به گزارش گروه فضای مجازی ، قطع شدن تلفن ۶۰۰ روستای محروم و دور افتاده کشور در استانهایی، چون سیستان بلوچستان، هرمزگان و کرمانشاه در روزهای اخیر که به علت قطع ارتباط ماهوارهای رخ داد، بار دیگر اهمیت بحث انتقال اطلاعات و برقراری ارتباطات صوتی و تصویری به وسیله ماهواره را که از جمله مسائل مهم و نشانهای توسعه یافتگی یک کشور به شمار میآید، نشان داد.
امروزه بسیاری از کشورها حتی برخی از کشورهای نه چندان توسعه یافته آفریقایی، سامانههای ماهواره ارتباطی خود را در اختیار داشته و امور مخابراتی و انتقال اطلاعات در سطوح عادی و موارد طبقه بندی شده خود را با استفاده از این ماهوارههای متعلق به خود انجام میدهند و به عنوان مثال، کشورهایی مثل پاکستان، بنگلادش، اندونزی، قزاقستان، ویتنام و بولیوی از جمله کشورهای دارنده ماهوارههای ارتباطی هستند که یا به صورت بومی یا با مشارکت کشورهای صاحب فناوری، این سخت افزارهای فضایی را ساخته، ولی عمدتا کنترل آن را خود به دست دارند.
داستان عجیب ایران و ماهوارههای ارتباطی عرب ست.
اما جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری با ویژگیهای حساس اقتصادی، سیاسی و اجتماعی که کشورهای مختلف منطقهای و بین الملل، در تلاش برای دریافت اطلاعات دقیق و مفصل از زیرساختها و فعالیتهای بخشهای مختلف آن و البته ضربه زدن به اقتدار، امنیت و رفاه عمومی آن هستند، خدمات ماهوارهای خود را چگونه تامین و صدالبته "امن" میکند؟ این خدمات، چه بخشهایی را شامل میشود؟
بررسیها نشان میدهد، حداقل موارد مهم و حساسی، چون ارتباط شبکههای بانکی کشور، جایگاههای توزیع سوخت و تعدادی از شبکههای زیرساختی دیگر، از طریق پهنای باند ماهواره به کاربران دولتی و خصوصی، خدمات ارائه میکنند. اما نکتهای که با قطع شدن تلفن روستاهای فوق، جزییات مهم و قابل اعتنایی از آن منتشر شده، شریک خارجی نهادهای رسمی کشورمان در این ارتباطات ماهوارهای مهم و نیازمند امنیت است. پاسخ کلی؛ "عرب ست" است.
قبل از پرداختن به روابط قابل تامل ایران و عرب ست بهتر است ابتدا با این شرکت خدمات ماهوارهای آشنا شویم. شرکت خدمات ماهوارهای "عرب ست" یک مجوعه مهم ماهوارهای است که «سهام دار اصلی آن با حدود ۳۶ درصد، عربستان سعودی» بوده و مرکز اصلی این شرکت نیز در شهر ریاض پایتخت حکومت سعودی قرار دارد.
وضعیت پوشش ماهواره بدر ۵ در وب سایت رسمی شرکت عرب ست
با توجه به آنچه که در سالهای اخیر و در روابط بین ایران و برخی از کشورهای عربی وابسته به آمریکا، خصوصا عربستان سعودی رخ داده قاعدتا صحبت و تکیه بر خدمات ماهوارهای یک شرکت که سهام دار اصلی آن عربستان سعودی و سایر سهامداران آن کشورهایی، چون امارات، کویت و لیبی هستند شاید برای بسیاری از افراد با وجود داشتن کمترین دانش امنیتی یا سیاسی امری مسخره باشد، اما باید تاکید کرد که این اتفاق، دقیقا در حال انجام است و اطلاعات حساس و حیاتی کشورمان از طریق این شرکت، منتقل میشوند!
حال که از حدود یک هفته گذشته، ارتباط تلفنی ۵۰۰ روستای دورافتاده کشورمان به دلیل مشکلات با یک سرویس دهنده (که بررسیها نشان میدهد، یک مجموعه خدمات ماهوارهای روسی است و مشکل به وجود آمده نیز مالی است) قطع شده، مشخص شده برخی مسئولین ایرانی در وزارت ارتباطات و سازمان فضایی ایران، راه چاره را در عوض کردن نام سرویس دهنده دیده اند! چراکه به گفته علی صادقی نایینی، معاون توسعه کاربرد و خدمات فضایی این شبکه از ابتدای هفته جاری در حال انتقال از ماهواره خارجی به ماهواره ایرانست ۲۱ است.
ماهواره "ایرانست"؟ مسئله این است!
شاید برای برخی این سوال پیش بیاید که ایرانست ۲۱ چیست؟ باید گفت: آنچه که در اصل و واقعیت قضیه وجود دارد، آن است که مسئولان دولتی کشورمان، قراردادی با شرکت ماهوارهای عرب ست برای استفاده از خدمات این مجموعه عربی منعقد کرده اند تا ماهواره بدر ۵ آنها که اسم دیگر آن ARABSAT ۵B است، بخشی از ظرفیت خود را (چند ترانسپوندر) به ایران واگذار کند و نام این بخش از ظرفیت بدون آنکه مالکیت کل ماهواره در اختیار کشورمان باشد؛ در اقدامی ابتکاری "ایرانست ۲۱" نامگذاری شده است!
این ماهواره در سوم ژوئن ۲۰۱۰ میلادی توسط روسیه به فضا پرتاب شده و طراحی آن بر پایه ماهوارههای سری Eurostar E۳۰۰۰ ساخت شرکت ایرباس و محموله داخلی آن نیز توسط شرکت ایتالیایی – فرانسوی Thales Alenia Space ساخته شده است. یعنی به طور خلاصه، ماهواره ساخته شده توسط شرکتی ایتالیایی- فرانسوی که مالکیت آن در اختیار شرکتی مستقر در عربستان است، به عنوان لینک ارتباطی بخشهای حساس اقتصادی کشورمان مانند شبکه بانکی و توزیع سوخت مورد بهره برداری قرار میگیرد.
وابستگی به عربستان سعودی حداقل تا ۲۰۳۰ ادامه دارد
اگر تصور میکنید فاجعه و بی توجهی به مسائل امنیت ملی به همین جا ختم میشود باید توجه داشت که سخت در اشتباه هستیم و طبق اعلام مسئولان مربوطه، حداقل تا سال ۲۰۳۰ میلادی یعنی حدودا ۱۲ سال دیگر، بخش مهمی از ارتباطات ماهوارهای کشورمان توسط شرکت عرب ست تامین خواهد شد.
نکته جالبتر اینجاست که محسن بهرامی رییس وقت سازمان فضایی کشور در گفتگوی ۱۱ مهر ماه سال ۱۳۹۶ خود اعلام کرده که تا سال ۲۰۳۰، نیاز مخابراتی ایرانی با ماهواره بدر ۷ (Arabsat-۶B) تامین خواهد شد. این ماهواره در نوامبر سال ۲۰۱۵ میلادی با موفقیت به فضا پرتاب شده و جزو جدیدترین سری از ماهوارههای شرکت عرب ست محسوب میشود؛
این خبر در حالی رسما اعلام شده که در سال ۱۳۹۶، شاهد خصمانهترین و بی ادبانهترین برخوردها و اقدامات مسئولان سعودی و اماراتی، علیه کشورمان بودیم و در همان ایام، ما با خوشحالی از تامین ارتباط ماهوارهای توسط شرکت وابسته به همین حکومتهای جلاد و کودک کش در یمن، سخن گفته ایم.
ضمنا قطع غیرقانونی و ناگهانی شبکه العالم از ماهواره بدر ۴ در سالهای گذشته نیز نشان میدهد، حداقل هر زمان که لازم باشد، آنها میتوانند این خدمات را قطع کنند و قطعا اطمینان در این حوزه به کشورهای همگام و همسو همچون روسیه، از اعتماد اینچنینی و کامل به شرکتی با تسلط عربستان، قابل اعتناتر است؛ هرچند که باید تمامی جوانب حقوقی و مالی ارتباط با شرکتهای مستقر در کشورهای دیگر -حتی روسیه یا ترکیه- را نیز مد نظر قرار داد.
مسئولین دولتی چندین سال است صحبتهایی درباره در نوبت بودن پرتاب ماهوارههای ایرانی یا تلاش برای ساخت ماهوارههای ایرانی مطرح میکنند و واعظی وزیر وقت ارتباطات که اکنون نیز مسئولیت مهم دولتی بر عهده دارد، در اسفند ماه سال ۱۳۹۵ خبر از پرتاب نخستین ماهواره ارتباطی ایرانی در ۱۰ سال آینده داده؛ وعدهای که همچون بسیاری از سخنان مسئولین دولت یازدهم و دوازدهم درباره پرتاب ماهوارههای ایرانی پوچ از آب در آمده و به نظر میرسد این بار نیز سندی با افق ۲۰۳۰؛ همچون سند مورد تایید دولت در حوزه آموزش و پرورش، در برنامه فضایی کشورمان در حال اجراست.
لذا به نظر میرسد به جای آنکه عباراتی، چون کارشکنی طرف خارجی، توجیه کننده مشکلات موجود در راه توسعه ارتباط ماهوارهای دستگاههای مسئول در کشورمان و سنگری برای عدم اجرای توافقات بین المللی باشد، بهتر است برنامهای جامع و با در نظر گرفتن تمامی جوانب سیاسی، امنیتی و اقتصادی در این حوزه طراحی و پیاده شود تا ضمن حذف واسطههایی که هنوز هم سراغ برخی حکومتهای حاشیه خلیج فارس برای تامین نیازهای کشورمان میروند، خاطره برخورد و رفتارهای مسئولان عربستانی با مدیران ایرانی، در حوزهای دیگر و مهمتر، تکرار نشود.
منبع: مشرق
: انتشار مطالب و اخبار تحلیلی سایر رسانه های داخلی و خارجی لزوماً به معنای تایید محتوای آن نیست و صرفاً جهت اطلاع کاربران از فضای رسانه ای منتشر می شود.