در جوامع انسانی، اختلاف نظر و تعارض میان افراد امری طبیعی و اجتنابناپذیر است. این اختلافات گاه ریشه در سوءتفاهمها، تضاد منافع، و گاه در مسائل فرهنگی، خانوادگی یا مالی دارند و میتوانند اگر به درستی مدیریت نشوند، به نزاع و آسیبهای اجتماعی گسترده منجر شوند. در چنین شرایطی، نهادهایی همچون شورای حل اختلاف نقش حیاتی ایفا میکنند و با ارائه راهکارهای قانونی و فرهنگی، زمینه را برای مصالحه و صلح میان طرفین فراهم میآورند. این شوراها نه تنها بستری برای حل و فصل مشکلات قانونی ایجاد میکنند، بلکه با ترویج گفتوگو و تفاهم، به کاهش تنشها و تقویت اعتماد اجتماعی کمک میکنند.
در اسلام، اهمیت صلح و دوستی میان انسانها بارها مورد تأکید قرار گرفته است. پیامبر اکرم (ص) بر ضرورت حفظ روابط انسانی و پرهیز از نزاعهای بیمورد تأکید کرده و سازش و مدارا را از ارزشهای کلیدی در زندگی اجتماعی معرفی کردهاند. قرآن کریم نیز صریحاً مؤمنان را به رفتار نیکو، اصلاح میان مردم و گسترش محبت و همدلی فرا میخواند. بدین ترتیب، نهادهایی مانند شورای حل اختلاف نه تنها کارکرد قانونی دارند، بلکه رسالتی اخلاقی و دینی نیز بر عهده دارند تا با رعایت اصول عدالت و انصاف، زمینه ساز زندگی مسالمتآمیز و همبستگی اجتماعی باشند.
تلاش برای برقراری صلح و سازش
اقدامات این شوراها شامل شنیدن دقیق مسائل طرفین، ارائه مشاوره حقوقی و فرهنگی، و هدایت افراد به سوی مصالحه و توافق است. نتایج این تلاشها، کاهش پروندههای قضایی، کاهش فشارهای روانی بر خانوادهها و افزایش همبستگی و همدلی در جامعه است.
شورای حل اختلاف با تلفیق خرد جمعی، دانش حقوقی و ارزشهای اخلاقی و دینی، الگویی مؤثر برای مدیریت اختلافات و تقویت صلح اجتماعی ارائه میدهد و نشان میدهد که عدالت و دوستی میتوانند در کنار هم، زیربنای یک جامعه پایدار و همدل باشند.
بر همین اساس، شورای حل اختلاف دادگستری استان لرستان با تکیه بر فرهنگ گذشت و اخلاقمداری مردمان لر اقدامات خوبی را در جهت حصول صلح و سازش در پروندههای قضایی به انجام رسانده که در این گزارش به آن میپردازیم.
رئیس کل دادگستری لرستان: شوراهای حل اختلاف نقش بیبدیلی در کاهش اطاله دادرسی دارند
حجتالاسلام والمسلمین سعید شهواری، رئیسکل دادگستری استان لرستان، در گفتوگو با میزان، با اشاره به جایگاه این نهاد مردمی در نظام قضایی کشور، گفت: شوراهای حل اختلاف با تکیه بر فرهنگ گفتوگو، مصالحه و مشارکت اجتماعی، نقش بیبدیلی در کاهش اطاله دادرسی، ارتقای رضایت عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی ایفا کردهاند.
وی با بیان اینکه شوراهای حل اختلاف بازوی توانمند دستگاه قضایی در حل و فصل مسالمتآمیز اختلافات هستند، افزود: در سالهای اخیر، شوراهای استان لرستان با تلاش اعضای خدوم خود، اقدامات مؤثری را به انجام رساندهاند که از جمله آنها میتوان به کاهش چشمگیر ورودی پروندهها به محاکم قضایی، افزایش نرخ صلح و سازش، رسیدگی اصلاحی به پروندههای خانوادگی و ملکی، راهاندازی دفاتر در مناطق محروم و آموزش مستمر اعضا اشاره کرد.
صلح و سازش در ۴۹ هزار ۷۴۵ پرونده معادل بیش از ۵۰ درصد
رئیس شورای قضایی استان لرستان، با اشاره به عملکرد این نهاد در بازه زمانی آبان ۱۴۰۳ تا آبان ۱۴۰۴، تصریح کرد: در این مدت، تعداد ۹۸ هزار ۷۸۲ فقره پرونده قابل سازش به شوراهای حل اختلاف استان ارجاع شده که از این میان، ۴۹ هزار ۷۴۵ پرونده معادل بیش از ۵۰ درصد کل پروندهها با صلح و سازش مختومه شده است.
۷۷۰ زندانی آزاد شدند
رئیس کل دادگستری لرستان بیان کرد: با تلاش همکاران و اعضای شورای حل اختلاف استان از آبان ماه سال گذشته تاکنون ۲۱ فقره پرونده قتل منجر به سازش و ۷۷۰ مددجو از زندانهای استان آزاد شدهاند.
وی افزود: میانگین ابلاغ الکترونیک در شوراهای استان، ۹۷ درصد ثبت شده که نشاندهنده بهرهگیری مطلوب از ظرفیتهای فناوری در فرآیند رسیدگی است.
۲۵۸ شعبه شورای حل اختلاف فعال در لرستان
بر اساس آمار، شوراهای حل اختلاف استان لرستان دارای ۲۵۸ شعبه فعال هستند و مجموع کارکنان این نهاد به ۹۰۲ نفر میرسد که شامل ۶۴۵ عضو شورا، ۸۸ نفر کادر ستادی و ۱۶۹ نفر کادر دفتری میباشند. همچنین ۴۶ داور حرفهای (۱۸ داور خانواده و ۲۸ داور عمومی) و ۷۱ میانجیگر کیفری دارای پروانه در سطح استان فعالیت دارند. تعداد صلحیاران فعال در ستاد صبر استان نیز ۱۰۹۵ نفر است.
چشمانداز تحولی شوراهای حل اختلاف در لرستان
رئیسکل دادگستری استان لرستان با تأکید بر نگاه تحولی و مردمی در شوراهای حل اختلاف گفت: توجه به توسعه زیرساختهای فیزیکی و تجهیز دفاتر شورا، افزایش تعامل با نهادهای فرهنگی، مذهبی و اجتماعی، بهرهگیری از فناوریهای نوین در ثبت و پیگیری پروندهها، تدوین نظام ارزیابی عملکرد اعضا و تشویق افراد مؤثر، گسترش آموزشهای تخصصی در حوزه میانجیگری، روانشناسی و حقوق از برنامههای مورد انتظار در آینده این شورا است.
شوراهای حل اختلاف؛ عامل ارتقای امنیت اجتماعی
حجتالاسلام والمسلمین شهواری در پایان، شوراهای حل اختلاف را بستری مناسب برای حل و فصل اختلافات از طریق مذاکره دانست و گفت: استمرار این حرکت ارزشمند، ضمن کاهش حجم پروندههای قضایی، موجب افزایش احساس آرامش و امنیت در جامعه شده است.
انتهای پیام/