آیتالله محمدرضا جلالی خمینی، استاد برجسته سطوح عالی حوزه علمیه، در گفتوگو با میزان، به تبیین ابعاد گسترده نقش بیبدیل حضرت زینب (س) در تثبیت و انتشار پیام قیام عاشورا پرداخت.
وی با تأکید بر اینکه اگر مجاهدتهای آن حضرت نبود، چهبسا واقعه عاشورا در محدوده جغرافیای کربلا محصور میماند، به تحلیل مبانی فکری و عملی این نقش تاریخی پرداختند.
آیتالله جلالی خمینی در ابتدا با اشاره به شعر مشهور «کربلا در کربلا میماند اگر زینب نبود»، اظهار کرد: حرکت روشنگرانه و هوشمندانه حضرت زینب (س) پس از شهادت امام حسین (ع) و یارانشان، عصارۀ حیات بخش نهضت عاشورا بود. ایشان با مدیریت بحران، صیانت از جان امام سجاد (ع) و تبدیل مصیبت به مدرسهای عبرتآموز، چراغ راه حق را روشن نگه داشتند.
سه اصل قرآنی در مسیر حقجویی
این استاد خارج فقه و اصول، با استناد به آیات قرآن کریم، سه گام اساسی برای حرکت در مسیر حق را برشمرد و گفت:
اولین گام شناخت حق است، نخستین قدم، شناخت حقیقت است، نه دنبالهروی از اشخاص. دوم تمیز حق از باطل در هنگام آمیختگی است، زمانی که تبلیغات باطل، حق را میپوشاند، باید توانایی تشخیص و جداسازی را داشت.
سومین گام اظهار حق وعدم کتمان آن است، پس از شناخت، باید با شجاعت حق را بیان کرد و نگذاشت باطل غلبه کند.
وی در توضیح مرحله نخست تأکید کرد: امیرالمؤمنین (ع) فرمودهاند: «حق را از روی اشخاص نشناسید، بلکه حق را بشناسید تا اهلش معلوم شوند.» این یعنی معیار، شخص نیست، بلکه مطابقت با حق است. انسانها غالباً خود را محق میدانند، لذا باید حق مطلق را شناخت.
آیتالله جلالی خمینی، سیرۀ حضرت زینب (س) را تجسم عینی این سه اصل دانست و افزود: شناخت عمیق حق مهم است، آن حضرت با یقینی راسخ، حقانیت قیام برادرش امام حسین (ع) را درک کرده و تحت تأثیر هیچ تبلیغات و تهدیدی قرار نگرفتند. اصل بعدی توانایی تمیز دادن حق و افشاگری است، در فضایی که دستگاه اموی با قدرت میخواست واقعیت قیام را وارونه جلوه دهد، حضرت زینب (س) در کوفه و در قلب دربار یزید در شام، با خطبههای آتشین و منطق قوی، پرده از چهرۀ کریه باطل برداشتند. سخن ایشان خطاب به یزید که «هر چه بکوشی، نمیتوانی یاد ما را محو کنی»، نمونه اعلای این افشاگری است.
این استاد حوزه خاطرنشان کرد: اظهار حق و غلبهدادن آن اصل دیگری است، ایشان تنها به دفاع اکتفا نکردند، بلکه با بیانی شیوا و تأثیرگذار، چنان حق را عیان کردند که صدای آن تا امروز طنینانداز است. امام سجاد (ع) در وصف عمهشان فرمودند: «أنتِ بحمدالله عالِمَةٌ غَیرَ مُعَلَّمَةٍ، وَ فَهِمَةٌ غَیرَ مُفَهَّمَةٍ» (تو بحمدالله دانشمندِ بدون معلم و فهمیدهای بدون آنکه به تو فهمانده باشند). این گواه بر درک مستقیم و علم لدنی ایشان است.
این کارشناس دینی با اشاره به تلاشهای تاریخی برای نابودی یاد اهل بیت (ع) گفت: بنیامیه و پس از آنها بنیعباس، با همه قدرت و برای قرنها، سعی کردند با تخریب چهرۀ اهل بیت (ع) و ترویج خود، جایگاه آنان را محو کنند. اما تاریخ نشان داد که این اقدامات نه تنها تأثیری نداشت، بلکه بر محبت مردم نسبت به خاندان رسالت افزود. این همان فرمایش حضرت زینب (س) است که «به خدا سوگند یاد ما محو نمیشود». زیرا آنچه به حق متصل باشد، در قلبها جای میگیرد و ماندگار است، نه فقط در حکومتهای ظاهری.
در پایان، آیتالله جلالی خمینی با اشاره به روایتی که میفرماید «علما را با پافشاری مورد سؤال قرار دهید»، خطاب به جامعه مذهبی تأکید کرد: جوانان عزیز ما باید ضمن حفظ انگیزهها و حالات معنوی و احساسات پاک مذهبی، به تقویت بنیانهای علمی، عقیدتی و اخلاقی خود همت گمارند. آنچه حضرت زینب (س) را در آن شرایط سخت، همچون کوه استوار کرد، «یقین» و «علم» ایشان بود. باید جوانان را بیش از پیش با کلام نورانی اهل بیت (ع) که فرمودند «کلامُکم نور و امرُکم رُشد»، آشنا کنیم تا از نظر معرفتی محکم و از نظر ایمانی استوار شوند. ترکیب عشق و احساس با معرفت و دانش است که میتواند نسلی زینبوار پرورش دهد.
انتهای پیام/