فرید نجفنیا معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان البرز در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری میزان قرار داد، نوشت: تصمیم اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی مبنی بر عفو معیاری و گسترده جمع قابل توجهی از محکومان، به پیشنهاد ابتکاری رئیس قوه قضاییه، نقطه عطفی در نظام عدالت کیفری کشور است؛ اقدامی که ریشه در سنت اسلامی دارد و در عین حال پیامدهای گستردهای در عرصههای حقوقی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی بر جای خواهد گذاشت.
پشتوانههای دینی عفو؛ سنتی قرآنی و نبوی
عفو در فرهنگ اسلامی همواره بهعنوان نشانهای از قدرت و کرامت معرفی شده است. قرآن کریم میفرماید: «وَأَن تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى» (بقره/۲۳۷).
سیره پیامبر اسلام (ص) در فتح مکه با جمله تاریخی «اذهبوا فانتم الطلقاء» بزرگترین عفو عمومی تاریخ را رقم زد. در سیره علوی نیز بارها عفو بهعنوان ابزار بازسازی اجتماعی به کار گرفته شده است. اقدام اخیر مقام معظم رهبری، استمرار همین سنت رحمانی در عصر حاضر است.
تحول در نظام قضایی؛ از مجازات به اصلاح
انباشت پروندهها و تراکم جمعیت کیفری از مشکلات جدی نظامهای حقوقی جهان است. عفو معیاری اخیر با آزادسازی گروه گستردهای از زندانیان، رویکرد اصلاحی و بازپرورانه را جایگزین صرفاً رویکرد تنبیهی کرده است. این تغییر نگرش، نشانه بلوغ عدالت کیفری در جمهوری اسلامی است؛ عدالتی که هم به قانون پایبند است و هم به بازسازی اجتماعی و انسانی میاندیشد.
آثار اجتماعی و فرهنگی؛ امید، خانواده، اعتماد
این اقدام تاریخی رهبر معظم انقلاب سه پیامد اجتماعی مهم دارد:
• تحکیم بنیان خانوادهها: بازگشت والدین و سرپرستان به خانه، ترمیم شکافهای عاطفی و کاهش آسیبهای اجتماعی.
• تقویت امید اجتماعی: جامعه درمییابد که نظام اسلامی در کنار قانون، ظرفیت گذشت و رأفت نیز دارد.
• ترویج فرهنگ عفو: الگویی برای مردم در روابط اجتماعی که میتواند میل به خشونت و انتقامجویی را کاهش دهد.
بُعد امنیتی و سیاسی؛ اقتدار همراه با رحمت
عفو معیاری اخیر پیام روشنی به افکار عمومی دارد:
جمهوری اسلامی الگویی از ترکیب عدالت و رحمت است. این اقدام، سرمایه اجتماعی نظام را تقویت و انسجام ملی را تعمیق میبخشد. همچنین، تصویری انسانی و عقلانی از حکمرانی اسلامی در سطح بینالمللی ارائه میکند و قدرت نرم جمهوری اسلامی را ارتقا میدهد.
ابتکار قوه قضاییه و حکمت رهبری
پیشنهاد حجتالاسلام والمسلمین محسنی اژهای در طراحی عفو معیاری، نشانهای از تحولخواهی و نواندیشی در مدیریت قضایی کشور است.
پذیرش این پیشنهاد از سوی رهبر معظم انقلاب نیز بیانگر نگاه حکیمانه ایشان به جمع میان عدالت و رحمت است؛ نگاهی که هم اجرای قانون را تضمین میکند و هم امکان بازگشت و بازسازی خطاکاران را فراهم میسازد.
جمعبندی؛ رخدادی تمدنی
عفو معیاری اخیر فراتر از یک اقدام قضایی، یک رخداد تمدنی است؛ رخدادی که ریشه در قرآن و سیره اهلبیت (علیهمالسلام) دارد و در عین حال به نیازهای امروز جامعه اسلامی پاسخ میدهد.
این تصمیم تاریخی بار دستگاه قضایی و زندانها را کاهش میدهد، روحیه امید و اعتماد را تقویت میکند و فرهنگ اسلامیِ عفو و گذشت را در جامعه نهادینه میسازد.
به بیان دیگر، نظام اسلامی در عمل نشان داد که عدالت و رحمت را در کنار هم و برای ساختن آیندهای بهتر به کار میگیرد.
فرید نجف نیا معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان البرز
انتهای پیام/