حسین روزبهانی، روانشناس بالینی و استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرگزاری میزان درباره فصل سوم سریال انیمیشن «چهل پله زیر زمین»، محصول مرکز انیمیشن سوره، به کارگردانی علیرضا طاهری که این روزها از شبکه نهال در حال پخش است، بیان کرد: در قسمت اول این انیمیشن توجه من به موضوع جالبی جلب شد. در این انیمیشن به درستی اشاره شده است که به کودک بیاموزیم، در زمان حادثه یا خرابکاری‌هایش بدون ترس از تنبیه، اتفاقات رخ داده را بیان کند. این مساله خیلی مهم است چراکه مشکل اصلی بسیاری از مراجعان من که در زمان کودکی مورد تجاوز قرار گرفته‌اند، دقیقا این بوده که نمی‌توانستند خواسته‌هایشان را با خانواده‌ در میان بگذارند. به همین علت است که متاسفانه فرد متجاوز سال‌های متوالی سوءاستفاده‌های خود را ادامه می‌داده است. علاوه بر این کودکی که می‌تواند هیجانات و احساسات خود را بیان کند، دارای هوش هیجانی بالایی خواهد بود و این عامل موفقیت فرد در آینده است.

وی ادامه داد: مجموعه انیمیشن «چهل پله زیر زمین» در قسمت‌های بعدی به کار گروهی کودکان اشاره دارد و به خوبی کودکان را به این کار تشویق می‌کند. این تفکر کودک در آینده باعث می‌شود که کارهای تیم‌ورکی را به خوبی انجام دهد و سازگاری‌اش با افراد در محیط کار بهتر خواهد بود. همکاری افراد با هم یکی از ضعف‌های کشور ماست، اما این انیمیشن نشان می‌دهد که کار تیمی چقدر در آموزش و یادگیری ما موثر است. 

روزبهانی یادآور شد: همچنین می‌تواند باعث رشد مهارت‌های کلامی و اجتماعی او شود. یکی از مواردی که در قسمت ۲ مشاهده می‌شود این است که به شخصیت دختربچه «روشا» اجازه می‌دهند که سفینه را با اختیارات و آزادی خودش جابه‌جا کند، بدون اینکه به او بگویند بلد نیست و یا از پسش برنمی‌آید و اتفاقا او را تحسین هم می‌کند. در واقع این عملکرد کودک را به چالش می‌‌کشاند که می‌تواند تاثیرات شگرفی در آینده‌اش داشته باشد.

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه باید یک سری از مسئولیت‌ها را به کودکان بسپاریم، بدون اینکه به دنبال مواخذه کردنشان باشیم، گفت: این موضوع باعث می‌شود که فرد در آینده از نقص‌هایش شرمی نداشته باشد. در واقع عزت‌ نفس و اعتماد به نفس کودک شکل می‌گیرد و ترس از شکست فرد در آینده از بین می‌رود. باید بگویم زمانی که فرزند با چالش‌هایش روبه‌رو شود، هویتش شکل می‌گیرد.

روزبهانی افزود: اینکه در انیمیشن به این اشاره می‌شود که در تصمیم‌‌گیری‌ نظر کودکمان را بپرسیم، بسیار نکته به‌جایی است چرا که این باعث می‌شود کودک در آینده فردی ایثارگر، اطاعت‌طلب و تاییدطلب نشود. نکته مثبت دیگر «چهل پله زیر زمین» تشویق و تحسین کودکان است که باعث جلوگیری از کمال‌گرایی فرد در آینده می‌شود.

وی اظهار کرد: یکی دیگر از نکات برجسته این انیمیشن آگاهی دادن به کودکان ما است که می‌تواند بسیار مفید باشد. این آگاهی می‌تواند اطلاعات عمومی‌ باشد و یا آموزش نحوه زندگی‌ کودکان در طبیعت و خانواده. مثلا آگاهی دادن که تالاب، دریاچه چیست و چگونه باید از آن‌ها نگهداری کنیم؛ این آگاهی‌ها برای کودکان ما ضروری است.

این روانشناس بالینی در پایان خاطرنشان کرد: در کل اگر ما چنین برنامه‌هایی با این کاراکترهای جذاب و دوبلورهای حرفه‌ای بسازیم و در کنارش مسائل را غیرمستقیم به کودکانمان آموزش دهیم، علاوه بر کودکان، حتی پدر و مادرها می‌توانند یاد بگیرند که چگونه با فرزندانشان رفتار کنند. متاسفانه بسیاری از والدین ما هنوز نمی‌دانند کودکان را تشویق کنند و آن‌ها را با یکدیگر مقایسه نکنند. همچنین عده دیگر از والدین نمی‌دانند که نباید همیشه کودکان را تایید کرد و گاهی نیاز است که کودک نه بشنود. ارضای بیش از حد نیاز، مانند محرومیت بیش از حد نیاز، آسیب است؛ همانطور که الگوهای نامناسب هم برای فرزندان هم آسیب است. در آخر باید بگویم فرزندان ما آن چیزی می‌شوند که از ما می‌بینند نه آن چیزی که ما از آن‌ها انتظار داریم.