سید مهدی مرادی، کارشناس علوم قرآنی در گفتوگو با خبرگزاری میزان درباره دعای روز هفدهم ماه مبارک رمضان گفت: دعای این روز مضامینی همچون راهنمایی به اعمال صالح و برآورده شدن حاجتها و آرزوها است. بدین ترتیب بندگان در این روز از خداوند متعال میخواهد که «اللَّهُمَّ اهْدِنِی فِیْهِ لِصالِحِ الاَعْمالِ، وَاقْضِ لِی فِیْهِ الحَوائِجَ وَالامالِ یا مَنْ لا یَحْتاجُ إِلى التَّفْسِیرِ وَالسُّؤالِ، یا عالِماً بِما فِی صُدُورِ العالَمِینَ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطِّاهِرِینَ،ای خدا! مرا در این روز به اعمال صالحه راهنمایی کن، حاجتها و آرزوهایم را برآورده ساز،ای کسی که نیازمند شرح و سوال بندگان نیستی،ای خدایی که ناگفته به حاجات و به اسرار خلق آگاهی، بر محمد و آل اطهار او درود فرست.»
وی در ادامه عمل صالح را مورد بررسی قرارداد و افزود: نخستین چیزى که سرمایه اصلى نجات و خمیرمایه سعادت و کلید درهاى بهشت شمرده شده «ایمان» و «عمل صالح» است، در عین حال اعمالی که مورد رضای خدا، عمل صالح محسوب شده این اعمال همراه با نیت خالص هستند در غیر این صورت عمل صالح محسوب نمیشود. در آیه ۸۲ سوره بقره نیز آمده است «وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ اُولئِکَ اَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ، کسانى که ایمان آوردند و عمل صالح انجام دادند یاران بهشتند و جاودانه در آن خواهند ماند.» این وعدهخداوند به کسانی است که عمل صالح را در دستور کار زندگی قرارداد و یا به عبارتی به عنوان سبک زندگی آن را انتخاب کردند.
مرادی تاکید کرد: از منظر قرآن کریم و تفاسیر مختلف، مشخصشده، تمامی تفاسیر بر این عقیدهاند که صالحین دارای مقام و جایگاه والایی ازنظر قرآن کریم هستند. در آیات اشاره شده حضرت سلیمان اول درخواست کرد که موفق به عمل صالح شود و سپس درخواست کرد صلاح ذاتیاش داده شود، در حقیقت درخواستهاى خود را درجه بندى کرده و از پایین گرفته به سوى بالاترین درخواستها رفته است. پس به این نتیجه میرسیم که کار صالح بهتنهایی کافی نیست و ورود به گروه صالحان مهم است. گاهی کار صالح است، ولی عاقبت انحرافی پیش میآید و شخص عاقبت به خیر نمیشود. به همین دلیل باید توجه داشته باشید که در دعا چه نکاتی را مطرح کرده و در عین حال از خداوند متعال چه میخواهیم.
وی در مورد درخواست مصلحت از خداوند متعال گفت: حضرت فاطمه (ع) فرمودند: «هر کس عبادت خالص خود را به سوی خداوند بالا فرستد (و پیشکش آستان او کند)، خدا هم بهترین مصلحت خود را بر او فرو میفرستد.» اقامه نماز، از مهمترین جلوههای بندگی است. اخلاص در نماز، باعث قبولی آن و نتیجه قبولی آن، دور شدن از پلیدی محسوب میشود. درآیه ۴۵ سوره عنکبوت بیان شده است «وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ؛ و نماز را برپا دار، که نماز از کار زشت و ناپسند بازمىدارد.» در جایی دیگر در مورد تقوا و روز سخن به میان آمده است که امام علی (ع) میفرمایند: خداوند روزه را واجب کرد تا به وسیله آن اخلاص خلق را بیازماید. نماز، وسیله تقرّب پرهیزگاران به خداست. از این رو دعا با زبان روزه میتواند تاثیرات بسیاری را بر افراد داشته باشد.
این کارشناس علوم قرآنی در مورد برآورده شدن حاجات بیان کرد: توسل از موضوعاتی است که درآیات و روایات اسلامی موردتوجه و سفارش قرارگرفته است و قرآن کریم نیز در این زمینه آیه ۳۵ سوره مائده میفرمایند: «یا ایها الذین آمنوا و ابتغوا الیه الوسیلة و جاهدوا فی سبیله لعلکم تفلحون،ای کسانی که ایمان آوردهاید پرهیزکاری پیشه کنید و وسیلهای برای تقرب به خدا، انتخاب نمائید و در راه او جهاد کنید، باشد که رستگار شوید.» حتی روایتهایی از پیامبرانی همچون حضرت یعقوب و یوسف و غیر را بیان میکند که برای کسب حاجات خود به خداوند توسل کرده و از ایشان کمک میخواهند حتی حضرت آدم نیز برای توبه به خداوند متوسل شده و درنهایت حاجت او برآورده میشود؛ بنابراین برای برآورده شدن حاجات باید به پروردگار متوسل شد، زیرا ایشان قدرت مطلق هستند و همه امور در دست ایشان قرار دارد.
وی به فراز دیگر دعا اشاره و اشراف بر اسرار را یکی از صفات خداوند خواند تاکید کرد: خداوند متعال درآیات ۱۶ تا ۱۸ به آگاهی اسرار اشاره دارد و میفرماید: «وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ، إِذْ یتَلَقَّى الْمُتَلَقِّیانِ عَنِ الْیمِینِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِیدٌ، مَّا یلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَیهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ، همانا انسان را آفریدیم و همواره آنچه را که باطنش [نسبت به معاد و دیگر حقایق]به او وسوسه میکند، میدانیم، و ما به او از رگ گردن نزدیکتریم. [یاد کن]دو فرشتهای که همواره از ناحیه خیر و از ناحیه شر، ملازم انسان هستند و همهی اعمالش را دریافت کرده و ضبط میکنند. هیچ سخنی را به زبان نمیگوید جز اینکه نزد آن [برای نوشتن و حفظش]نگهبانی آماده است.» بدین ترتیب خداوند از همه افکار و آرزوهای ما آگاه است. علم خداوند بیپایان بوده و جهل در آن راه ندارد. خداوند حتی از خطورات قلبی بندگان و وسوسههای زودگذر افکار آنان آگاه است. امام باقر (ع) فرمودند: پنهان و پیدا نزد او (خداوند) یکسان است.
مرادی اهمیت صلوات را بیان و افزود: در روایات اسلامى اهمیت زیادى براى صلوات بر پیامبر (ص) ذکر شده است. صلوات بر پیامبر و آل او گناهان را محو، باعث طراوت روح میشود هر کس یک صلوات بر ایشان بفرستد خدا هزار صلوات در هزار صف از ملائکه، بر او مى فرستد. خدا فرشته اى را نزد قبر پیامبر (ص) مأمور ساخته که هر فردى از امتش، صلوات بفرستد آن فرشته مى گوید: فلان کس، فرزند فلان، هم اکنون بر شما صلوات فرستاد. حتی میتوان برای گشایش برخی از نیازها به صلوات روی آورد.
انتهای پیام/