: سیاه گوش، ببر مازندران،  یوز ایرانی و مرال ویژه های کشوری است که حدود یک هزار و ۱۳۰ گونه جانوری دارد و گنجینه ای کمیاب از پناهگاه حیات وحش و محیط زیست گونه های متنوع و در برخی موارد گونه های نادری از پستانداران، پرندگان، خزندگان و دوزیستان است.  این گنجینه به ویژه در حوزه آبزیان توان این را دارد که چشم هر بیننده داخلی و خارجی را خیره کند. 

حیات وحش فرصتی برای جذب گردشگر

شاید به همین دلیل است که گفته می شود، علاقه مندی برخی از توریست ها به  پرنده نگری یا غواصی زیر آب، فرصتی است برای کشورهایی همانند ایران تا به جذب گردشگر بپردازند. شیوه ای در جذب گردشگر که به آن اکوتوریسم شاخه حیات وحش گویند هرچند متاسفانه همانند سایر توانمندی ها به خصوص در حوزه محیط زیست به حال خود رها شده است.

موضوعی که شهاب چراغی، کارشناس اکوتوریسم شاخه حیات وحش در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی به آن اینگونه اشاره می کند، اینکه بسیاری از کشورها که دارای تنوع زیستی و طبیعت بکر هستند درآمد بسیاری را ازطریق حضور گردشگر در کشورشان کسب می کنند. به طور طبیعی هر چه آن جاذبه ها خاص تر و تنوع گونه های گیاهی و جانوری بالاتر باشد در صورتی که توریست درست مدیریت شود، درآمد بسیار بالایی نیز ناز این راه کسب خواهد شد. به عقیده حدود 530 پرنده، 194 گونه پستاندار و حدود  200 گونه خزنده در ایران وجود دارد .این آمار بیانگر این است که ایران در مقایسه با کشورهای اطراف دارای تنوع زیستی بسیار خوبی است. 

زیر دریاهای ایران چه خبر است؟

اما در زیر دریاهای ایران چه خبر است؟ آیا علاوه بر خشکی در زیر آب های ایران نیز امکان این را داریم که پذیرای توریست ها داخلی و خارجی باشیم؟
موضوعی که علی میرزازاده کارشناس گردشگری دریایی درباره آن به خبرنگار میزان می گوید: مناطقی از ایران از جمله شمال کشور که در خشکی طبیعتی سرسبز دارند، فضای زیر دریا در آنها همانند کویر است، اما بر عکس مناطق جنوبی ایران که در خشکی طبیعتی کویری و خشک دارند زیر دریای آنها همانند بهشت است. 

به عنوان نمونه می توان از مناطق مرجانی در بوشهر و قشم نام برد یا منطقه گاوبندی که در گذشته پرورش مروارید در آن انجام می شد. طبیعت زیر آب در جنوب از عسلویه تا کیش نیز از آنچنان زیبایی برخوردار است که می تواند موقعیت جذب گردشگر را در ایران به میزان زیادی افزایش دهد. این موقعیت را خارک نیز دارد اما اجازه گردشگری در آن داده نمی شود، زیرا استفاده از این جزیره بیشتر در حوزه نظامی و پالایشگاهی است .

تنها برخورداری از ذخایر غنی پاسخگو نیست

با این وجود آیا می توان به صرف داشتن ذخایر غنی در حوزه زیست محیطی به جذب گردشگر پرداخت؟
پرسشی که چراغی به ان اینگونه پاسخ می دهد: تنها با داشتن ذخایر غنی یک کشور نمی تواند از درآمد توریست برخوردار شود بلکه باید زیرساخت های مورد نیاز در این زمینه را نیز فراهم آورد. 
این در حالی است که در برخی موارد تهیه این زیرساخت ها به اما و اگر تبدیل شده است. با این وجود میرزازاده براین باور است که در حال حاضر برای غواصی در ایران امکانات و سیستمی وجود ندارد. یک شرکت غواصی برای تهیه یک کمپرسور غواصی باید چیزی حدود 50 تا 60 میلیون تومان هزینه کند. با وضعیتی که گردشگری زیر آب در ایران دارد باید این کمپرسورها بدون استفاده بماند. سایر ابزار و لوازم غواصی نیز پر هزینه و وارداتی است زیرا تولید ایران نیست. 

به گفته وی اگر بتوانیم از زیر دریایی هایی که تا عمق 15 تا 20 متر زیر آب می روند برای گردشگری استفاده کنیم شرایط خوبی برای نمایش جاذبه های گردشگری زیر آب و آبزیان در ایران وجود دارد. در صورت حمایت بخش دولتی از بخش خصوصی می توان برای تهیه زیر دریایی به منظور جذب گردشگر برنامه ریزی کرد.
 
ضرورت تغییر قوانین و ورود بخش خصوصی

مشکلات تنها به زیر آب مربوط نمی شود. چراغی همچنین درباره سختی استفاده توریست ها از جاذبه های جانوری و طبیعی ایران سخن می گوید: در بیشتر مناطق بکر طبیعی که حفاظت شده و تحت پوشش سازمان محیط زیست هستند ، می توانیم اندک جمعیت باقی مانده حیات وحش ایران را مشاهده کنیم. اما ورود به این مناطق به ویژه برای توریست های خارجی بسیار سخت است. باید از هفته ها قبل نامه نگاری با محیط زیست انجام شود. در حالی که در خارج از ایران زمانی که گردشگر قصد ورود به یک پارک ملی دارد هنگام ورود تنها مبلغ ورودی را پرداخت می کند و وارد می شود، نه گرنامه او چک می شود و نه سوال و جوابی در کار است. در صورت ورود اقامتگاه های خوبی نیز نداریم.
به باورچراغی باید بخشی از قوانین تغییر کند، از سوی دیگر قسمتی از این منابع طبیعی جهت تکمیل زیرساخت ها می تواند به بخش خصوصی واگذار شود.

با این وجود باید گفت؛ توسعه اکوتوریسم در شاخه حیات وحش در ایران با کمک گونه های جانوری ویژه در کشورمان امکان پذیر است. اما آیا چالش اصلی توسعه این شاخه از گردشگری بیش از توسعه زیر ساخت ها، تسهیل قوانین است؟
 

گزارش: لیلا موسوی نسب