در سال‌های اخیر یکی از دلایلی که اینستاگرام به عنوان یکی از شبکه‌های اجتماعی در میان ایرانیان مورد نفوذ و توجه ریادی قرار گرفت، بواسطه تاثیری بود که بر راه اندازی، تبلیغ و رونق مشاغل کوچک و خانگی داشت.

در همین فضا بود که رفته رفته، شاهد ورود بلاگر‌ها در حوزه‌های مختلفی همچون پوشاک، رستوران‌ها، خودرو، کالا‌های مصرفی بودیم که با ترفند‌های مختلف سعی می‌کردند با جا انداختن خود در میان مردم به تبلیغ اجناس و کالا‌های مختلف بپردازند.

اما یکی دیگر از رویه‌های نویی که به واسطه حضور اینستاگرام در کشور شکل گرفت، به اشتراک گذاشتن زندگی خصوصی خود و فرزندان برای جذب به اصطلاح ویو و فالوور بود تا بدین واسطه بتوانند تبلیغات گرفته و کسب درآمد کنند.

در این میان کودکان و نونهالان تازه متولد شده نیز از این سیل دورنمانده و تبدیل به ابزاری برای جذب دنبال کننده (فالوور) و افزایش بازدید از صفحات والدین بلاگر خود شدند.

اما اشتراک گذاری تصاویر و فیلم‌های متعدد از کودکانی که هنوز آگاهی از شخصیت، زندگی و حتی حریم خصوصی خود ندارند، سوالاتی را به ذهمن متبادر می‌کند که آیا اشتراک گذاری این تصاویر و فیلم‌ها در چه صورتی مجاز است و از سوی دیگر امکان بروز مشکلات و خطراتی همچون قلدری سایبری و سرقت هویت در آینده این کودکان را فراهم نمی‌سازد؟ 

سوال دیگر این است که انتشار تصاویر خصوصی فرزندان در فضای مجازی، چه زمانی جرم محسوب شده و ممکن است والدین کودک مورد نظر را با پیگرد‌های قانونی و قضایی رو‌به‌رو کند. 

قبادی، مدیر مجتمع شوق زندگی بعثت تهران نیز در گفت‌و‌گو با میزان، با بیان اینکه با اشتراک‌گذاری عکس کودک در فضای مجازی عملا حریم خصوصی وی را در معرض خطر و سواستفاده قرار می‌دهیم، اظهار کرد: این اقدام باعث می‌شود که کودک در آینده در معرض سواستفاده قرار گیرد. همچنین آسیب‌های روانی که برای کودک به وجود می‌آید غیر قابل کتمان است.

کاهش اعتماد به نفس کودک

وی با اشاره به اینکه کاهش اعتماد به نفس مهمترین مولفه‌ است که کودک با آن مواجه می‌شود، افزود: مهمترین وظیفه والدین حفظ حریم خصوصی فرزند است و این مهم نیازمند توجه جدی والدین است.

مدیر مجتمع شوق زندگی بعثت تهران با تاکید بر اینکه اطلاعات به سادگی در فضای مجازی پاک نمی‌شود، گفت:تصاویر و ویدئو از کودکان در فضای مجازی احتمال ماندگاری زیادی دارد لذا آموزش به والدین برای رعایت حریم خصوصی کودک ضروری است.

توصیه به والدین

قبادی عنوان کرد: والدین باید مراقب اشتراک گذاری تصاویر باشند، والدین اشتراک گذاری تصاویر فرزندان خود در فضای مجازی را ناشی از علاقه و عشق می‌دانند در صورتی که از پیامد‌های آن اطلاعی ندارند.

وی با تاکید بر اینکه والدین باید از پیامد‌هایی که ممکن است در آینده برایشان پیش بیاید اطلاع داشته باشند، تصریح کرد: پیامد‌های منفی روانی و اجتماعی که باید برای مواجهه با آنها مطلع شوند. 

مدیر مجتمع شوق زندگی بعثت تهران با بیان اینکه کودکان در موقعیت‌های مختلف شامل مدرسه، محیط‌های محلی و دوستانه قرار می‌گیرند، افزود: انتشار تصاویر آنها  در فضای مجازی و به صورت عمومی باعث می‌شود که هویت شخصی و مرز‌های خصوصی کودک در معرض خطر قرار گیرد و در ادامه مشکلات متعدد روانشناختی برای وی بوجود بیاورد.

بهره‌کشی از کودک

قبادی با بیان اینکه اشتراک گذاری تصاویر کودک در فضای مجازی همانند بهره‌کشی از او محسوب می‌شود، گفت: کودک چنان بزرگ نشده که از شخصیت، اندام خصوصی و روحیات خود اطلاعی داشته باشد لذا انتشار تصاویر و فیلم‌های وی در فضای مجازی در شرایطی ممکن است از نظر حقوقی نیز شامل جزای کیفری شود.

مسعود حسینی راد، روانشناس و رئیس شعبه ۴۳ شورای حل اختلاف اصفهان در گفت‌و‌گو با میزان، با اشاره به اشتراک گذاری تصاویر خصوصی فرزندان در فضای مجازی و مخاطرات آن اظهار کرد: انتشار عکس کودکان در شبکه‌های اجتماعی (مثل اینستاگرام، تلگرام) در نگاه اول ممکن است بی‌ضرر یا حتی شیرین به‌نظر برسد، اما در واقع می‌تواند پیامد‌های منفی و بلندمدتی برای کودک داشته باشد. 

 نقض حریم خصوصی

وی ادامه داد: کودک هنوز توان تصمیم‌گیری درباره‌ی انتشار تصویرش را ندارد. با این کار، والدین در واقع بخشی از حریم خصوصی او را بدون رضایتش در معرض عموم قرار می‌دهند و در آینده، کودک ممکن است از دیدن تصاویرش در اینترنت احساس شرم، ناراحتی یا خشم کند.

ماندگاری دائمی در اینترنت

رئیس شعبه ۴۳ شورای حل اختلاف اصفهان عنوان کرد: هر تصویری که در اینترنت منتشر شود، ممکن است برای همیشه در فضای مجازی باقی بماند اگر حذف نشود. در آینده، این ردپا می‌تواند در موقعیت‌های مهم (مثل استخدام، تحصیل، یا روابط اجتماعی) علیه فرد استفاده شود.

احتمال سوء‌استفاده‌ی مجرمانه

وی گفت: متأسفانه، برخی مجرمان اینترنتی از تصاویر کودکان برای مقاصد نامناسب استفاده می‌کنند؛ که از شواهد موجود در زندان هم حضور دارند و به دلیل اخاذی از خانواده حتی عکس‌های به‌ظاهر بی‌ضرر، اگر دست افراد نادرست بیفتند، می‌توانند مورد سوءاستفاده قرار گیرند.

 تأثیر روانی و هویتی

حسینی راد خاطرنشان کرد: وقتی کودکان بزرگ شوند و ببینند که بخش زیادی از زندگی‌شان بدون اجازه‌شان در فضای مجازی منتشر شده، ممکن است احساس کنند کنترل بر تصویر و هویت خود ندارند. دچار اضطراب، خجالت یا کاهش اعتماد به‌نفس شوند. نسبت به والدین حس بی‌اعتمادی پیدا کنند.

 فشار اجتماعی و مقایسه‌گری

رئیس شعبه ۴۳ شورای حل اختلاف اصفهان عنوان کرد: اگر کودکان دائماً در فضای مجازی دیده شوند، ممکن است از سوی دیگران قضاوت یا مقایسه شوند (از نظر ظاهر، پوشش، رفتار). این موضوع می‌تواند بر رشد طبیعی شخصیت و عزت‌نفس آنان اثر منفی بگذارد.

انتهای پیام/