از سال ۲۰۱۴ بود که به اجبار فدراسیون جهانی والیبال مبنی بر استفاده ۸ تیم برتر لیگ جهانی از سیستم ویدئوچک، این دوربین‌ها وارد کشور ما شد و در استادیوم ۱۲ هزارنفری آزادی مورد استفاده قرار گرفت، البته که این تصمیم از سوی FIVB هم پس از آزمایش و تست موفق سیستم بازبینی ویدئویی در لیگ‌های ایتالیا و لهستان در سال ۲۰۱۳ الزامی شد.

از این تاریخ، کشور‌های پیشتاز در والیبال، همواره در سطح اول کشورشون از این سیستم بهره می‌برند که بالاترین نمونه مورد استفاده از سیستم بازبینی ویدئویی را ژاپنی‌ها در اختیار دارند که فدراسیون جهانی والیبال هم در سطوح بالای بازی‌های ملی از جمله لیگ‌ملت‌ها، المپیک و قهرمانی جهان از نوع ارتقا یافته و ژاپنی این سیستم یعنی چشم عقاب استفاده می‌کند.

اخیراً در نسخه‌های بروز شده از چشم عقاب برای داخل یا خارج بودن توپ هم بدون درخواست سرمربیان و به طور خودکار، نتیجه کار برای داور نمایان می‌شود تا هم از سرعت بازی کم نشود و هم تنش‌های بین بازیکنان و نیمکت تیم‌ها به حداقل برسد.

استفاده از ویدئوچک در لیگ برتر والیبال ایران سبقه زیادی ندارد و به کمتر از ۶ سال می‌رسد. اولین بار در سال ۱۳۹۹ لیگ مردان و مرحله نهایی لیگ بانوان با استفاده از ویدئوچک برگزار شد، اما پس از آن سال و به دلیل هزینه‌های اجاره و خرید این دستگاه‌ها از سوی باشگاه‌ها، استفاده از ویدئوچک در لیگ مردان هم تنها به مراحل حذفی که غالباً به صورت متمرکز در تهران برگزار می‌شود محدود شد، اما خوشبختانه امسال هر دو بخش زنان و مردان با حضور سیستمی که از اهمیت بالایی برخوردار است و علاوه بر کمک به داوران بازی، از تضییع حق تیم‌ها هم جلوگیری می‌کند؛ هرچند با این وجود هم به صورت کامل این اتفاق رخ نمی‌دهد و بار‌ها دیده شده که حتی با وجود ویدیو چک، تیم‌ها، بازیکنان و بعضاً مدیران تیم‌ها نیز به نحوه‌ی قضاوت معترض بوده‌اند و تنش در داخل زمین به سرعت به روی سکو‌ها منتقل شده و باعث بروز ناهنجاری‌ها و حواشی متعددی شده است.

عدالت در قضاوت زمانی ایجاد می‌شود که تمامی تیم‌ها با کیفیت یکسان از این سیستم بهره ببرند تا هم مخاطبان از دیدن یک بازی زیبا لذت ببرند، هم داوران با خیالی آسوده‌تر قضاوت کنند و هم بازیکنان و مربیان در نهایت دلایل باخت را به گردن داوران نیندازند.

در طول ۵ هفته اخیر از برگزاری لیگ امسال تقریباً در تمام بازی‌ها مربیان و بازیکنان تیم‌های بازنده و حتی برنده به کیفیت ویدئوچک بومی و ایرانی و همچنین نحوه تصمیم‌گیری داوران طبق این تصاویر بی‌کیفیت اعتراض دارند. این اعتراضات شاید اکنون که دور رفت برگزار می‌شود به التهاب روی سکو‌های تیم‌های پرطرفدار و بازیکنان و مربیان منجر نشود، اما قطعاً اگر فکری به حال و روز این ویدئوچک ایرانی و به روزرسانی آن نشود، باعث بروز حواشی و اتفاقات ناهنجاری در مراحل حذفی و پایانی خواهد شد.

محور اصلی اعتراضات به ویدئوچک بومی شده که از ۵-۶ سال پیش مورد استفاده قرار گرفته شد، به کیفیت دوربین‌ها مربوط است چرا که کیفیت تصاویر به نمایش درآمده در صحنه‌های مشکوک با هیچ متر و معیاری آن هم در سال ۲۰۲۵ قابل توجیه نیست و بدتر آنکه این کیفیت ضعیف حتی در برخی سالن‌ها نیز شرایط بدتری دارد. 

مورد بعدی به تأخیر در بررسی صحنه مورد نظر تیم درخواست‌کننده برمی‌گردد. متأسفانه در موارد متعددی که یک رالی منجر به امتیاز کمتر از ۱۰ ثانیه به طول انجامیده، بیش از ۱ الی ۲ دقیقه طول می‌کشد که هم‌باعث کاهش هیجان و گرمای بازی‌ها و هم‌افزایش اعتراضات می‌شود.

از دیگر نقاط ضعف در استفاده از ویدئوچک در لیگ‌برترمان، موضوع آموزش اپراتور‌های این دستگاه‌ها است، که بار‌ها مشاهده شده که دلیل بروز برخی اعتراضات ضعف اپراتور‌ها در بررسی صحنه‌ها و اعلام‌نتیجه نهایی به داوران است.

در پایان باید اشاره کرد که مشابه همین ویدئوچک بومی شده و ایرانی در لیگ‌های مختلف از جمله روسیه وجود دارد که با کیفیت بیشتر و سرعت بالاتر به عدالت در بازی‌ها کمک می‌کند و جالب‌تر آنکه در بازی‌های آسیایی جوانان اخیر، بحرینی‌ها از همین ویدئوچک ایرانی، اما با دوربین‌های باکیفیت‌تر بهره بردند پس لازم است با همفکری و راهبری فدراسیون والیبال این نقاط ضعف طی هفته‌های آتی برطرف شود.

انتهای پیام/