محمدصالح نیکنام کارگردان مجموعه مستند «تارکد» این اثر را یک مستند متفاوت تاریخی امنیتی دانست و گفت: مجموعه مستند «تارکد» مروری بر پروندههای مهم تاریخی امنیتی انقلاب اسلامی است و از جمله موضوعاتی که در این مستند مورد بررسی قرار گرفته، نقشه کودتای آیتالله شریعتمداری، سینما رکس، پرونده عباس امیرانتظام، شهید بهشتی، آغاز جنگ، پشت پرده حملات شیمیایی در جنگ، ابراهیم یزدی، فرار بنی صدر، حج ۶۶ و پرونده انفجار نخست وزیری است.
وی ادامه داد: مجموعه مستند «تارکد» در ۱۰ قسمت ۳۰ تا ۴۵ دقیقهای ساخته شده است و از پنجشنبه ۱۲ مرداد ساعت ۲۲ پخش میشود. ساخت این مجموعه به صورت رسمی، نزدیک به دو سال زمان برد، اما از یک سال قبل، تحقیق، پژوهش و جمعآوری اسناد را آغاز کرده بودیم.
نیکنام درباره مستند شهید بهشتی که در مجموعه مستند «تارکد» تولید شده است، بیان کرد: یکی از پروندههایی که در مجموعه مستند «تارکد» مورد بررسی قرار گرفته است و اسناد امنیتی آن به تصویر کشیده میشود، پرونده شهادت شهید بهشتی است که در قسمت چهارم این مجموعه به آن پرداخته شده است. این برنامه پنجشنبه شب ساعت ۲۲ روی آنتن میرود. در این پرونده اسنادی که منافقین مطرح میکردند، در کنار حاشیهها و شایعهپراکنیهایی که در جهت مخدوش کردن چهره شهید بهشتی به صورتی مشخص بیان کرده است، همچنین پرده از بسیاری از دسیسههای منافقین برداشته و تلاش در جهت مخدوش کردن چهره فردی انقلابی را نشان داده است.
وی به بخشهایی از مستند شهید بهشتی اشاره و تصریح کرد: در مجموعه مستند «تارکد» ادعاهای منافقین و نهضت آزادی و حاشیهسازیهای آنها درباره شهید بهشتی واکاوی شده و زیر ذرهبین قرار گرفته و این تحولات از ابتدای انقلاب اسلامی تا زمان شهادت شهید بهشتی را به تصویر کشیده است. در بخشی از این مستند ادعاهای منافقین مورد واکاوی قرار داده شده است، زیرا زمانی که لانه جاسوسی توسط دانشجویان گرفته شد، و اتهام ها درباره شهید بهشتی با آمریکا به اوج رسید، اما منافقین بهگونهای وانمود کرده بودند که به نظر بیاید شهید بهشتی به دنبال سازش بوده است.
کارگردان مجموعه مستند «تارکد» افزود: در این زمان شهید بهشتی درخواست کرده بود تا منافقین اسناد خود مبنی بر سازش را منتشر کنند، البته نکاتی بیان شده بود که در آن زمان به واسطه برخی نهادها و سیاستمداران منتشر نشد و در نهایت شهید بهشتی در مظلومیت به شهادت رسیدند. این اسناد نشان میداده که شهید بهشتی تلاش داشته تا حقوق مردم ایران را اعاده کرده و در مقابل زیادهخواهیهای استعمار و آمریکا ایستادگی کرده است.
این کارگردان درباره استفاده از اسناد امنیتی بیان کرد: اسنادی که عموماً مورد استفاده قرار دادهایم، اسنادی بود که در گذشته محرمانه بودند و اکنون بعد از گذشت سالها امکان انتشار آنها بلامانع اعلام شده و یا منتشر شدند. این اسناد عموماً اسنادی بودند که پروندههای امنیتی در دهه ۶۰ را پوشش میدهد و طبق اسناد بهدستآمده از ساواک، سپاه و اسناد محرمانه سفارت تسخیر شده آمریکا همچنین اسناد تکمیلی داخلی بهره برده شده است. این اسناد توسط بخشهای مختلف خصوصاً دادگستری پس از گذشت زمان امنیتی آنها منتشر شده، اسنادی کاملاً معتبر هستند و عموماً به واسطه مرکز اسناد در اختیار ما قرار داده شده است.
روایتهایی به زبان دشمن
نیکنام به چالشهای ساخت مجموعه مستند «تارکد» اشاره و تأکید کرد: محدودیتهای مالی بخش جداییناپذیر ساخت مستندها محسوب میشود و مستند «تارکد» نیز از این فضا مستثنا نبوده است. بودجههایی که به مستندها اختصاص داده میشود، عموماً مناسب نیست. نکته دیگر که به عنوان چالش ساخت مستند «تارکد» وجود داشت، مربوط به اسنادی میشود که زمان استفاده از آنان فرا رسیده است، اما منتشر نشدهاند. متأسفانه این اسناد دست بخشهای مختلف و نهادهای متعدد است و آنها نیز نسبت به انتشار این اسناد هیچ برنامه یا توجهی ندارند. این اسناد برای پژوهشگران کاربردی و سندی محکم در برابر ادعاهای نادرست و ساخته شده شبکههای معاند محسوب میشود، از این رو دشمنان از فرصت استفاده کرده و روایتها را آنگونه که میخواهند برای مردم مطرح میکنند.
وی ادامه داد: برخی از پروندههای امنیتی یک یا دو دهه وقت مبرد تا پرونده امکان مطرح شدن برای عموم را دارد، اما نهادهای متولی از انتشار این مهم سر باز میزنند. به عنوان مثال در بخش اول مجموعه مستند «تارکد» که به پرونده نقشه کودتای آیتالله شریعتمداری پرداخته است، اسناد مورد بهرهبرداری از اسناد ضدانقلاب و لانه جاسوسی است، البته برخی نهادهای امنیتی هستند که اطلاعات بیشتری داشته و هنوز آن را منتشر نکردهاند.
این کارگردان به ویژگیهای مستند «تارکد» اشاره و بیان کرد: ارتباطی که مجموعه برای بیان کردن پروندههای امنیتی متعدد در پیش گرفته، سبب شده تا مخاطب با دیدن هر ۱۰ قسمت آن از مسئله «نفوذ» آگاهی پیدا کنند؛ در حقیقت اتصال این پروندهها به یکدیگر بدون دخل و تصرف و یا اعمال نظر تولیدکنندگان و سازندگان اثر، از ابعاد تفکرات استعمارگران پرده برمیدارد و نشان میدهد که مسئله نفوذ تا چه حد و چگونه مسیر حرکت خود را آغاز کرده و ادامه داده است و این امر به آگاهسازی مخاطب کمک بسیاری خواهد کرد و روایتهای رسانههای بیگانه از رویدادها و پروندههای امنیتی را به چالش کشیده است، بدین ترتیب خط مشی و نگاه رسانههای آنسوی مرز را مشخص کرده و دشمنی آنان را اثبات میکند.
نیکنام وجه تمایز مستند «تارکد» با سایر مستندها و پروندههای امنیتی را مورد بررسی قرار داد و افزود: وجه تمایز مستند «تارکد» با سایر مستندهایی که تا به حال ساخته شده را باید از عدم اعمال نظر و یا دخل و تصرف در جمعبندی و یا تحلیل برای مخاطبان اعلام کرد. بدین ترتیب خود مخاطب میتواند در این مورد نتیجهگیری و تصمیمگیری کند. از سوی دیگر ارائه هرگونه محتوا همراه با اسناد ارائه شده در سایتی با عنوان «تارکد» بارگذاری شده است تا بر مستند بودن این برنامه خدشهای وارد نشود.
انتهای پیام/