خبرگزاری میزان - سازمان انرژی اتمی نوشت: به دنبال گزارش مدیرکل تحت عنوان «موافقتنامه پادمانی NPT با جمهوری اسلامی ایران» (GOV/۲۰۲۳/۲۶، ۳۱ مه ۲۰۲۳)، نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران نزد دفتر سازمان ملل و دیگر سازمانهای بین المللی مستقر در وین مایل است تا نظرات و ملاحظات خود را در مورد این گزارش به شرح زیر به اشتراک بگذارد.
الف. نظرات کلی:
جمهوری اسلامی ایران، همانگونه که تاکنون نشان داده، مصمم به پایبندی به تعهدات خود بر اساس موافقتنامه پادمان جامع (INFCIRC/۲۱۴) است و تمام تلاش خود را به کار گرفته تا آژانس قادر باشد به فعالیتهای راستی آزمایی خود در ایران که در نظام راستی آزمایی آژانس بی نظیر است، ادامه دهد.
در مورد موضوع اصطلاحا مرتبط با «سه مکان»، باید تاکید شود که منشا این موضوع به اطلاعات ساختگی یک طرف ثالث دارای سوء نیت، یعنی رژیم اسرائیل برمیگردد که به آژانس ارائه کرده است که خود حتی از پذیرفتن یک تعهد ذیل اسناد تسلیحات کشتار جمعی، از جمله به ویژه NPT خودداری کرده است و مکررا بر خلاف قطعنامههای متعدد آژانس بین المللی انرژی اتمی و سازمان ملل تهدید به حمله به مؤسسات و تاسیسات هستهای ایران که به اهداف صلح آمیز اختصاص دارد، میکند.
ب. نظرات در مورد گزارش، سابقه:
۳. بند ۲ گزارش که بیان میکند: «آژانس به دنبال توضیحات از ایران ... در سه مکان اظهار نشده است...»، برخلاف بند ۱۸ گزارش است که میگوید: «.. آژانس در حال حاضر هیچ سوال دیگری درباره ذرات اورانیوم تهی شد کشف شده در «مریوان» یا در این مکان ندارد و این موضوع دیگر در این مرحله یک موضوع باقیمانده تلقی نمیشود؛ بنابراین، تعداد مکانها دیگر ۳ مورد نیست؛ این موضوع در مورد بندهای ۴ و ۷ گزارش نیز صادق است.
همانطور که مکررا توسط جمهوری اسلامی ایران توضیح داده شده است (به عنوان مثال: INFCIRC/۹۹۶ مورخ ۷ ژوئن ۲۰۲۲ و INFCIRC/۹۶۷ مورخ ۳ دسامبر ۲۰۲۱)، هرگز هیچ مکان اظهار نشدهای وجود نداشته است که لازم باشد بر اساس موافقتنامه پادمان جامع اظهار شود؛ فعالیتهای هستهای ایران تحت پادمان جامع آژانس صلح آمیز باقی مانده است؛ بنابراین هیچ مبنای حقوقی برای ابراز «نگرانی عمیق» از سوی مدیرکل وجود ندارد.
صرف یافتن ذرات اورانیوم طبیعی در نمونههای محیطی در یک مکان نمیتواند به عنوان نشانهای از وجود مقادیری از مواد هستهای در آن مکان تلقی شود.
همان گونه که بارها به آژانس توضیح داده شد، هیچ ماده هستهای اظهار نشدهای در ایران وجود ندارد و ادعای آژانس صرفا بر اساس اطلاعات نادرست و ساختگی ارائه شده توسط رژیم نامشروع اسرائیل با پیشینهای طولانی مدت از رشته دروغهای زنجیرهای است.
در پرتو همکاری بیشتر با آژانس، ایران تمام تلاشهای خود را برای کشف منشا چنین ذراتی به اوج رسانده است؛ ایران فرضیات خود را درباره دلایل احتمالی وجود ذرات اورانیوم توضیح داده است؛ با توجه به این واقعیت که ایران هنوز نتوانسته هیچ دلیل فنی برای وجود ذرات اورانیومی بیابد، منطقی است که احتمال داده شود عناصر خارجی، مانند خرابکاری و اقدامات خصمانه، در این آلودگی دخیل بوده باشند.
۴. در بند ۳ این گزارش و پاورقی مربوطه آمده است: «.. تا زمانی که ایران توضیحات فنی معتبری برای وجود ذرات اورانیومی فوقالذکر در سه مکان اظهار نشده در ایران ارائه نکرده و آژانس را از مکان(های) فعلی مواد هستهای و یا تجهیزات آلوده مطلع نکند، آژانس قادر نخواهد بود صحیح و کامل بودن اظهاریههای ایران ذیل موافقتنامه پادمانی را تایید کند.» لازم به ذکر است که:
صرف وجود ذرات اورانیومی کم در مکانهای مورد ادعا نمیتواند به عنوان وجود مواد هستهای یا تجهیزات آلوده تلقی شود؛ لازم به ذکر است که آژانس هیچ مدرک پشتیبان معتبری برای ادعای خود به ایران ارائه نکرده است.
همان طوری که توسط جمهوری اسلامی ایران در موارد متعددی توضیح داده شده است، هرگز هیچ مکان اظهار نشدهای وجود نداشته است که نیاز باشد طبق CSA اظهار شود؛ علاوه بر این، بر اساس تحقیقات گسترده ما در مورد سابقه فعالیتهای انجام شده در دو مکان باقیمانده مکان باقی مانده هنوز پیدا نشده است؛ هیچگونه فعالیت هستهای یا انبار در این مکان وجود نداشته است؛ بنابراین، تاکنون هیچ توضیح فنی در مورد منشا این ذرات گزارش شده یافت نشده است، با این حال، احتمال وجود چنین ذراتی به دلیل اقدامات خرابکارانه را نمیتوان منتفی دانست.
۵. ادعای آژانس در پاورقی ۷ مبنی بر این که «.. برخی از کانتینرهای ذخیره شده در تورقوزآباد از محل برچیده شدند، برخی دیگر در سال ۲۰۱۸ دست نخورده از تورقوزآباد خارج و به مکان نامعلومی منتقل شدند...» مبتنی بر شواهد و اطلاعات معتبر نیست؛ تورقوزآباد در واقع یک مکان صنعتی است که شامل انواع انبارها برای نگهداری مواد شوینده، مواد شیمیایی، مواد غذایی، پارچه و منسوجات، لاستیک و قطعات خودرو، لوله و اتصالات و برخی ضایعات صنعتی است؛ جابجایی کانتینرها به داخل و خارج از چنین ناحیهای یک فعالیت معمولی است؛ بنابراین نمیتوان ادعای برچیدن کانتینرها را دلیلی برای اثبات چنین ادعایی دانست؛ با وجود فقدان اسناد محکم و معتبر، ایران به صورت داوطلبانه دسترسی تکمیلی به مکانها را به آژانس اعطا کرد؛ این به وضوح نشان دهنده تمایل ایران برای رسیدگی به هرگونه ابهام احتمالی همراه با شفافیت کامل است.
۶. در مورد بند ۷ گزارش که میگوید: «.. این افزایش دانش در مورد فعالیتهای مرتبط هستهای ایران و حل و فصل موضوعات باقیمانده پادمانی برای آژانس ضروری است تا بتواند تضمینهای معتبری از ماهیت صلح آمیز برنامه هستهای ایران ارائه کند.» لازم به ذکر است که:
فعالیتهای هستهای مرتبط ایران، مانند تولید و موجودی سانتریفیوژها، روتورها و بیلوزها(دمنده)، آب سنگین و کنسانتره سنگ معدن اورانیوم (UOC)، کاملا خارج از گستره موافقتنامه پادمان جامع (CSA) است و هر اقدامی در این زمینه داوطلبانه و مرتبط با تعهدات ذیل برجام است.
طبق CSA، هیچ ارتباطی بین تضمین ماهیت صلح آمیز برنامه هستهای ایران و افزایش دانش فعالیتهای مرتبط هستهای ایران وجود ندارد؛ بنابراین، بیانیه آژانس در مورد «افزایش دانش فعالیتهای مرتبط هستهای ایران... برای ارائه تضمینهای معتبر از ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران» مبنای حقوقی ندارد و قابل قبول نیست.
ج. نظرات در مورد گزارش، اجرای بیانیه مشترک ۴ مارس ۲۰۲۳،
۷. آژانس در بند ۱۲ گزارش بیان داشته است: «.. آژانس بر اساس اظهار ایران، در موسسه تبدیل اورانیوم (UCF) انحلال ۳۰۲.۷ کیلوگرم اورانیوم طبیعی به شکل پسمان جامد و اقلام اورانیوم فلزی را که از آزمایشگاه چند منظوره جابر بن حیان (JHL) منتقل شدند، راستی آزمایی کرد؛ آژانس ناهمخوانی را در میزان مواد هستهای که راستیآزمایی کرده بود در مقایسه با مقدار اظهار شده توسط ایران شناسایی کرد که نیاز است حل و فصل شود.» لازم به ذکر است که:
اورانیوم فلزی دریافتی در موسسه تبدیل اورانیوم (UCF) از آزمایشگاه چند منظوره جابر ابن حیان JHL به طور مکرر توسط بهرهبردار به آژانس گزارش شده و از سال ۲۰۰۳ توسط آژانس راستیآزمایی شده است، که بیانیههای (a) ۹۰ و (b) ۹۰ در این خصوص متعاقبا توسط آژانس ارائه شده است که در آن رضایت خود را اعلام کرده است؛ علاوه بر این، این مواد از سال ۲۰۰۳ در حالی که در موسسه آزمایشگاه چند منظوره جابر ابن حیان (JHL) نگهداری میشد و در حین انتقال به موسسه تبدیل اورانیوم (UCF) همچنان مهر و موم شده بود، تحت اقدامات نظارتی و کنترلی (C/S) مستمر آژانس بوده است؛ علاوه بر این، هیچ فعالیتی روی این مواد انجام نشده است که وضعیت آن را تغییر دهد.
اگرچه انتقال، انحلال و فرآوری مواد مورد نظر با حضور بازرسان آژانس انجام شده است و دادههای حجم و چگالی مواد محلول را گرفتهاند، اما بازرسان پس از اتمام فعالیتها، آنها شبههای را در مورد اندازهگیری با استفاده از روشی غیردقیق و غیر متعارف که در رویکرد پادمانی این موسسه بیان نشده است، همراه با یک محاسبه معکوس بر اساس ایزوتوپهای U-۲۳۶ برای تخمین مواد محلول، مطرح کردند؛ از آنجایی که مبنای این اندازهگیری دقیق نبوده (تفاوت زیادی بین اندازهگیریها در سالهای ۲۰۰۳ و ۲۰۲۲ وجود دارد) و با خطاهای بالایی همراه است، این روش محاسبه معکوس بهجای اندازهگیری مستقیم که در حضور بازرسان آژانس انجام شده است، مورد قبول بهرهبردار قرار نگرفته است.
بنابراین، اظهاریه بهرهبردار در مارس ۲۰۲۲، برای محتوای اورانیوم در چهار دسته UNH قبل از رقیقسازی آنها (مجموع ۱۰۹.۸۴۷ کیلوگرم U) که در همان زمان توسط بازرسان آژانس راستی آزمایی شد، به عنوان مبنای گزارش حسابرسی مؤسسه تبدیل اورانیوم (UCF) در نظر گرفته شده است و نیازی به هیچ گونه اصلاحی در سوابق و گزارشهای حسابرسی مواد هستهای نیست.
۸. درباره «مریوان/آباده» و ادعاهای مربوط به آزمایشهای انفجاری با سپر حفاظتی به منظور آمادهسازی برای استفاده از آشکارسازهای نوترونی، ایران موضع خود را همان طور که در یادداشت توجیهی ۸ مارس ۲۰۲۳ ذکر شده حفظ کرده و نتیجهگیری مدیرکل را که «آژانس در حال حاضر هیچ سوال دیگری در مورد ذرات اورانیوم تهی شده کشف شده در «مریوان» یا در این مکان ندارد مورد توجه قرار میدهد و این موضوع در این مرحله دیگر باقیمانده نیست؛ ضمناً باید تاکید کرد که دیگر ادعاها که موضوعات پادمانی نیستند، پذیرفتنی نیست و کاملا رد میشود؛ در این خصوص باید به توضیح زیر اشاره کرد:
آژانس به اطلاعات مرتبط پادمانی موجود در ارتباط با «مریوان/آباده» به عنوان اسناد پشتیبان درباره این مکان اشاره کرده است که تنها به دو تصویر غیر معتبر از یک مکان ناشناخته اشاره دارد که نمیتوان به عنوان مدرک به آنها ارجاع داد، زیرا به راحتی قابل تولید، جعل و آماده سازی میباشند.
مجددا یادآوری میشود که سپرهای حفاظتی برای استفاده از آشکارسازهای نوترونی اساسا هیچ گونه زمینه پادمانی ندارد (براساس ماده ۲.۸ و ۶۹ CSA) و سوالات آژانس مبتنی بر اطلاعات معتبر مرتبط با هدف پادمانی برای درخواست دسترسی خود به این مکان نیست؛ جمهوری اسلامی ایران بر مبنای حسن نیت به طور داوطلبانه اجازه دسترسی به آژانس را داده و توضیحاتی در مورد تاریخچه کامل، استفاده و حتی کاربرد پناهگاهها ارائه کرد که به معنای پذیرش آن به عنوان یک موضوع پادمانی نیست.
با وجود این همکاری گسترده، آژانس اطلاعات دریافتی از ایران را صرفا با استناد به برخی اسناد غیرمعتبر و ساختگی مغایر دانسته است و سپس بر اساس مفروضات خود به نتیجه گیری نادرست و نامعتبر دست یافته است.
ادعای آژانس مبنی بر اینکه «ایران آزمایشهای انفجاری با سپر حفاظتی در آمادهسازی برای استفاده از آشکارسازهای نوترونی و مواد هستهای انجام داده است» یک اتهام بیاساس و بدون هیچ مدرک تاییدکننده معتبری است؛ این نتیجه گیری کاملا نادرست، غیرواقعی و مغرضانه است؛ علاوه بر این، با کمال تعجب و بدون ارائه هیچ مدرک معتبری، گزارش آژانس (GOV/۲۰۲۲/۲۶ بند ۱۳) در آن جا که گفته شده "... ممکن است برنامه ریزی شده باشد تا از مواد هستهای ... برای آزمایش انفجاری متعارف در فضای باز استفاده کند... " به "... برنامه ریزی برای استفاده و ذخیره سازی مواد هستهای در ... برای آزمایش انفجاری" تغییر کرده است (در گزارش آژانس (GOV/۲۰۲۳/۹، بند ۴)؛ و در نهایت به "آزمایشات انفجاری با سپر حفاظتی در آماده سازی برای استفاده از آشکارسازهای نوترونی و مواد هسته ای" تغییر یافته است. این تناقض در گزارش مدیرکل آژانس نشان میدهد که این ادعا مبنای فنی ندارد و قابل قبول نیست.
۹. گزارش آژانس در بند ۲۳ بیان میکند: «.. به عنوان بخشی از این فرآیند، آژانس انتظار دارد که قادر باشد بدون تاخیر بیشتر به دادههای ضبطشده و همچنین شکافها در این دادههای ضبط شده دسترسی داشته باشد». لازم به ذکر است که:
به عنوان یک اصل، اجرای فعالیتهای راستیآزمایی و نظارتی بیشتر در کارگاههای اصفهان که در آن لولههای روتور سانتریفیوژ و بیلوزها تولید میشود، کاملا به صورت داوطلبانه در چارچوب برجام قرار دارند و خارج از تعهدات مندرج در موافقتنامه پادمان جامع (CSA) است.
علاوه بر این، ایران در واکنش به خروج غیرقانونی یکجانبه و همچنین نقض صریح برجام توسط آمریکا، کلیه اقدامات شفافساز وفق برجام را مطابق با قانون «اقدام راهبردی برای رفع تحریمها و حفظ منافع ملت ایران» مصوب مجلس شورای اسلامی متوقف کرد.
با توجه به حقایق فوق الذکر، درخواست آژانس برای دسترسی به دادههای ضبط شده توسط دوربینها در بازه بین فوریه ۲۰۲۱ تا ژوئن ۲۰۲۲ و همچنین دادههای ثبت شده از ۲ تا ۳ مه ۲۰۲۳ در حال حاضر مشمول بیانیه مشترک نمیشود.
د. نظرات در مورد گزارش، کد اصلاح شده ۳.۱:
۱۰. در خصوص اجرای کد اصلاحی ۳.۱ از ترتیبات فرعی، یادآوری میشود که پذیرش اجرای کد اصلاحی ۳.۱، از جمله اقدامات شفافساز و اعتمادسازی بود که در بند ۶۵ برجام منعکس شده است؛ به دنبال خروج آمریکا از برجام و قصور اتحادیه اروپا/E۳ در اجرای تعهدات خود در چارچوب برجام، ایران در واکنش به آن، همه اقدامات شفافساز فراتر از موافقتنامه پادمان جامع خود را متوقف کرد. بر این اساس، اجرای کد اصلاحی ۳.۱ به حالت تعلیق درآمد. بنابراین، ارجاع آژانس به ماده ۳۹ موافقتنامه پادمان جامع (CSA) مبنای حقوقی ندارد.
ز. نظرات در مورد گزارش، خلاصه:
۱۱. گزارش آژانس در بند ۲۸ بیان میکند که «موضوعات پادمانی باقیمانده برآمده از تعهدات ایران ذیل موافقتنامه پادمان جامع بین ایران و آژانس است و باید حل و فصل شود تا آژانس در موقعیتی باشد که بتواند تضمین دهد که برنامه هستهای ایران منحصرا صلح آمیز است». لازم به ذکر است که:
از آنجایی که آژانس اسناد معتبری را در رابطه با ادعای خود در مورد «مواد هستهای و فعالیتهای مرتبط هستهای اظهار نشده» به ایران ارائه نکرده است، ایران خود را ملزم به در نظر گرفتن اسناد غیر معتبر و ساختگی به عنوان مبنای CSA برای پاسخ به درخواستهای آژانس نکرد؛ با این حال، ایران داوطلبانه اجازه دسترسی داد و اطلاعات و توضیحاتی را در مورد این مکانها به آژانس ارائه کرد.
مایه تاسف است که آژانس تمام اسناد ساختگی و اطلاعات جعلی ارائه شده توسط رژیم اسرائیل را معتبر میداند و به این نتیجه رسیده است که «.. باید حل شود تا آژانس در موقعیتی باشد که تضمین دهد برنامه هستهای ایران منحصرا صلح آمیز است». چنین بیانیهای بی طرفی آژانس را تضعیف میکند و دور از رویکرد حرفهای است که آژانس باید اتخاذ کند.
و. نتیجه گیری:
۱. جمهوری اسلامی ایران تاکنون همکاری کامل خود را در چارچوب موافقتنامه پادمان جامع (CSA) به آژانس ارائه کرده است؛ باید مجددا تاکید شود که تمامی مواد و فعالیتهای هستهای ایران به طور کامل اظهار و توسط آژانس راستی آزمایی شده است.
۲. جمهوری اسلامی ایران قویا انتظار دارد که آژانس گزارش خود را در مورد فعالیتهای راستی آزمایی در ایران بر اساس اصول بی طرفی، حرفهای و واقعیت انجام دهد.
۳. آژانس نباید احتمال دخالت دشمنان سرسخت ایران در ارائه اطلاعات نادرست و ساختگی و ارتکاب اقدامات خرابکارانه مختلف را نادیده بگیرد.
۴. فعالیتهای راستیآزمایی مرتبط با برجام مانند تولید و موجودی سانتریفیوژها، لولهها روتور سانتریفیوژ و بیلوزها، آب سنگین و کنسانتره سنگ اورانیوم (UOC) ذیل دامنه موافقتنامه پادمان جامع (CSA) نیستند؛ بنابراین، ارتباط دادن تضمینها درباره ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران و حل و فصل موضوعات ادعایی به چنین اطلاعاتی، بیاساس و غیرقابل قبول است.
۵. در حالی که تمامی مواد و فعالیتهای هستهای ایران تحت نظارت و راستیآزمایی دقیق آژانس همراه با اقدامات شفافسازی داوطلبانه و همکاری ایران بوده است، زیر سوال بردن ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران هیچ توجیهی ندارد.
۶. جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تاکید میکند که سطح گسترده کنونی همکاری هایش با آژانس به سادگی به دست نیامده است که به خواهد به همین سادگی و به دلیل منافع کوتهبینانه سیاسی کمرنگ شود؛ بر این اساس، همه از جمله آژانس و کشورهای عضو این مسئولیت را دارند که خرد لازم را در پرداختن به چنین موضوعاتی به شیوهای مجدانه نشان دهند تا از مخدوش شدن تصویر بزرگتر در مورد همکاری بین ایران و آژانس جلوگیری شود.
انتهای پیام/