دلاور دوستانیان در گفتوگو با میزان درباره ساخت مستند در حوزه حیوانات گفت: رسانه ملی برای ساخت مستندهایی که به زندگی حیوانات میپردازد، بودجهای تخصیص نمیدهد و مستندسازانی که در این حوزه کار میکنند، نادر هستند و در عین حال تهیهکننده و یا مستندساز خودش روی چنین پروژههایی سرمایهگذاری کرده و آن را تولید میکند، البته در برخی موارد تلویزیون اقدام به خریداری این مستندها میکند و با این حال مستند در حوزه حیات وحش در عرصه صدا و سیما چندان خریداری ندارد.
وی درباره مستند «گربهها و آدمها» که چندی پیش از شبکه مستند روی آنتن رفت، بیان کرد: مستند «گربهها و آدمها» روایتی مستند داستانی است که تلفیقی از محیط زیست و قلمرو حیوانات را به تصویر میکشد. این فیلم درباره گربههای پارک قیطریه است و به آدمهایی پرداخته که از زندگی خود گذشته و برای بهبود زندگی حیوانات میکوشند.
دوستانیان به پیام مستند «گربهها و آدمها» پرداخت و افزود: این مستند آموزشی و آگاهیبخش بر این حقیقت صحه میگذارد که حیوانات هم مثل ما انسانها حق حیات دارند. دنیا بدون آنها که به باور من خلقت شگفتانگیز خدا هستند، چیزی کم دارد. متأسفانه باورهای خرافی و بعضاً غلطی درباره گربهها وجود دارد، مثل اینکه باعث نازایی میشوند و گربه سیاه شوم است؛ موضوعاتی بیاساس و بدون مبنای علمی که باعث شده مردم از این مخلوقات دوستداشتنی بترسند. این در حالی است که مطالعه روانشناسان روی افراد افسردهای که رابطه دوستانه با حیوانات داشتهاند، شاخهای به نام «پتتراپی» را شکل داده است. طرفداران روش پتتراپی معتقدند ایجاد پیوند و ارتباط بین انسان و حیوان باعث بهبود حس خودارزشی و اعتماد به نفس، تثبیت عواطف، بهبود ارتباط، خودتنظیمی و مهارتهای اجتماعی میشود. آنها میگویند: «حیوانات میتوانند به انسان احساس آرامش، راحتی و امنیت بدهند و حواس او را از موقعیت استرسآور پرت کرده و به سمت موقعیت لذتبخش جلب کنند.»
وی معرفی مستندهایی را که در حوزه حیوانات ساخته میشود، فرهنگساز دانست و افزود: مستندهایی که در ایران به موضوع حیوانات بپردازد بسیار کم است، در عین حال اطلاع چندانی در مورد حیات وحش و ساخت مستند در این حوزهها مطرح نشده، ولی هنگامی که این مستند از شبکههای پربیننده تلویزیونی پخش شوند، افراد بیشتری امکان تماشای آن را دارند و این برای سازنده و مخاطب ارزشمند است.
این مستندساز، بار دیگر تاکید کرد: متأسفانه مستندهایی که در حوزه حیوانات ساخته میشوند، مقولهای محسوب میشوند که با سیاستهای سازمان صداوسیما همخوانی ندارد و مورد بیتوجهی قرار میگیرد. به همین دلیل سرنوشت بسیاری از ساختههای مستند که در حوزه حیوانات بوده، ناگزیر برای اکران به شبکه نمایش خانگی واگذار میشود.
کارگردان مستند تحسین شده «فیکا و فیدان» افزود: علاقه تنها عاملی است که سبب میشود تا به ساخت مستند در حوزه حیوانات بپردازم، زیرا این کار در نوع خود سختیها و دشواریهای فراوانی دارد، اما جذابیتهای آن برخی از مستندسازان را به خود جلب میکند. خطر در زمان ساخت این مستندها نیز بسیار بود.
دوستانیان در مورد داستان «فیکا و فیدان» به عنوان یکی از پربینندهترین مستندهای حیوانات در ایران اظهار کرد: مستند «فیکا و فیدان» روایتی درام و عاشقانه از زندگی دو گربه است. این مستند ۲۵ دقیقهای که روایتی ساده و احساسی دارد، تاکنون مهمان شش جشنواره بینالمللی فیلم مستند بوده است که از مهمترین آنها میتوان به جشنواره مستند حقیقت، فیلم کوتاه تهران، جشنواره فیلم کودک و نوجوان شارجه و جشنواره المپیای یونان اشاره کرد.
دوستانیان درباره مستند «آهسته و آرام» بیان کرد: مستند «آهسته و آرام» به سراغ معرفی حلزون و ارائه اطلاعات علمی درباره این حیوان و در کنار آن روایتی داستانی از زندگی دو حلزون ارائه داده است.
وی به سایر تولیداتش در حوزه مستند اشاره و بیان کرد: در آثاری همچون «فیکا و فیدان»، «بزمجهها هم عاشق میشوند»، «زندگی پنهان»، «چشمهای بارانی» و «رویای تامی» همچنین «شانه دوست» به عنوان کارگردان، تهیهکننده، عکاس، تصویربردار پشت صحنه فعالیت کردم و بسیاری از مراحل را هم تنهایی به تصویر کشیدهام.
این مستندساز دشواریهای ساخت مستند در مورد حیوانات را مورد بررسی قرار داد و افزود: ساخت مستند در مورد حیوانات در ایران با توجه به کم اهمیت شمرده شدنش از جمله کارهایی است که دشواریها و سختیهای فراوانی را برای تولیدکننده در بردارد، کمبود بودجهای ایجاد شده از یک سو و کمبود امکانات برای تولید این نوع از مستند بر دشواریهای کار افزوده است و به همین دلیل تولید این نوع از مستندها زمانبر است. گاهی دیده میشود که برای یک مستند حیات وحش یک سال تا شش ماه وقت نیاز است و از آنجایی که اسپانسر برای تامین بودجه مستند حیات وحش بسیار اندک است و عموما خودم روی ساخت آنها سرمایهگذاری میکنم، به همین دلیل در بسیاری از موارد برای ساخت یک مستند کولهبارم را میبندم و برای مدتی به نزدیکترین مناطق میروم.
وی توانمندیهای عرصه مستندسازی درباره حیوانات را مورد ارزیابی قرار داد و خاطرنشان داد: اگرچه تعداد مستندهای حوزه حیوانات بسیار اندک است، اما همین آثار کم باکیفیت بوده و توانسته مورد توجه قرار گیرد و جوایزی را در داخل و خارج کشور به خود اختصاص دهد.
دوستانیان دشوارترین مستندش در حوزه حیوانات را مستندی با عنوان «آهسته و آرام» دانست و تاکید کرد: از نظر من مستند «آهسته و آرام» که روایتی از دو حلزون و زندگی آنها بود که دستخوش تحولات ناشی از زندگی انسانها میشوند، سختترین مستندی بود که ساختم، زیرا فیلمبرداری این مستند بسیار دسخت و دشوار بود، اما در مقابل مستند «رویای یامی» را بیشتر دوست دارم.
انتهای پیام/