گرینلند بهندرت توجه جهانی را به خود جلب میکرد، اما با ذوب شدن یخها و نزدیکتر شدن قدرتهای بزرگ، بزرگترین جزیره جهان به یک غنیمت استراتژیک تبدیل شده است؛ غنیمتی که مدتها پیش از توجه بیشتر آمریکاییها، توجه دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور را به خود جلب کرد.
گرینلند، سرزمینی نیمه خودمختار در دانمارک، میزبان یک پایگاه نظامی کلیدی آمریکا است و با ذوب شدن یخها و باز شدن خطوط کشتیرانی جدید و دسترسی به منابع طبیعی، اهمیت فزایندهای برای امنیت و تجارت جهانی پیدا کرده است.
این تغییر، محاسبات ژئوپلیتیکی جدی پشت علاقه ترامپ به موقعیت مکانی، ارزش نظامی و قطب شمال که به سرعت در حال تغییر است را برجسته میکند.
دونالد ترامپ، با تهدید به وضع تعرفههای جدید علیه متحدان واشنگتن که با تصرف گرینلند برخلاف خواست مردم این منطقه مخالفند، ناتو را در بحرانی قرار داده که میتواند به بدترین بحران تاریخ این پیمان نظامی تبدیل شود.
در همین حال اعلامیه اخیر ترامپ، آزمونی بالقوه خطرناک برای مشارکتهای آمریکا در اروپا ایجاد میکند؛ به نظر میرسد او اشاره کرده است که از تعرفهها بهعنوان اهرمی برای پیشبرد مذاکرات در مورد وضعیت گرینلند، که آن را برای امنیت ملی آمریکا حیاتی میداند، استفاده میکند.
۸ کشور اروپایی که رئیسجمهور آمریکا به دلیل مخالفت با تصاحب گرینلند توسط آمریکا، هدف تعرفه ۱۰ درصدی قرار گرفته بودند، از این اقدام انتقاد کردند و هشدار دادند که تهدیدهای ترامپ روابط فراآتلانتیک را تضعیف میکند و خطر یک مارپیچ نزولی خطرناک را به همراه دارد.
این گروه اعلام کرد: ما با پادشاهی دانمارک و مردم گرینلند کاملا همبستگی داریم؛ با تکیه بر روندی که هفته گذشته آغاز شد، آمادهایم تا براساس اصول حاکمیت و تمامیت ارضی که قاطعانه از آن حمایت میکنیم، وارد گفتوگو شویم.
از طرف دیگر بلافاصله پرسشهایی در مورد چگونگی تلاش کاخ سفید برای اجرای تعرفهها مطرح میشود، زیرا اتحادیه اروپا از نظر تجاری یک منطقه اقتصادی واحد است.
همچنین مشخص نیست که ترامپ چگونه میتواند طبق قانون آمریکا عمل کند، اگرچه میتواند به اختیارات اقتصادی اضطراری که در حال حاضر مشمول چالش دیوان عالی آمریکا هستند، استناد کند.
اروپا تلاش کرده است تا ترامپ را در کنار خود نگه دارد تا حمایت آمریکا از اوکراین را تضمین کند، از جمله اینکه واشنگتن اطلاعات را با کییف به اشتراک میگذارد و در صورت دستیابی به توافق صلح با روسیه، در تضمینهای امنیتی مشارکت میکند.
راسموس ساندرگارد، محقق ارشد موسسه مطالعات بینالمللی دانمارک، اعلامیه ترامپ را بیسابقه خواند، زیرا تهدیدات تعرفهای معمولا از اختلافات تجاری ناشی میشوند، نه اختلافات ارضی بین متحدان.
او به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: البته به همین دلیل است که شاهد واکنش کشورهای اروپایی هستیم که میگویند «دیگر بس است»؛ فکر میکنم تا حدودی احتمالاً یک محاسبه استراتژیک از طرف دولتهای این کشورها وجود دارد که اگر در این مورد تسلیم ترامپ شوید، اقدام بعدی چه خواهد بود؟ و در مقطعی باید به نوعی مقابله به مثل کنید.
شش کشور از کشورهای هدف، بخشی از اتحادیه اروپا با ۲۷ عضو هستند که از نظر تجاری بهعنوان یک منطقه اقتصادی واحد عمل میکنند. هنوز مشخص نیست که آیا تعرفههای ترامپ بر کل این بلوک تأثیر خواهد گذاشت یا خیر؛ نمایندگان اتحادیه اروپا مذاکرات اضطراری را برای تعیین پاسخ احتمالی برنامهریزی کردند.
اعلام این تعرفهها همچنین با واکنش متحدان پوپولیست ترامپ در اروپا مواجه شد.
جورجیا ملونی، نخستوزیر راستگرای ایتالیا، که یکی از نزدیکترین متحدان ترامپ در این قاره محسوب میشود، گفت که با او در مورد تعرفهها صحبت کرده است، که آن را یک اشتباه توصیف کرد.
ملونی، گفت که واشنگتن از استقرار تعداد کمی از نیروها توسط برخی کشورهای اروپایی در گرینلند سوءبرداشت کرده است که این اقدامی علیه آمریکا نیست، بلکه هدف آن تأمین امنیت در برابر «سایر بازیگرانی» است که او نام آنها را ذکر نکرد.
- بیشتر بخوانید:
- بررسی تصمیم آمریکا برای الحاق گرینلند در چارچوب روابط فراآتلانتیکی
- تقابل واشنگتن و بروکسل در گرینلند؛ واکنش اروپا به تهدید تعرفهای ترامپ
جردن باردلا، رئیس حزب راست افراطی «جبهه ملی» به ریاست مارین لوپن در فرانسه و یکی از نمایندگان پارلمان اروپا، با انتشار پستی اعلام کرد که اتحادیه اروپا باید توافق تعرفهای سال گذشته با آمریکا را به حالت تعلیق درآورد و تهدیدات ترامپ را «باجگیری تجاری» توصیف کرد.
همچنین این اقدام ترامپ، احزاب سیاسی اصلی انگلیس -از جمله حزب راست افراطی «اصلاح انگلیس»- که همگی از تهدید تعرفهای انتقاد میکردند، متحد کرد.
نایجل فاراژ، رئیس حزب اصلاح انگلیس و از حامیان قدیمی و متحد ترامپ، گفت: این تعرفهها به ما آسیب خواهد رساند؛ پست او در شبکههای اجتماعی از انتقاد از طرحهای ترامپ در مورد گرینلند خودداری کرد.
دونالد ترامپ، اصرار دارد که کشورش به دلایل امنیت ملی باید گرینلند را تصاحب کند؛ وی استفاده از نیروی نظامی را رد نکرده است.
این امر به نوبه خود باعث ایجاد یک اختلاف دیپلماتیک شده است، بهطوری که ترامپ تهدید کرده است که در صورت عدم همراهی تعدادی از متحدان اروپایی با طرح او، از تعرفههای تجاری اضافی علیه آنها استفاده خواهد کرد.
گرینلند، بزرگترین جزیره جهان، در قطب شمال واقع شده است؛ با مساحتی حدود ۲.۲ میلیون کیلومتر مربع حدود شش برابر آلمان است، همچنین با جمعیتی حدود ۵۶ هزار نفر که عمدتا از مردم بومی اینوئیت هستند، کم جمعیتترین سرزمین جهان است.
موقعیت آن بین آمریکای شمالی و قطب شمال، آن را برای سیستمهای هشدار اولیه در صورت حملات موشکی و نظارت بر کشتیها در منطقه، در موقعیت خوبی قرار میدهد.
در اوج جنگ سرد، آمریکا قصد داشت موشکهای هستهای را در این جزیره مستقر کند، اما به دلیل مشکلات مهندسی و اعتراضات دانمارک، این پروژه را رها کرد. آمریکا از زمان جنگ جهانی دوم پایگاه فضایی پیتوفیک -که پیشتر با نام پایگاه هوایی تول شناخته میشد- را اداره کرده است و در حال حاضر، این پایگاه، موشکها را رصد میکند.
حدود ۸۰ درصد از گرینلند پوشیده از یخ است، به این معنی که بیشتر مردم آن در ساحل جنوب غربی اطراف پایتخت، نوک، زندگی میکنند. اقتصاد آن عمدتا مبتنی بر ماهیگیری است.
در سالهای اخیر، علاقه به منابع طبیعی گرینلند، از جمله مواد معدنی کمیاب، اورانیوم و آهن، افزایش یافته است؛ همچنین ممکن است ذخایر نفت و گاز قابلتوجهی داشته باشد و این منابع ممکن است با ذوب شدن یخهای اطراف جزیره در اثر گرمایش جهانی، بیشتر در دسترس قرار گیرند.
منابع معدنی ارزشمند، تمرکز اصلی ترامپ در جاهای دیگر، از جمله در معاملاتش با اوکراین، بوده است، با این حال، رئیسجمهور آمریکا مدعی است: ما به گرینلند برای امنیت ملی نیاز داریم، نه مواد معدنی.
ترامپ بیش از یک بار تهدیدی را که از روسیه و چین در منطقه احساس میکند، توصیف کرده است؛ در یک پست تروثسوشال نوشت: ناتو به مدت ۲۰ سال به دانمارک گفته است که شما باید تهدید روسیه را از گرینلند دور کنید. متأسفانه، دانمارک نتوانسته است در مورد آن کاری انجام دهد. اکنون زمان آن رسیده است و این کار انجام خواهد شد!
انتهای پیام/