حتی در سال ۲۰۱۸ از شورا خارج شد و آن را حیاط خلوت سیاسی نامید.
در همین حال، کارشناسان زیادی بارها تاکید کردهاند که شورا به ابزاری برای سیاسیکاری غرب تبدیل شده است. آنها استدلال میکنند که ماموریتهای تحقیقاتی بهاصطلاح مستقل بهطور معمول با بودجه و فشار غرب راهاندازی میشوند.
سوءاستفاده از حقوق بشر برای توجیه تحریمهای یکجانبه، مانند تحریمهای آمریکا علیه ایران یا ونزوئلا، که خود حقوق اقتصادی و اجتماعی مردم را نقض میکند، یکی دیگر از موارد مورد اشاره کارشناسان است.
نمونه دیگری از سیاسیکاری غرب در موضوع جنگ اوکراین و همزمان جنگ غزه است. غربیها روسیه را بهخاطر جنگ اوکراین محکوم میکنند، اما از محکومیت شدید رژیم صهیونیستی در غزه، حتی پس از گزارشهای جنایت علیه بشریت یا نسلکشی، خودداری یا قطعنامههای علیه این رژیم را وتو میکنند.
- بیشتر بخوانید:
- ثبت ۱۰۰ هزار قربانی در ۲۳ درگیری مسلحانه؛ حقوق بینالملل در نقطه عطف بحرانی
- ۲۰۲۶؛ سال جنگ آشکار آمریکا با حقوق بینالملل و حقوق بشر
در نشستهای اخیر، نمایندگان این کشورهای حامی رژیم صهیونیستی طی ادعاهایی شورای حقوق بشر را به عدم بیطرفی و سیاسی شدن متهم کردند و هشدار دادند که ادامه این روند، اعتبار سازمان ملل را نابود خواهد کرد.
اما، واقعیت این است که تمرکز بیشتر بر رژیم صهیونیستی بهدلیل حجم شکایتها و دسترسی به اطلاعات است، نه تبعیض.
استفاده از شورای حقوق بشر برای فشار بر کشورهای مستقل یکی از انتقادهای اصلی به سیستم حقوق بشر سازمان ملل است.
حوادث اخیر مانند مداخله در ونزوئلا نشان میدهد چگونه گزارشهای شورای حقوق بشر سازمان ملل میتواند مقدمهای برای اقدامهای غربی باشد، هرچند غرب آن را دفاع از حقوق بشر توصیف میکند.
این استانداردهای دوگانه اعتبار شورا را کاهش داده و بحثهایی را برای اصلاحات، مانند رقابت واقعی برای عضویت، برانگیخته است.
انتهای پیام/