: عضو هیئت مدیره انجمن متخصصان فضای سبز و منظر ایران گفت: مدیریت شهری دیوارهای شهر را ابزاری برای تبلیغ ایدئولوژی خود کرده‌است. یک توریست در تهران درباره هویت این شهر به طور کامل گیج می شود.

نوا توکلی مهر در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی میزان درباره رنگ در شهر تهران اظهار کرد: اگر رنگ را از دیدگاه روانشناسی و گرافیک رنگ نگاه کنید، تهران خاکستری است، اما بنده با دیدگاه مهندسی منظر می گویم تهران خاکستری نیست بلکه غبار آلود و کدر است زیرا آلودگی های زیادی دارد. در نتیجه این که ادراک ما نسبت به یک شهر خاکستری باشد صرفا به رنگ محیط مرتبط نیست.

وی افزود: استانداردهای گرافیک محیطی می گوید شهر باید رنگ های خنثی داشته باشد. مگر در مکان ها و مواردی که می خواهیم پیامی را به شهروند برسانیم یا زمانی که می خواهیم فعالیتی را برای قشر خاصی همانند سالمند، کودک و نوجوان نشان دهیم. به عنوان مثال در طراحی مراکز خرید و بوستان های کودک باید رنگ را ببینیم اما در خیابان ها رنگ غالب محیط باید رنگ خنثی بین کِرِم تا طوسی باشد.

عضو هیئت مدیره انجمن متخصصان فضای سبز و منظر ایران ادامه داد: باید به زمینه های فرهنگی نیز نگریست، رنگ در فرهنگ چین و ژاپن معنای دیگری دارد. وجود رنگ های تند در مراکز این کشور عجیب نیست اما در معماری سنتی ما وجود رنگ های قالب خاک و رنگ خنثی آجر همراه با رگه هایی از آبی فیروزه ای معنا دارد.

توکلی مهر افزود: در بافت تاریخی نباید به هیچ عنوان رنگ مشاهده کنیم تا ویژگی های میراثی به چشم بیاید. بنابراین حکم واحدی در این زمینه وجود ندارد که بگوییم شهر باید رنگی باشد یا این که خیر رنگی نباشد، این موضوع بستگی دارد که در مورد چه محدوده ای از شهر صحبت می کنیم.

کاربرد بیش از حد رنگ موجب اغتشاش بصری می شود

وی گفت: از دید بنده به عنوان کارشناس شهری تهران در اِلمان های شهری خود بیش از اندازه رنگ دارد که منجر به اغتشاش بصری و نازیبایی می شود. این اغتشاش در تابلو ها و بیلبوردهای که نقش رسانه های محیطی دارند هم دیده می شود.

عضو هیئت مدیره انجمن متخصصان فضای سبز و منظر ایران ادامه داد: همانطور که می دانید در شهر ضابطه ای برای ساماندهی رسانه های محیطی نداریم. مبلمان شهری و نمای ساختمان ها در گوشه، گوشه شهر هر یک ساز خود را می زنند. این در حالی است که در شهرهای اروپایی برای تمامی اِلمان های شهری از رنگ های خنثی استفاده کرده اند به نحوی که در محیط محو شود. در این حالت در مکان هایی که دیده شدن رنگ مهم است، حضور آن رنگ به چشم می آید. دلیل این امر کاهش زوائد بصری است تا اطلاعاتی که روزانه به ذهن شهروندان وارد می شود کمتر باشد.

توکلی مهر با بیان این که در فضای شهری نیز باید همانند فضای خانه احساس آرامش کرد تا بتوان به تفکر، کشف و شهود پرداخت، عنوان کرد: از در خانه که خارج می شویم تا می خواهیم به مقصد برسیم، انواع رنگ ها را می بینیم همانند رنگ مهدکودک ها، نقاشی های دیواری، رنگ های تند و نامتوازن تابلوها، متن های متعددی که تحت عنوان دیوار نوشته در سطح شهر دیده می شود. در حالی که قرار نیست شهروند در حال عبور از خیابان متنی را مطالعه کند.

رنگ های تند با استاندارد شهری مطابقت ندارد

وی افزود: در برخی خیابان های شهر آنچنان رنگ های تند به کار برده شده است که با استاندارد های شهری مطابقت ندارد. این رنگ های تند در خارج از ایران برای نشان دادن اماکن خاص تفریحی به کار برده می شود، اما همین رنگ را ما در ایران ممکن است زیر یک پل عابر پیاده مشاهده کنیم.
این عضو هیئت مدیره انجمن متخصصان فضای سبز و منظر ایران گفت: هیچ شهری به اندازه شهرهای ایران متن در فضای شهر ندارد. درست است که دیوار نویسی جزئی از فرهنگ ما به شمار می رود، اما این فرهنگ اصالتا متعلق به متن جامعه نیست بلکه از طریق مدیریت شهری تحمیل شده، در واقع مدیریت شهری در و دیوار شهر را ابزار تبلیغ ایدئولوژی خود کرده است.

سردبیر مجله تخصصی شهر و منظر با بیان این که اگر قرار است تبلیغات محیطی داشته باشیم این تبلیغات باید کارشناسی شده باشد، خاطرنشان کرد: شهرداری این اجازه را به خود می دهد به شهروندان بگوید چگونه رفتار کنید. سرتاسر مترو و دیوار های شهر پر از جملات اندرز دهنده است. شهروند با خود می گوید این صحبت ها از طرف چه کسی به من گفته می شود. از سوی دیگر تصور می کنم مردم تمایل دارند آیه های قرآن را که برای آن شأن و مرتبط قائل هستند در بهترین شرایط ممکن بخوانند نه روی در و دیوارهای باران زده، چرک گرفته و تبله کرد.

رنگ قالب در شهرهای کویری خاک است

توکلی مهر خاطرنشان کرد: از سوی دیگر رنگ در هر مکان باید با شرایط اقلیمی مطابقت داشته باشد. به عنوان مثال رنگ قرمز و زرد ما را به یاد ابیانه می اندازد، در شهرهای کویری همانند یزد رنگ قالب خاک است و در تهران بیشتر نمای آجری و در نهایت رنگ خاکستری کاربرد داد.
سردبیر مجله شهر و منظر گفت: کمیت و کیفیت دو مقوله ای است که به کارشناسی نیاز دارد. شهر تهران نیازمند فضای است، اما این اقدام باید هدفمند باشد. مهندسی فضای سبز، آمایش سرزمین و مهندسی منظر برای این دست کارشناسی ها به وجود آمده اند.این انتقاد به عملکرد مدیریت شهری وارد است که تلاش کرده تهران را سرتاسر سبز کنند، اما تهران یک شهر شمالی نیست و در منطقه نیمه خشک نزدیک به دشت های مرکزی ایران است.

وی افزود: این در حالی است که سرسبزی ایجاد شده در تهران در نتیجه تحمیل هزینه، نیروی انسانی و آب فروان برای نگهداری و آبیاری این فضا است. برخی مواقع باید دید این دست اقدامات به چه قیمتی ایجاد می شود . این در حالی است که در بوستان هایی همانند لوکزامبورگ در پاریس چمن تنها عنصر منظر ساز است و در سطح بوستان ازخاک کوبیده شده به جای چمن استفاده کرده اند.

باید تکلیفمان را با تهران مشخص کنیم

توکلی مهر خاطرنشان کرد: مسائل زیبایی شناسانه شهر چیزی جدا از دانش شهر شناسی نیست. شما زمانی که می خواهید بر رنگ شهر مطالعه کنید تا زمانی که لایه های جامعه شناسی، هویت معماری و جغرافیای شهر را مطالعه نکنید، نمی توانید از برآیند این مطالعات به تصمیم گیری درباره رنگ شهر برسید.

عضو هیئت مدیره انجمن متخصصان فضای سبز و منظر ایران در بخش دیگری از سخنان خود گفت: ما باید تکلیفمان را با تهران مشخص کنیم. آیا تهران با نقاشی هایی که از روستا بر در و دیوار شهر می کشد یک روستا است که نسبت به آن حس نوستالژیک داریم و می خواهیم دوباره به آن حس و حال روستایی بازگردیم یا تهران آن تهران قدیم اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی است یا یکی از پایتخت های مدرن آسیا است، قطعا تهران گزینه سوم است.

وی با بیان این مطلب که تهران یک شهر تاریخی است، اظهار کرد: یک شهر مدرن تاریخی بوده بدین معناست که قدمت پایتخت بودن را در دل خود دارد اما معماری و هویت آن باستانی نیست. بیشترین قدمت معماری در تهران متعلق به 150 تا 200 سال قبل است. در پایتخت های مدرن رو به رشد آثار میراثی را نگه می داریم اما شهر باید کسوت مدرن داشته باشد. در نتیجه بسیاری از نقاشی های دیواری هایی که در سطح شهر می بینیم در سطح شهر تهران نیست. یک توریست در تهران درباره هویت این شهر به طور کامل گیج می شود.