خبرگزاری میزان - مراسم دومین همایش تاریخنگاری انقلاب اسلامی ایران با حضور حجتالاسلام و المسلمین مصطفی پورمحمدی رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی، حجتالاسلام و المسلمین احمد خزایی رئیس موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، حجتالاسلام و المسلمین سید حمید روحانی رئیس بنیاد تاریخپژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی، حجتالاسلام و المسلمین مهدی مهریزی نویسنده دانشنامه موسسات حوزوی، زهرا روح الهی امیری استادیار تاریخ دانشگاه باقرالعلوم قم و سردبیر فصلنامه حیات معنوی و عباس سلیمی نمین مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران صبح یکشنبه ۲۴ دیماه در محل مرکز همایشهای بینالمللی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (تالار قلم) برگزار شد.
در این مراسم حجتالاسلاموالمسلمین سید حمید روحانی رئیس بنیاد تاریخپژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی در این نشست ضمن تاکید بر جایگاه تاریخنگاری انقلاب اسلامی گفت: ملت ما باید با تاریخ آشنایی پیدا کنند و اهل تاریخ و تاریخنگاری باشند. بزرگترین مشکل ملت این است که با تاریخ بیگانه هستند. پیشگیری از هرگونه آسیب نیازمند توجه به تاریخ دارد تا راه تکرار را ببندد و اجازه اجرای نقشههای شوم دشمن بسته شود. بیاطلاعی از تاریخ و گذشته مثل یک درخت بیریشه است که با طوفان کنده میشود. دشمن با تحلیل نادرست، و روایت آن راه درست را به بیراهه برای ملتها بدل کرده و آنان را به تباهی میکشاند. توجه کنیم که تاریخ منبع تفکر و نمایانگر فرجام بداندیشان است.
وی ادامه داد: نهضت امام خمینی (ره) بر پایه عقل، اندیشه و خرد استوار بود. ایشان با خردمندی نهضتی را آغاز کردند که میوه آن انقلاب اسلامی است. امام راحل تاریخشناس بودند ازاینرو اشتباهات رهبران گذشته را درس برای حرکت قراردادند. اولین درسی که امام از تاریخ گرفته بود، آگاهی دادن به مردم بود. اینتاریخشناس شاه را به مردم معرفی کردند. چون بسیاری از مردم با جنایتهای شاه و رژیم پهلوی آشنا نبودند. رهبر کبیر انقلاب اسلامی به ملت آگاهی داد و مردم را آگاه کرد. ایشان فرمود قصد دارد حکومت اسلامی تشکیل دهد که رژیم پهلوی در آنجایی نداشت.
رئیس بنیاد تاریخپژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی تاکید کرد: اتکا به ملت دومین درس امام خمینی (ره) از تاریخ بود. امام ملت را عمیق میشناخت و معتقد بود: «اگر میخواهیم ملت از اضمحلال نجات پیدا کند باید خاندان پهلوی را از قدرت پایین بکشیم.» سپس از او سوال کردند: «با کدام قدرت؟» که ایشان جواب داد: «ما قدرتی داریم که از بمب قویتر است؛ آن قدرت مردم است.» پس توجه کنیم که یک ملت آگاه تا چه اندازه میتواند قدرتمند بود و عمل کند. امام خمینی (ره) از سال ۴۱ تا ۵۶ -۵۷ به مردم آگاهی داد و در نهایت انقلاب را به ثمر رساند.
روحانی تصریح کرد: نه شرقی نه غربی، دوری گزینی از لیبرالها سومین و چهارمین درسی بود که امام راحل از تاریخ گرفته بود. خیلیها معتقد بودند بدون اتکا به خارج نمیتوانیم اهدافمان را پیش ببریم؛ امام به هیچکس جز ملت تکیه نداشت. او معقتد بود غربزدهها در هر نهضتی وارد شوند آن نهضت را به تباهی میکشانند به همین دلیل با گروهها و لیبرالها همکاری نداشت.
وی الهام و اتکا به اسلام و نگارش تاریخ را پنجمین و ششمین درس امام از تاریخ دانست و افزود: حتی مذهبیها باور داشتند اسلام به تنهایی نمیتواند نهضت را پیش ببرد، اما امام (ره) این نهضت را به مردم معرفی کرد، پیش برد و پیروز شد. امام خمینی (ره) تاکید داشت تاریخ انقلاب به درستی و به دست اهلش نوشته شود. ایشان درسال ۱۳۵۱ امام فرمود: «تاریخ در گذشته به دست دشمن نوشته شده است، نگذاریم تاریخ این نهضت به دست دشمن نوشته شود.» و در ادامه توصیه کرد مورخان، واقعیتها، حوادث و مسائل را باید عمیق، با دقت و بدون کموزیاد بنویسد. ایشان به ملت اتکا کرد و توانست انقلاب را به ثمر برساند.
نقش نقد بر آثار کتابهای تاریخ انقلاب اسلامی
عباس سلیمی نمین پژوهشگر و تاریخنگار انقلاب اسلامی نیز در این مراسم ضمن تاکید برثبت اهمیت تاریخ انقلاب گفت: تاکید امام خمینی (ره) بر نگارش تاریخ انقلاب تاکید کرد که هم اکنون در عرصه تاریخپژوهی به بار نشسته و تلاشهای هم در این زمینه انجام میشود. این مهم سبب خواهد شد تا یک شناخت مبنی بر شرایط موجود شکل بگیرد، اما در این زمینه نباید از اهمیت نقد غافل ماند، زیرا سبب خواهد شد تا تاریخ بنا به حقایق ثبت شود و وارونه جلوه داده نشود.
وی اشارهای به ثبت تاریخ انقلاب اسلامی توسط سایر کشورهای جهان داشت و افزود: شرایط ویژه انقلاب اسلامی سبب شد تا بسیاری از کشورها به ثبت تاریخ انقلاب اسلامی به پردازند و در این زمینه به کاوش بپردازند حتی دشمن نیز در این زمینه بیکار ننشسته؛ رژیم صهیونیستی اسرائیل نیز اقدام به جمع آوری و توجه در تاریخ انقلاب کرده، پس هوشیاری در این زمینه حرکت کرد.
سلیمی نمینی تاریخنگاری را موردبررسی قرارداد و بیان کرد: اکنون تاریخ انقلاب اسلامی آنگونه که باید ثبت نمیشود و نقد در این زمینه میتواند راهگشا باشد. با این حال باید تاکید کرد که نویسندگانی که اطلاعاتی جستهوگریخته از تاریخ انقلاب دارند و یا انقلاب را از نزدیک تجربه نکردهاند نمیتوانند دست به نگارش بزنند. برخی از اسناد به خارج از کشور بوده و برخی نیز هنوز به درستی منتشر نشده بنابراین ادعا نمیکنیم در این شرایط برای تاریخنگاران فرصتی خوب فراهم شده است. اما آنچه باعث میشود که این مشکل برطرف شود نقد است که شرایط را به بهترین شکل تغییر میدهد.
این پژوهشگر تاکید کرد: برخی از آثار در خارج از کشور نوشته میشود و هدفمند است در عین حال اسنادی دارد که میتوان آنان را پیادهسازی کرد و قابل توجه هستند بنابراین از طریق نقد امکان دارد تا بتوانیم به چکیده اطلاعات ثبت شده دست یابیم.
سلیمی نمین به برخی از آثار تولید شده در دانشگاههای غرب اشاره و بیان کرد: آثاری که در دانشگاههای غرب نوشته شده از آنجا که بر اساس ضوابط بوده و همین چارچوب آنها را موظف به ثبت مطالب بر اساس اسناد کرده است بنابراین قابلیت ارجاع است و میتواند از آنان اسنادی را استخراج و مورد بهرهبرداری قرار داد.
وی تاکید کرد: نقد کتابهایی که در حوزه تاریخ انقلاب نوشته میشود یک فن و یک صنعت محسوب میشود که نتایجی مطلوب را به صاحبنظران ارائه میکند. در ابتدای انقلاب شاهد حرکتها و بازیها و جریان سازیهای سیاسی پیچیدهای هستیم که توسط منافقین و دشمنان شکل میگیرد و در جریان آن روایت و خاطرات آیتالله منتظری که با تاریخ تا حدودی فاصله دارد منتشر میشود، اما به واسطه نقد توانستیم حقیقت را در لابهلای این خاطرات شفافسازی کنیم.
تکلیف مداری
حجتالاسلام و المسلمین مصطفی پورمحمدی رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی نیز در این مراسم ضمن محکوم کردن جنایات رژیم صهیونیستی در غزه گفت: ثبت تاریخ خصوصاً تاریخ اسلام سبب میشود تا چهره کریه کشورهای همانند رژیم صهیونیستی به خوبی مشخص میکند، اگرچه هم اکنون در اوج دوران مدرنیته به سر میبریم، اما ظلم همچنان توسط کشورهای استکبارگر به ملتهای جهان اعمال میشود بنابراین ثبت تاریخ و سندسازی به واسطه گزارشگران تحلیلگران امری بسیار مهم و ارزشمند است.
وی واژگون نشان دادن حقایق و روایتهای غزه را یکی از تلاشهای رژیم صهیونیستی دانست و افزود: شکل دادن نهضت روایت برای شفافسازی و مشخص کردن ابعاد ظلم و جنایتهای رژیم صهیونیستی امری بسیار مهم است. در عین حال ثبت روایتها به شکل سند و گزارش امری ضروری بوده نکتهای که در ابتدای انقلاب اسلامی نیز مورد تاکید امام خمین (ره) قرار گرفته است.
پورمحمدی اشارهای به انحرافات تاریخی در زمان ائمه معصومین داشت و بیان کرد: حتی در زمان امامت امام باقر (ع) نیز شاهد وارونه سازی در بیان حقایق بودیم و در همان زمان تلاش میشد تا تاریخ را به شیوهای متفاوت ثبت شود، اما تلاشهای امام پنجم (ع) با تشکیل نهضت دانشگاه انسانی که ایشان پایهگذاری کردند نابود و به شکست کشاند شد.
وی اشارهای به تاریخ یکصد سالگی حوزه علمیه قم کرد و افزود: تکلیف مداری آیتالله حائری نکته ارزشمند بود که زمینه و پایهگذار حوزه علمیه قم شد و این حوزه را پایگاهی علمی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برای ایران اسلامی امروز بدل کرد. جریانی که در قم با همت علما و بزرگان و فعالان سیاسی و مبارزان انقلابی شکل گرفت پایگاه قدرتمندی برای ایران شیعه شد و هویت ایرانی اسلامی را برای امروز ما به ارمغان آورد.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی نقش آیتالله حائری را مورد ارزیابی قرارداد و تاکید کرد: حرکت و بنیانی که توسط آیتالله حائری شکل گرفت بسیار سنجیده شده بود که بعدها امام خمینی (ره) نیز آن را مورد تاکید قرارداد. وی به ترویج فلسفه و علم کلام در حوزه علمیه قم پرداخت تا با موجهای بزرگ در پیش رو که از غرب بر خواست و مقابله کند و در این زمینه موفق بود حتی اداره حوزه علمیه را بر مبنای شورا در نظر گرفت که رویکرد ارزنده و قابل تقدیر محسوب میشود که امروز نیز مورد تایید قرار دارد.
در پایان از آثار برتر تجلیل به عمل آمد.
انتهای پیام/