خبرگزاری میزان – دین اسلام، در مواردی که شخصی ضرری به دیگری وارد کند، وی را ملزم به جبران خسارت وارده دانسته و مجازاتی برای آن تعیین کرده است. مجازات مرتکب، میتواند بسته به اوصاف عمل ارتکابی و شرایط موجود متفاوت باشد. یکی از این مجازاتهایی که در اثر ایجاد صدمات بدنی تحقق مییابد، دیه است؛ دیه، جزای نقدی است که میزان و شرایط تحقق آن در شرع مقدس مشخص شده و به مجنی علیه پرداخت میشود.
یکی از اعضای بدن که در قانون، برای آن، دیه تعیین شده است، فک است. آسیبهای وارده به فک در شرایط گوناگونی میتواند موجب تحقق دیه شود. از جمله وارد شدن جراحت، بروز کبودی یا تورم، ایجاد شکستگی یا دررفتگی فک. در هر یک از این موارد، قانونگذار با توجه به آسیب وارد شده و در نظر گرفتن امکان یا عدم امکان بهبود فک، دیه یا ارش مشخصی را به عنوان مجازات، برای مرتکب تعیین کرده است.
دیه جراحات فک
جراحت به طور کلی، به معنای زخم و آسیب است؛ اما میتواند دارای اشکال و انواع متفاوتی باشد. قانونگذار در ماده ۷۰۹ قانون مجازات اسلامی، انواع جراحات قابل تصور در سر و صورت را پیش بینی نموده و برای آن، حکم صریحی تعیین کرده است. برای تعیین نرخ دیه جراحات فک در سال ۱۴۰۱، لازم است مقادیر مشخص شده، برای جراحات مقرر، در ماده مذکور را به نسبت دیه در سال ۱۴۰۱ که ۶۰۰ میلیون تومان میباشد، بسنجیم. این جراحات عبارتند از:
حارصه: خراش پوست فک، بدون اینکه خونی جاری شود؛ نرخ دیه این جراحت معادل یک صدم دیه کامل است که در سال ۱۴۰۱ برابر مبلغ ۶ میلیون تومان است.
دامیه: جراحتی که اندکی وارد گوشت شود و به سبب آن، مقداری از خون (کم یا زیاد) از بدن خارج شود؛ نرخ دیه این جراحت، معادل دو صدم دیه کامل است که در سال ۱۴۰۱ برابر مبلغ ۱۲ میلیون تومان است.
متلاحمه: جراحتی که سبب بریدگی عمیق گوشت شود، اما آسیبی به پوست نازک روی استخوان وارد نکند؛ نرخ دیه این جراحت، معادل سه صدم دیه کامل است که در سال ۱۴۰۱ برابر مبلغ ۱۸ میلیون تومان است.
سمحاق: جراحتی است که عمق آن، به پوست نازک روی استخوان فک برسد؛ نرخ دیه این جراحت، معادل چهار صدم دیه کامل است که در سال ۱۴۰۱ برابر مبلغ ۲۴ میلیون تومان است.
موضحه: به جراحتی گفته میشود که به سبب آن، پوست نازک روی استخوان کنار رود و استخوان فک آشکار شود؛ نرخ دیه این جراحت، معادل پنج صدم دیه کامل است که در سال ۱۴۰۱ برابر مبلغ ۳۰ میلیون تومان است.
هاشمه: جنایتی که منجر به شکستن استخوان شود، اگر چه موجب تولید جراحت نگردد؛ نرخ دیه این جراحت، معادل ده صدم دیه کامل است که در سال ۱۴۰۱ برابر مبلغ ۶۰ میلیون تومان است.
مُنَقَّله: جنایتی که صرفا، با جابه جا کردن استخوان، درمان شود؛ نرخ دیه این جراحت، معادل پانزده صدم دیه کامل است که در سال ۱۴۰۱ برابر مبلغ ۹۰ میلیون تومان است.
همانطور که در تبصره ۲ این ماده ذکر شده است، تفاوت این جراحات، در میزان عمیق بودن جراحت وارد شده است و طول و عرض آن، در میزان دیه تاثیری ندارد. قانونگذار در تبصره ۴، تصریح کرده است که اگر بعد از التیام جنایت موضحه صورت، اثر آن باقی بماند، مبلغ ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان دیگر نیز، به دیه مشخص شده برای این جراحت، اضافه میشود.
اگر اثر جراحات دیگر که در حد موضحه نبوده اند، باقی بماند، مبلغ ۶ میلیون تومان، به مبلغ دیه ذکر شده، افزود میشود. در انتهای این تبصره، قانونگذار مقرر داشته، در صورتی که به سبب جراحت وارده، شکافی در صورت ایجاد شود، مرتکب، ملزم به پرداخت هشت صدم دیه کامل که در سال ۱۴۰۱، برابر مبلغ ۴۸ میلیون تومان است، میباشد.
دیه کبودی فک
کبودی فک، در شرایطی محقق میشود که به سبب عمل مرتکب، در فک مجنی علیه، خون مردگی ایجاد شده و رنگ آن کبود شود. برای تعیین نرخ دیه کبودی فک، باید به ماده ۷۱۴ قانون مجازات اسلامی، مراجعه کنیم. در این ماده، حکم دیه سیاه، کبود و سرخ شدن پوست صورت، به ترتیب شش، سه و یک و نیم هزارم دیه کامل تعیین شده است.
برای محاسبه نرخ دیه کبودی فک در سال ۱۴۰۱، لازم است این مقدار را نسبت به دیه کامل انسان که ۶۰۰ میلیون تومان تعیین شده است، در نظر بگیریم. بنابراین، نرخ دیه فک، در صورت سیاه شدن، ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان، در صورت کبودی، ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و در صورت سرخ شدن، ۹۰۰ هزار تومان، است.
در تبصره ۱ این ماده، قانون گذار تصریح کرده که اوصافی مانند بقا یا زوال تغییر رنگ، تغییر رنگ تمام یا قسمتی از عضو و دارای دیه بودن یا نبودن آن عضو، تغییری در حکم تعیین شده، ایجاد نمیکند.
گزارش: سید ایمان جعفری
انتهای پیام/