خبرگزاری میزان_ دین اسلام به عنوان یکی از ادیان آسمانی همواره توجه و تاکید فراوانی به برقراری صلح و سازش در بین مردم دارد. نظر به اهمیت جایگاه صلح و دوستی در اسلام آیات و روایات زیادی بر فضیلت تلاش در حل اختلاف بین مردم دلالت دارد.

در قرآن کریم آمده است: «وَ إِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا_ حجرات (۴۹) اگر دو گروه از مؤمنان با یکدیگر به جنگ پرداختند میان آن‌ها صلح و سازش برقرار نمایید.»

در همین رابطه پیامبر گرامی اسلام (ص) می‌فرماید: «اصلاح ذات‌البین افضل من عامة‌الصلاة والصیام؛ اصلاح ذات‌البین از یک سال نماز و روزه برتر است.»

وجود همین آیات و روایات باعث شده است که در جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک کشور مسلمان و شیعه نگاه ویژه‌ای به امر صلح و سازش وجود داشته باشد. بنا بر این نگاه شورای حل اختلاف پس از تهیه آئین‌نامه اجرایی در روز نامه رسمی در سال ۱۳۸۱، ابتدا در برخی شهر‌ها تشکیل و پس از آن در کل کشور فراگیر شد.
 
در سال ۱۳۹۸ با تصویب سند تحول قضایی، علاوه بر صلح و سازش، رسیدگی‌های حکمی سایر روش‌های جایگزین حل اختلاف از قبیل داوری و میانجی‌گری و مذاکره به این مرکز سپرده شد.

کاهش مراجعات مردم به محاکم قضایی، توسعه مشارکت‌های مردمی، حل و فصل امور کم‌تر پیچیده قضایی، رسیدگی سریع‌تر به پرونده‌های ارجاعی به شورا‌ها و همچنین کاهش ورودی پرونده‌ها به محاکم از مهمترین اهداف تشکیل شورا‌های حل اختلاف عنوان شده است.

به موجب قانون شورا‌های حل اختلاف، صلاحیت شورا‌های حل اختلاف مشخص شده است. صلاحیت شوراها، در مواردی از جمله امور کیفری، صرفا ایجاد صلح و سازش است و در صورت عدم سازش در شورای حل اختلاف، حق صدور رای را ندارند. در این میان، اما در برخی دعاوی مالی، امور مربوط به انحصار وراثت، اعسار در شرایط خاص خود، امور مربوط به اجاره در دعوای تخلیه، شورای حل اختلاف صلاحیت رسیدگی و حق صدور رای را دارد.

اهمیت و جایگاه صلح و سازش در اسلام

حجت‌الاسلام والمسلمین غلامحسین محسنی اژه‌ای درهمایش سفیران صلح شورای حل اختلاف قوه قضاییه اظهار کرد: خداوند اهل کرامت و بخشش است و دوست دارد انسان‌ها با مودت، محبت و صفا و آرامش در جهت رسیدن به کمال انسانی حرکت کنند.

وی افزود: خداوند هر کس که برای اصلاح خود و دیگران و جلوگیری از آسیب دیدن جامعه و ایجاد صلح و سازش و آرامش بین مردم تلاش کند، دوست دارد و مورد تکریم قرار می‌دهد.

رئیس قوه قضاییه صلح و سازش را بسیار ارزشمند دانست و گفت: صلح و سازش آنقدر والاست که اگر انسان در اصلاح ذات البین مرتکب گناه کبیره شود خداوند از گناه بنده مصلح خود می‌گذرد.

آثار روانی و تربیتی صلح و سازش

حجت الاسلام والمسلمین محسنی اژه‌ای با بیان اینکه گاهی برکت و خیری که در صلح و سازش وجود دارد در یک حکم قضایی نیست، بر لزوم تبیین برکات مادی و معنوی صلح و سازش از تریبون‌ها و رسانه‌ها به ویژه رسانه ملی تأکید کرد.

وی با اشاره به آثار روانی و تربیتی صلح و سازش ادامه داد: اگر اختلافات و تنازعات با گذشت و صلح منجر به صلح و سازش شود هم خود شاکی و اولیای دم به آرامش می‌رسند و هم کسی که محکوم بوده همیشه ممنون طرف مقابل خواهد بود و به جای انتقامجویی به فکر آن می‌افتد که لطف و محبت او را جبران کند.

سالانه ۵۵۰ تا ۷۰۰ پرونده مربوط به قصاص در سراسر کشور به صلح و سازش ختم می‌شود

حجت‌الاسلام والمسلمین هادی صادقی رئیس مرکز توسعه حل اختلاف قوه قضاییه از حضور ۲۰ هزار نفر صلح‌یار در سطح کشور خبر داد و گفت: نقش صلح‌یاران در استان‌ها برای رفع اختلافات و نزاع‌های قومی، قبیله‌ای و محله‌ای و همچنین در جهت اخذ رضایت از اولیای‌دم در پروند‌های محکوم به قصاص بسیار چشمگیر و قابل توجه است.

حجت الاسلام و المسلمین هادی صادقی با بیان اینکه سالانه ۵۵۰ تا ۷۰۰ پرونده مربوط به قصاص در سراسر کشور به صلح و سازش ختم می‌شود، خاطر نشان کرد: این صلح و سازش‌ها حاصل تلاش جمعی شورا‌های حل اختلاف، صلح‌یاران و سفیران صلح است.

فعالیت ۶۰ مجتمع حل اختلاف در استان تهران

شورای حل اختلاف استان تهران نیز در زمینه ایجاد صلح و سازش و کاهش ورودی پرونده‌های قضایی به محاکم اقدامات ارزنده‌ای را انجام داده است که در این گزارش به آن پرداخته شده است.

غلامرضا مهدوی معاون قضایی رئیس کل و رئیس شورا‌های حل اختلاف استان تهران در گفت‌وگو با میزان با اشاره به اینکه در حال حاضر ۶۰ مجتمع حل اختلاف در استان تهران دایر است گفت: ۱۵۰ شعبه ویژه صلح و سازش با هدف اصلاح ذات‌البین و ایجاد صلح و سازش در این مجتمع‌ها و دادسرا‌های استان تهران در حال خدمت‌رسانی به مردم هستند.

وی افزود: همچنین بیش از ۳ هزار کارمند و ۲۱۷ نفر قاضی در این شعب حضور دارند.

ورود ماهانه ۷۰ هزار پرونده به شعب حل اختلاف استان تهران

مهدوی از ورود ماهانه ۷۰ هزار پرونده به این شعب خبر داد و تصریح کرد: این رقم حدود یک پنجم از کل پرونده‌های وارد شده به شورا‌های حل اختلاف سراسر کشور را شامل می‌شود که نشان از بزرگی و گستردگی معاونت توسعه حل اختلاف استان تهران دارد.

وی با بیان اینکه ۶۹ شعبه تخصصی مشاغل نیز برای کمک به حل مشکلات حقوقی و قضایی صنعت‌کاران و واحد‌های تولیدی در استان تهران فعال هستند تصریح کرد: این شعب در شهرک‌های صنعتی، اتحادیه‌ها، انجمن‌ها، سازمان بورس و واحد‌های دانش بنیان و دانشگاهی تاسیس شده‌اند.

سازش ۸۰ درصدی در پرونده‌های شعب حل اختلاف شهرک صنعتی شمس‌آباد 

رئیس شورا‌های حل اختلاف استان تهران تاسیس این شعب تخصصی را برای کاهش ورودی پروند‌ه‌ها به دستگاه قضایی بسیار موثر دانست و خاطر نشان کرد: در ما‌های گذشته پس از افتتاح همزمان ۶ شعبه حل اختلاف در شهرک صنعتی شمس‌آباد از مجموع پرونده‌های وارد شده به این شعب ۸۰ درصد به صلح و سازش ختم شده اند که آمار بسیار مطلوبی است.

فعالیت ۴۹۳ صلح‌یار در شورای حل اختلاف استان

وی همچنین از فعالیت ۴۹۳ صلح‌یار درشعب مختلف شورای حل اختلاف استان خبر داد و عنوان کرد: ۹۷ نفر نیز در استان موفق به اخذ پروانه مینجیگری و داوری شده‌اند و با معاونت توسعه حل اختلاف استان تهران در ایجاد صلح و سازش در پرونده‌های قضایی همکاری دارند.

سازش در ۵۰ پرونده مربوط به قصاص 

مهدوی در ادامه با تشکر از تلاش‌های مجموعه همکاران معاونت توسعه حل اختلاف استان تهران گفت: با تلاش، همکاری و هم‌افزایی همکاران و همراهی صلح‌یاران و میانجیگران از آغاز سال تاکنون ۵۰ پرونده مربوط به قصاص در استان به صلح و سازش منجر شده است.

آزادی هزار و ۳۰۶ نفر از زندان با تلاش‌های شورای حل اختلاف استان تهران

وی ادامه داد: همچنین با برگزاری جلسات متعدد با طرفین پرونده‎های قضایی و انجام اردشادات لازم و توصیه به گذشت از آغاز سال تاکنون با تلاش مجموعه شورای حل اختلاف استان تهران هزار و ۳۰۶ نفر از زندان آزاد شدند.

رئیس شورا‌های حل اختلاف استان تهران اضافه کرد: در همین راستا ۳ هزار و ۷۹۷ مورد مصالحه در زندان در شش ماهه نخست سال جاری رخ داده است.

وی با بیان اینکه از آغاز سال جاری تا کنون ۵۹ هزار و ۷۰۱ پرونده از طریق شورا‌های حل اختلاف استان به دادسرا‌ها ارجاع داده شده است اظهار کرد: از این تعداد ۲۷ هزار و ۵۹۴ پرونده در دادسرا‌ها به صلح و سازش منجر شده است.

بر پایه این گزارش با توجه به نقش اثرگذار شوراهای حل اختلاف در کاهش دعاوی و ورودی پرونده‌های قضایی به محاکم توجه به جایگاه این شوراها بیش از پیش اهمیت یافته و نیازمند نگاه ویژه دستگاه قضایی برای فراهم آوردن شرایط و امکانات لازم برای فعالیت این شورهاست.

با عنایت به اینکه بسیاری از دعاوی در همان مراحل اولیه شکل‌گیری قابل حل و فصل خواهند بود از این روی هرچه به وجود این شوراها اهمیت داده شود شاهد کاهش پرونده‌ها، منازعات و دعاوی حقوقی خواهیم بود.

انتهای پیام/