در پی خصوصی‌سازی دو باشگاه بزرگ فوتبال ایران، پرسپولیس و استقلال، رقابت سنتی این دو تیم از زمین بازی به حوزه زیرساخت‌های ورزشی کشیده شده است. پروژه استادیوم نیمه‌کاره ویژه بانوان در مجموعه ورزشی آزادی، که سال‌ها به دلیل مشکلات اعتباری رها شده بود، اکنون به عنوان گزینه‌ای جذاب برای هر دو باشگاه مطرح شده. این پروژه می‌تواند نخستین گام جدی برای دستیابی به ورزشگاه اختصاصی در تهران باشد و تأثیرات گسترده‌ای بر لیگ برتر، درآمدزایی و مدیریت بازی‌ها داشته باشد. بر اساس اخبار اخیر تا بهمن ۱۴۰۴، هیچ توافق رسمی نهایی نشده، اما رایزنی‌ها ادامه دارد.

پروژه ساخت استادیوم ویژه بانوان در مجموعه ورزشی آزادی از سال‌های میانی دهه ۹۰ شمسی با زیر بنای ۸۰۰۰۰ متر مربع آغاز شد. این استادیوم با ظرفیت اولیه حدود ۴۰ هزار نفر طراحی شده بود و هدف آن فراهم کردن فضایی اختصاصی برای مسابقات بانوان بود. با این حال، به دلیل کمبود بودجه، تغییر اولویت‌های وزارت ورزش و جوانان، و مشکلات مدیریتی، پروژه در مراحل اولیه (فونداسیون و بخشی از اسکلت) متوقف شد و سال‌ها بلاتکلیف ماند. این سازه نیمه‌تمام اکنون بخشی از املاک شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی (وابسته به وزارت ورزش) است و به عنوان یک فرصت بالقوه برای توسعه زیرساخت‌های فوتبال دیده می‌شود.

پس از واگذاری سهام پرسپولیس و استقلال به بخش خصوصی در سال‌های اخیر، هر دو باشگاه به دنبال حل مشکل دیرینه نبود ورزشگاه اختصاصی هستند. طبق پیگیری‌ها، باشگاه پرسپولیس در روز‌های پایانی دی‌ماه ۱۴۰۴، در نامه‌ای رسمی به شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی درخواست خرید این استادیوم نیمه‌کاره را مطرح کرد. هدف اعلام‌شده، تکمیل پروژه و ارتقای آن به یک استادیوم مدرن با ظرفیت حدوداً ۶۰ هزار نفری است. این اقدام بخشی از برنامه‌های بلندمدت باشگاه برای استقلال در میزبانی بازی‌های خانگی و افزایش درآمد از بلیت‌فروشی، تبلیغات و رویداد‌های جانبی محسوب می‌شود.

در سوی دیگر، استقلال نیز این مجموعه را به‌عنوان یکی از گزینه‌های جدی برای حل مشکل همیشگی نداشتن ورزشگاه اختصاصی زیر نظر گرفته و شنیده می‌شود مذاکرات اولیه‌ای از سوی آبی‌ها هم انجام شده است؛ موضوعی که رقابت سنتی دو باشگاه را این‌بار از مستطیل سبز به حوزه زیرساخت کشانده است. طبق گزارش‌ها، استقلالی‌ها نیز مذاکرات اولیه‌ای برای تملک این پروژه انجام داده و آن را به عنوان گزینه جدی برای حل مشکل ورزشگاه اختصاصی در نظر گرفته‌اند. هرچند جزئیات اقدامات استقلال (مانند ارسال نامه رسمی) کمتر رسانه‌ای شده، اما ورود همزمان دو باشگاه به این پرونده، رقابت را تشدید کرده است.

اگرچه هنوز هیچ توافق رسمی اعلام نشده و تصمیم نهایی بر عهده شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی و احتمالاً وزارت ورزش است، اما ورود همزمان دو باشگاه بزرگ پایتخت به این پرونده، می‌تواند سرنوشت یکی از پروژه‌های نیمه‌تمام ورزش کشور را تغییر دهد؛ پروژه‌ای که حالا به جای خاک خوردن، شانس تبدیل شدن به یک استادیوم بزرگ فوتبال را پیدا کرده است.

تحلیل مزایا و چالش‌ها

مزایا:

استقلال عملیاتی: داشتن ورزشگاه اختصاصی، وابستگی به ورزشگاه آزادی (که اغلب با مشکلات نگهداری و تقسیم‌بندی رو‌به‌رو است) را کاهش می‌دهد. این امر می‌تواند برنامه‌ریزی بازی‌ها را بهبود بخشد و از تعارضات زمانی جلوگیری کند.

درآمدزایی: با ظرفیت ۶۶ هزار نفر (برای پرسپولیس) یا مشابه، درآمد از بلیت، تبلیغات محیطی و برگزاری کنسرت‌ها/رویداد‌ها افزایش می‌یابد. برآورد‌ها نشان می‌دهد که باشگاه‌های بزرگ اروپایی تا ۳۰-۴۰ درصد درآمد خود را از ورزشگاه اختصاصی کسب می‌کنند؛ این الگو می‌تواند برای سرخابی‌ها تکرار شود.

تأثیر بر لیگ برتر: این پروژه می‌تواند استاندارد‌های زیرساختی لیگ را ارتقا دهد و رقابت را جذاب‌تر کند. همچنین، با توجه به خصوصی‌سازی، نشان‌دهنده موفقیت این فرآیند در جذب سرمایه‌گذاری است.

توسعه ورزش بانوان: اگرچه پروژه اولیه برای بانوان بود، تکمیل آن می‌تواند به عنوان بخشی از استادیوم چندمنظوره، فضایی برای مسابقات بانوان هم فراهم کند.

چالش‌ها:

هزینه‌های هنگفت: تکمیل و ارتقا پروژه ممکن است میلیارد‌ها تومان هزینه داشته باشد. پرسپولیس یا استقلال باید منابع مالی (از سهامداران، وام‌ها یا اسپانسرها) تأمین کنند، که در شرایط اقتصادی فعلی می‌تواند چالش‌برانگیز باشد.

زمان‌بر بودن: پروژه نیمه‌تمام است و تکمیل آن ممکن است ۲-۳ سال طول بکشد، که در این مدت باشگاه‌ها همچنان به ورزشگاه‌های مشترک وابسته خواهند بود.

رقابت و تصمیم‌گیری: ورود همزمان دو باشگاه می‌تواند به تنش منجر شود. وزارت ورزش باید تعادل را حفظ کند تا یکی از باشگاه‌ها متضرر نشود. همچنین، احتمال دخالت نهاد‌های بالاتر مانند سازمان خصوصی‌سازی وجود دارد.

مسائل فنی و قانونی: استاندارد‌های فیفا برای استادیوم‌ها (مانند VAR، ایمنی و دسترسی) باید رعایت شود، که هزینه‌ها را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، تغییر کاربری از "بانوان" به "عمومی" ممکن است نیاز به مجوز‌های جدید داشته باشد.

رقابت پرسپولیس و استقلال برای تملک استادیوم نیمه‌کاره بانوان، نمادی از تحولات پس از خصوصی‌سازی است و می‌تواند سرنوشت یکی از پروژه‌های رها‌شده ورزش ایران را تغییر دهد. اگر این پروژه به سرانجام برسد، یکی از دو باشگاه برای نخستین بار پس از دهه‌ها صاحب ورزشگاه اختصاصی مدرن در تهران خواهد شد، که معادلات لیگ برتر را دگرگون می‌کند. با این حال، چالش‌های مالی و مدیریتی نباید دست‌کم گرفته شود. پیشنهاد می‌شود وزارت ورزش با برگزاری مزایده شفاف، بهترین گزینه را انتخاب کند تا هر دو باشگاه منتفع شوند؛ شاید حتی با راه‌حل‌های مشترک مانند تقسیم‌بندی زمانی یا پروژه‌های جداگانه. تا بهمن ۱۴۰۴، هیچ پیشرفت جدیدی گزارش نشده، اما این پرونده می‌تواند در ماه‌های آینده داغ‌تر شود.

از سوی دیگر سرخابی‌ها بیکار ننشسته‌اند و پروژه‌های دیگری را هم به صورت موازی پیگیری می‌کنند؛ باشگاه استقلال، ورزشگاه تختی را مدنظر دارد و قرار است وزیر ورزش دستور واگذاری این ورزشگاه به استقلال را صادر کند. در واقع به نظر می‌رسد باشگاه استقلال و رأس مدیریت آن قصد دارند در وضعیت فعلی، ورزشگاه آزادی را برای میزبانی در بازی‌های فصل جاری در اختیار داشته باشند و برای طولانی مدت، ورزشگاه تختی در شرق تهران مدنظر آنهاست.

مسئولان باشگاه پرسپولیس هم ساخت ورزشگاه اختصاصی خود در غرب تهران را پیگیری می‌کنند. مدیران این باشگاه بودجه مورد نیاز ساخت این ورزشگاه را حدود ۲۵۰۰ میلیارد تومان اعلام کرده‌اند که در صورت افزایش سرمایه و در طول ۵ سال، این ورزشگاه اختصاصی به بهره‌برداری خواهد رسید. 

انتهای پیام/