به گزارش شانا، نفت، بهعنوان خون در شریانهای اقتصاد جهانی، نقشی بیبدیل و تعیینکننده ایفا میکند. این ماده حیاتی، نهتنها همچنان نیروی محرکه صنایع و حملونقل در سراسر جهان به حساب میآید، بلکه بهعنوان ماده اولیه بسیاری از کالاها، از پلاستیک گرفته تا دارو، زندگی مدرن را شکل میدهد. در نتیجه هر نوسان در قیمت این کالای راهبردی، موجهایی قدرتمند به سراسر اقتصاد جهانی میفرستد؛ بر قیمت بنزین پمپهای سوخت، هزینه تولید کالاها، نرخ تورم کشورها و حتی امنیت انرژی ملل تأثیر میگذارد. از همین رو پیشبینی قیمت نفت در آینده، فراتر از یک تحلیل بازار، به یک ابزار ضروری برای تصمیمگیریهای کلان اقتصادی و سیاسی در جهان تبدیل شده است.
کارنامه قیمت نفت برنت در ۲۰۲۵، روندی کاهشی و پرنوسان را نشان میدهد. این شاخص جهانی اگرچه سال را از کانال ۸۰ دلاری آغاز کرد، در مسیری نزولی، در آستانه تبعید به کانال ۵۰ دلاری قرار گرفت. این افت قیمت، که با اصلاحات مقطعی همراه بود، بهعنوان طولانیترین روند نزولی بازار در بیش از یک دهه اخیر ثبت شده است. اکنون پرسش کلیدی بازار این است: این مسیر در سال ۲۰۲۶ به کجا ختم میشود؟ آیا کاهش قیمتها تداوم خواهد یافت یا دورنمای جدیدی در انتظار طلای سیاه است؟
در پاسخ به این پرسش، تحلیلگران برخی نهادهای معتبر بینالمللی انرژی، سناریوی محتاطانهتری را ترسیم میکنند. این دیدگاه با استناد به عواملی مانند تشدید مازاد عرضه در بازار جهانی و امکان کاهش نسبی تنشهای ژئوپلیتیک، پیشبینی میکند که روند نزولی قیمتها در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه خواهد داشت، اما احتمالاً با شیبی ملایمتر و آرامتر. از نگاه این تحلیلها، فشار ناشی از رشد تولید و رشد خفیف تقاضا، مهمترین عوامل سرنوشتساز بازار نفت در سال آینده خواهند بود.
پیشبینی قیمت نفت در ۲۰۲۶ از نگاه مؤسسات بینالمللی
در همین رابطه بانک آمریکایی گلدمن ساکس اعلام کرده است که در پی افزایش مازاد عرضه نفت در سال آینده میلادی، قیمت نفت خام شاخص برنت ممکن است تا پایان سال ۲۰۲۶ به ۵۰ دلار برای هر بشکه برسد. تحلیلگران این بانک انتظار دارند مازاد نفت بهطور میانگین تا سهماهه چهارم ۲۰۲۶ به روزانه یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه برسد.
هرچند آژانس بینالمللی انرژی در گزارشات اخیر خود در چرخشی آشکار و بر خلاف تحلیلهای بدبینانه پیشین، نقش بلندمدت نفت و گاز را در آینده انرژی جهان را تأیید کرده اما این نهاد نسبت به مازاد عرضه در بازار نفت در سال ۲۰۲۶ هشدار داده است. بر اساس این گزارش، آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرده که تقاضای جهانی نفت و گاز تا سال ۲۰۵۰ افزایشی خواهد بود و بهطور تلویحی از مواضع پیشین خود درباره پدیده گذار سریع به سوختهای پاکتر عقبنشینی کرده است. با این حال این نهاد همچنان تأکید دارد که شکاف میان عرضه و تقاضا در سال ۲۰۲۶ بیشتر میشود.
در همین بین، مطابق آخرین پیشبینی اوپک، عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶، حدود ۲۰ هزار بشکه از تقاضا پیشی خواهد گرفت، این در حالی است که اوپک در پیشبینیهای قبلی بر کسری عرضه اصرار داشت. این تجدیدنظر برای فعالان و معاملهگران بسیار مهم بود، این تغییر به سرمایهگذاران نشان میدهد که حتی اگر اوپک همچنان به افزایش تولید ادامه دهد، نگرانیهای پیشین دربارهی کمبود نفت در کوتاهمدت کاهش یافته و مازاد عرضه محتمل خواهد بود. کمااینکه اوپکپلاس در ۹ ماهه ابتدایی ۲۰۲۵ در راستای بازپسگیری سهم خود از بازار، طی چند مرحله کاهش داوطلبانه تولید اعضای خود را تعدیل کرد اما در نهایت در سهماهه پایانی سال، با درک واقعیت بازار، مجبور شد از این روند عقبنشینی کند.
اداره اطلاعرسانی انرژی ایالات متحده نیز در گزارش پیشبینی کوتاه مدت خود از بازار انرژی که در دسامبر ۲۰۲۵ منتشر شده، پیشبینی کرده که میانگین قیمت نفت خام برنت در این سال به حدود ۵۵ دلار در ازای هر بشکه میرسد. وزارت دارایی روسیه نیز پیشبینی کرده که قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ در محدوده ۶۰ تا ۷۰ دلار در هر بشکه باقی خواهد ماند اما در شرایط رشد ذخایر نفت، خطر کاهش کوتاهمدت قیمت تا ۵۰ دلار وجود دارد.
سرنوشت نفت در ۲۰۲۶ چه میشود؟
روسیه و ونزوئلا، دو ابهام بزرگ بازار نفت در ۲۰۲۶
این پیشبینیهای منفی در حالی صورت میگیرد که ادامه درگیریها میان اوکراین و روسیه و ابهام در مورد دستیابی به نتایج توافق مورد انتظار آمریکا و روسیه، همچنین احتمال حمله آمریکا به ونزوئلا مهمترین موضوعات ژئوپلیتیک هستند که تا حدی از کاهش بیشتر قیمت نفت در روزهای پایانی ۲۰۲۵ جلوگیری کردند. تغییر شرایط و رفع ابهام در این دو پرونده طی سال ۲۰۲۶ میتواند سرنوشت بازار نفت و پیشبینیهای صورت گرفته در خصوص آن را دچار تغییر و تحولات اساسی کند. از سوی دیگر، احتمال ازسرگیری تنشهای تعرفهای و جنگ اقتصادی و یا ادامه آتشبس تجاری نیز میتواند بهعنوان مهمترین متغیر سمت عرضه نقش حیاتی و تعیینکننده ایفا کند.
اما با توجه به فضای کنونی بازار نفت و بهویژه مازاد عرضه در بازار در سال ۲۰۲۶، سال آینده از نظر درآمد نفتی برای اقتصادهای وابسته به نفت، سال پررونقی نخواهد بود و حتی این امکان وجود دارد که کشورهای دارای مازاد ظرفیت تولید برای جبران کاهش قیمت، سیاست افزایش تولید نفت برای درآمد بیشتر خود را در پیش بگیرند که منجر به کاهش بیشتر قیمتها میشود.
با وجود این و با در نظر داشتن تمام نکات مطرح شده، مؤسسه بینالمللی مطالعات انرژی پیشبینی میکند بازار نفت در سال ۲۰۲۶ با مازاد عرضه بیش از ۲ میلیون و ۳۹۰ هزار بشکهای در روز مواجه شود، روندی که میتواند میانگین قیمت نفت برنت دریای شمال در این سال را به ۵۹ دلار در ازای هر بشکه برساند.