حمیده دالایی، پژوهشگر حوزه اقلیم و تغییر اقلیم در گفتوگو با خبرگزاری میزان درباره تاثیر تغییر اقلیم بر زنان، میگوید: ابعاد تاثیرگذاری اقلیم بسیار وسیع است و شامل طیف خاصی نمیشود، تقریبا همه طیفها با مسئله تغییر اقلیم درگیر هستند. طبق گزارشها افزایش شدید حوادث آب و هوایی نظیر سیل، خشکسالی، امواج گرمایی و سرمایی، تغییر فصول، یخبندانهای ممتد که هم اکنون در نقاط مختلف دنیا وجود دارد میتواند طیف آسیبپذیری را بیشتر کند.
برنامهریزی برای هر آسیبپذیری
وی ضمن اشاره به اینکه تنها نباید به ابعاد مختلف آسیبپذیری پرداخت و باید برای هر آسیبپذیری برنامهای داشته باشیم، اظهار کرد: در حال حاضر تمام سازمانها و وزارتخانهها در حال دستوپنجه نرم کردن با ابعاد تغییر اقلیم هستند و لازم است این مسئله را مدیریت کنیم، باید در هر حوزهای که اقلیم آسیبپذیری ایجاد میکند برنامه اقدام داشته باشیم اما متاسفانه در کشور ما به این موضوع بسیار کم پرداخته شده است، اما تعدادی از کشورها در حال حرکت به سمت کاهش این آسیبپذیریها هستند.
پژوهشگر حوزه اقلیم و تغییر اقلیم با بیان اینکه یکی از حوزههایی که تغییر اقلیم موجب آسیبپذیری میشود آسیبپذیری به زنان است، افزود: گزارشهای IPCC نشان میدهد که زنان و کودکان ۱۴ برابر بیشتر از مردان جانشان را در برابر تغییر اقلیم از دست میدهند و حدود ۸۰ درصد از قربانیان تغییر اقلیم زنان هستند. جامعه زنان شامل همه زنان از جمله زنان شهری، روستایی و عشایر هستند و زنان روستایی در خط مقدم مواجهه با تغییرات اقلیمی قرار دارند.
آسیبپذیری احساسی و اقتصادی
دالایی، بیان کرد: اولین آسیبپذیری زنان در برابر تغییرات اقلیمی آسیبپذیری احساسی است؛ هنگامی زنان در نقشهای مادر، همسر، دختر و خواهر خانواده خود را در مواجهه با سیل و یا خشکسالی میبینند ممکن است دچار ترس، استرس و عصبانیت شوند، اضطراب اقلیمی میتواند زنان را بسیار بیشتر از مردان تحت تاثیر قرار دهد. آسیبپذیری بعدی آسیبپذیری اقتصادی است؛ زنان روستایی بیشتر در زمینهای کشاورزی مشغول به کار هستند تا به اقتصاد خانواده کمک کنند و هنگامی که مخاطره اقلیم اتفاق میافتد شغلشان را از دست میدهند و از لحاظ اقتصادی دچار مشکل میشود.
آسیبپذیری اجتماعی و اکولوژیکی
وی در بخشی دیگر با اشاره به اینکه آسیبپذیری بعدی آسیبپذیری اجتماعی است، توضیح داد: شرایط بومی و فرهنگی استانهای مختلف با هم تفاوت دارد و ممکن است زنان به دلیل شرایط خاص و تغییر اقلیم با مشکلات اجتماعی بیشتری از جمله کودکهمسری مواجه شوند. آسیبپذیری دیگر آسیبپذیری اکولوژیکی است هنگامیکه تغییر اقلیم در منطقهای اتفاق میافتد ممکن است افراد مجبور به مهاجرت شوند و به کلانشهرها بیاند و حاشیهنشینی افزایش پیدا میکند، این افراد چگونه میتوانند خودشان شرایط جدید وفق دهند؟ آیا ساماندهی میشوند تا شغل مناسبی پیدا کنند؟
آسیبپذیری سیاسی و جسمی
پژوهشگر حوزه اقلیم و تغییر اقلیم ضمن بیان اینکه آسیبپذیری بعدی آسیبپذیری سیاسی است و از آنجایی که این افراد نمایندگان کمتری در جایگاههای سیاسی دارند تا آسیبهایشان را بیان کنند در مواجهه با تغییر اقلیم بیشتر در معرض آسیب هستند، گفت: آسیب دیگر آسیبپذیری جسمی است که اهمیت ویژهای دارد چراکه آسیبهای قبلی به مرور خودشان را در جسم زنان نشان میدهند و همراه با تغییرات اقلیمی سقط جنین، افزایش درد، اختلال خواب در زنان و خشونتهای خانگی نسبت به زنان بیشتر میشود، تغییرات دما و بارش بیماریهای نوظهوری را ایجاد میکند که حتما یکی از جوامع هدفش زنان و کودکان هستند.
راهکار کاهش آسیب چیست؟
دالایی درباره راهکارهای کاهش این آسیبپذیریها، عنوان کرد: باید قوانین بالادستی و سیاستهای منحصر به زنان را در مواجهه با تغییرات اقلیمی داشته باشیم و همچنین لازم است بانک اطلاعاتی جامع از زنان در معرض خطر در اختیار باشد، این بانک اطلاعاتی باید شامل اطلاعات انسانی و جمعیتی باشد و اطلاعات طبیعی و جغرافیایی را شامل شود، باید مخاطرههای اقلیمی را به تفکیک هر استان مشخص کند تا نسبت به موضوع آگاه باشیم که سرمایههای انسانی ما تا چه حد در معرض خطر هستند.
زنان در برابر تغییر اقلیم نقطه قوت هستند
وی ادامه داد: زنان با وجود آسیبپذیریهایی که در برابر تغییر اقلیم دارند در این خصوص نقطه قوت نیز هستند چراکه مادر و همسر هستند و با طیف وسیعی از کودکان که آیندهسازان کشور هستند در ارتباط هستند، اگر بتوانیم زن خانه را نسبت به مسائل اقلیمی آگاه کنیم و آموزشهای لازم را در این مورد به او بدهیم نقش موثری در کاهش تغییرات اقیلمی خواهند داشت، یکی از اقداماتی که باید در این مورد انجام شود آگاهسازی اقلیمی زنان است. آموزش و آگاهسازی زنان از طریق رسانه میتواند اضطراب اقلیمی زنان را کاهش دهد و آنها را در برنامههای کاهش مخاطرههای طبیعی با ما همراه سازد.
لزوم آگاهسازی زنان و توجه به نقش آنها برای مدیریت و کاهش مخاطرههای اقلیمی
این کارشناس، افزود: ما باید زنان را آگاه کنیم تا با توجه به تغییر اقلیم گرمایش زمین که میتواند انواع امراض و بیماریها را به همراه داشته باشد چگونه از این بیماریها پیشگیری کنند، هنگامی که زنان آگاه شوند فرزندان و همسرانشان نیز آگاه شده و خانواده و در نهایت جامعه سالم میشود، هنگامی که زنان سالم باشند و از مخاطره ترس نداشته باشند و بدانند چگونه میتوانند آن را مدیریت کنند به سراغ نقش زنان در کاهش گازهای گلخانهای، مدیریت پسماند و تفکیک زباله و کاهش مصرف انرژی میرویم تا آنها را به فرزندانش نیز انتقال دهند.
لزوم حمایت و حفاظت از زنان آسیبپذیر
دالایی، عنوان کرد: اقدام دیگر حمایت و حفاظت از زنان آسیبپذیر است که از جمله آن تامین مالی و تدارک زیر ساختهای رفاهی لازم است. برای مثال هنگامی که زنی بر اثر مخاطرههای طبیعی خانوادهاش را از دست میدهد لازم است اقامتگاه امنی متناسب با نیازهای بهداشتی و رفاهی داشته باشد و برای این کار لازم است بودجه منحصر و مشخصی به عنوان تامین مالی اقلیمی در نظر گرفته شود تا اگر اتفاقی افتاد به دنبال تامین اعتبار نباشیم.
پژوهشگر حوزه اقلیم، در پایان گفت: بهتر است اعتبار مالی برای زنان ایجاد شود تا دسترسی نابرابرشان به زمین، آب و داراییهای زیر ساختی جبران شود چراکه منابع مالی بیشتر متعلق به مردان است و اگر زنی همسرش را از دست دهد تامین مخارج زندگی برایش دشوار است، اخذ تسهیلات به ویژه برای زنانی که در خط مقدم تغییرهای اقلیمی قرار دارند میتواند کمک کننده باشد.
انتهای پیام/