به گزارش خبرنگار گروه اقتصاد ، بازار بورس و اوراق بهادار در سال ۹۶ با افت و خیز فراوانی روبرو بود که این روند ناشی از عوامل مختلفی بوده است در این زمینه با کیوان شیخی رئیس مرکز آمار و اطلاعات شرکت بورس و اوراق بهادار تهران به گفتوگو مشروح پرداختیم تا از روند معاملات در بازار بورس در سال ۹۶ باخبر شویم.
میزان: روند معاملات بورس در سال ۹۶ به چه صورت بوده و کدام نمادها بازدهی بیشتری را به خود اختصاص داده است؟
شیخی: در سال ۹۶ عمده صنایعی که بیشترین ارزش و حجم معاملات را به خودشان اختصاص دادند را میتوانیم به گروه محصولات شیمیایی و فلزات اساسی و گروه خودرو وساخت قطعات تقسیم کنیم.
در گروه فلزات اساسی با توجه به افزایش قیمتهای جهانی و به تبع آن افزایش قیمت ارز، سودآوری این شرکتها نسبت به ابتدای سال که پیش بینی اولیه سودشان را به بازار ارائه کرده بودند؛ چیزی حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ درصد سودآوری داشتیم، ، یعنی به صورت پلهای از ضعیفترین تا قویترین شرکتها به صورت تصادفی با رشد بین ۵۰ تا ۲۰۰ درصدی "ای پی اس" شرکتهای فعال در حوزه فلزات اساسی روبرو بودیم.
گروه بعدی گروه محصولات شیمیایی بود که این گروه تابع دو فاکتور بسیار مهم است یکی قیمت نفت که از ابتدای سال تا به امروز قیمت جهانی نفت قریب به ۱۲۰ درصد رشد را تجربه کرد که به تبع آن میتوانیم سودآوری همین شرکتها را نسبت به سال قبلش به صورت تصاعدی ببینیم.
بحث دیگری که تاثیرگذار روی سودآوری این شرکتها بود بحث نرخ ارز بود؛ این شرکتها عمدتا بودجه کلشان را با نرخ ۳۳۰۰ تومان بسته بودند که امروزه میانگین ۶ ماهه دوم سال چیزی حدود ۴۳۰۰، ۴۴۰۰ تومان بوده یعنی فقط ناشی از تسعیر نرخ ارز این شرکتها تعدیل، ای پی اس زیادی برای سال مالیشان شاهد هستیم.
میزان: پیشروترین گروهها در بازار سرمایه کدامند؟
شیخی: در این میان اگر بخواهیم بگوییم که پیشروترین گروهها در بازار سرمایه کدام گروهها بودند میتوانیم به گروههایی که تولیدشان یا بهای تمام شده شان ریالی است و فروششان دلاری است اشاره کنیم که از آن جمله شرکتها میتوانیم به گروه فلزات اساسی و گروه محصولات شیمیایی و پتروپالایشی اشاره کنیم که هم ناشی از افزایش قیمتهای جهانی تعدیلات سود بسیار خوبی را به بازار سرمایه اعلام کردند و هم ناشی از تغییر در نرخ ارز توانستند به اصطلاح سود بسیار خوبی ناشی از تسعیر ارز به دست بیاورند.
میزان: کدام گروه بیشتر مورد توجه سرمایه گذاران قرار گرفت؟
شیخی: گروه دومی که مورد اقبال بازار سرمایه قرار گرفت گروه خودرو و ساخت قطعات بوده است که مورد توجه سرمایه گذاران قرار گرفته و خصوصا در ماههای آخر سال با افزایش قیمتی رو به رو بوده است که ناشی از تصمیمات دولت در نوسازی ناوگان حمل ونقل عمومی و ماشینهای سنگین بود و بازار سرمایه به این گروه بهای زیادی داد و سایر گروههای دیگر هم توانستند در سال گذشته و در ماههای گذشته بازده بسیار خوبی را برای سرمایه گذاران به ارمغان بیاورند ولو اینکه آن چیزی که مورد نظر سرمایه گذاران بوده اتفاق نیافتاده است.
میزان: آیا سرمایههای درشت بانکها برای رسیدن به بازار سرمایه شانسی دارند؟
شیخی: با تمام شدن قرارداد سپردهها نقدینگی وارد بازار سرمایه میشود، چون در شرایط فعلی اقتصاد بازارهای مالی موازی با افت و خیز و ریسک بالایی همراه بوده مردم بازار سرمایه را در اولویت قرار میدهند.
میزان: در سال ۹۶ افزایش شاخصهای بورس چه تاثیری در بازارهای مالی موازی گذاشته است؟
شیخی: سوددهی بالا درشرکتهای بورسی باعث خوش بینی سهامداران در کنار رکود دیگر بازارهای مالی میشود و این موضوع باعث شده که سرمایه گذاری بدون ریسک برای سرمایه گذاران مفهوم خطرناکی پیدا کند و در این میان سرمایه خود را وارد بازار سرمایه و بازار طلا وسکه میکنند.
میزان: وضعیت نقدینگی در بازار را چطور ارزیابی میکنید؟
شیخی: نقدینگی در بازار به صورت قابل توجهی در حال افزایش است و این افزایش ناشی از افزایش بدهی و تسویه آن ایجاد میشود که باید جلوی آن گرفته شود و درصورتی که ناشی از تولید و ایجاد زیربناهای اقتصادی باشد این افزایش نقدینگی مهار شده خواهد بود و به نفع کشور است.
میزان: افزایش نقدینگی ناشی از رشد بدهیها چه پیامدی خواهد داشت؟
شیخی: افزایش نقدینگی که مهار شده نباشد باعث ایجاد تورمی خواهد شد که دولت مدتی است آن را مهار کرده است و کاهش نرخ سود سپردهها در این زمینه راه گشا خواهد بود و با هدایت نقدینگی به سمت تولید، تورم کنترل میشود.
میزان: رشد شاخص بورس در بازار میتواند اثر تورمی داشته باشد؟
شیخی: رشد در بازارهای مالی ممکن است با اثر تورمی همراه شود، اما رشد شاخص بورس درکنار کمک به تولید و اشتغال هیچ اثر تورمی نخواهد داشت به طور مثال رشد دلار در بازار آزاد باعث کاهش ارزش پول ملی میشود، اما رشد شاخص بورس به طور ۱۰۰ در صد به تولید کمک خواهد کرد.
میزان: بازار سرمایه در سال آینده را چطور پیش بینی میکنید؟
شیخی: همه فعالین اقتصادی امیدشان به این بود که بتوانند به اصطلاح محصولی را که کاشته بودند در فصل برجام برداشت کنند، ولی عملا این بذر در خاک مانده و جوانه نزده است و این امر میتواند خودش یک تهدید اقتصادی بسیار بزرگ برای سال بعد باشد.
مساله دیگر پیش روی بازار سرمایه، رشد نرخ ارز است که این افزایش شاید باعث افزایش سودآوری شرکتهای صادراتی شود، اما شرکتهایی که واردات محورند و شرکتهایی که به اصطلاح تأثیر منفی از دلار میپذیرند بسیار بیشتر ازشرکتهای صادراتی ما هستند.