اداره با مهارت ایران توسط مقام معظم رهبری نعمت است/ دهمین ملاقات روحانی و الهام علیاف بهزودی انجام میشود/ متاسفانه خارجیها زیاد با پیشرفت ایران آشنایی ندارند
سفیر جمهوری آذربایجان میگوید امنیت و ثبات ایران را امنیت و ثبات آذربایجان میدانیم. یعنی ایران با امن و با ثبات آذربایجان با امن و ثبات است. به جز آن هم در ایران به این موضوع که مقام معظم رهبری خیلی حساسیت دارند و با مهارت اداره میکند این هم نعمتی است که در ایران این زمینه تامین شده است.
کد خبر: ۳۹۷۳۵۴
تاریخ: ۲۷ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۴:۴۱
خبرگزاری میزان - 
به گزارش گروه سیاسی به نقل از روبط عمومی سفیران، یکی از اصول روابط بین الملل اولویت بخشیدن توسعه تعاملات و همکاریها با کشورهای همسایه است و با عنایت به این مهم، کشور آذربایجان به عنوان یکی از کشورهای شمالی و همسایه ایران برای ما حائز اهمیت بوده و خواهد بود. مقامات تهران همواره اعلام کرده اند که خواهان توسعه و ارتقای سطح مناسبات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میان ایران و آذربایجان هستند.
به لحاظ مذهبی هم آذربایجان به عنوان دومین کشور شیعه در منطقه به لحاظ درصد جمعیت شیعیان آن کشور از پتانسیل و اشتراک بالایی جهت همکاریها در زمینههای مختلف با ایران اسلامی برخوردار است. برگزاری جشن نوروز و موسیقی سنتی موقام، نشانههای نزدیکی و تأثیر ماندگار و تاریخی این کشور به فرهنگ ایرانی هستند.
با در نظر گرفتن اهمیت مساله روابط با کشورهای همسایه شمالی و به طور خاص آذربایجان امروز به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران آمدیم و با بنیاد حسین اف سفیر کشور آذربایجان در ایران به گفتگو نشستیم و نظرات وی را پیرامون روابط و تعاملات فی مابین دو کشور و همینطور مسایل و تحولات بین المللی جویا شدیم.
متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:
مجری: از کشورتان بگویید؟
حسین اف: جمهوری آذربایجان کشوری در همسایه جمهوری اسلامی ایران است از نظر ما با جمهوری اسلامی ایران تاریخ، فرهنگ و مشترکات زیادی دارد، شخصیتهای مشترکی داریم و در کنار هم روابط دو کشور در حال توسعه است. در چهار سال گذشته رئیس جمهور هر دو کشور ۹ بار با هم ملاقات داشتند که ۵ بار آن در پایتختهای کشور بود و به زودی دهمین ملاقات انجام خواهد گرفت. همه اینها نشانگر اراده سیاسی است که برای توسعه کشور وجود دارد. سال گذشته روابط تجاری ایران و آذربایجان ۷۰ درصد افزایش پیدا کرده است، آذربایجان با تمام همسایگان و با تمام جهان ارتباطات خوبی دارد و در همه زمینهها همکاری میکند.
مجری: ۱۵ ماه است که سفیر جمهوری آذربایجان در ایران شدید این زندگی و این مدتی که در تهران بودید نگاه شما را تغییر نداد؟
حسین اف: بله با ۱۵ سال پیش تغییر و تحولاتی در شهر و در زندگی مردم دیده ام البته هم من و هم خانواده ام هیچ وقت احساس غریبی در تهران نداشتیم. مثل اینکه ازماموریت خارجی برگشتیم، چون هم قیافهها و هم فرهنگ و آداب و رسوم اینجا همه برای ما آشنا است و احساس غریبی نداریم.
مجری:چند فرزند دارید؟ آنها چه طور در ایران زندگی میکنند؟
حسین اف: یک فرزند پسر و یک فرزند دختر دارم که هر دو به مدرسه میروند. همسرم هم در تهران یک موسسه فرهنگی دارد که در آنجا نقاشی میکند.
مجری: قبل از اینکه سفیرشوید به ایران آماده بودید؟
حسین اف: بله من تقریبا ۱۵ سال پیش به عنوان دیپلمات جوان در سفارت آذربایجان در تهران فعالیت کرده بودم.
مجری:آن موقع دیدتان نسبت به جمهوری اسلامی ایران چه بود؟
حسین اف: من در مدرسه زبان فارسی یاد گرفتم بعد از آن دوران دانشگاه لیسانسم زبان و ادبیات فارسی بود به این خاطر با زبان، ادبیات، تاریخ و جغرافیای ایران آشنا بودم.
مجری:شما خیلی خوب فارسی حرف میزنید. چه زمانی فارسی یاد گرفتید؟
حسین اف: تشکر میکنم این دیدگاه مثبت شماست هنوز هم سعی میکنم یاد بگیرم، چون هر روز به مطبوعات و یا تلویزیون نگاه میکنم، اما از ده سالگی شروع کرده ام.
مجری:با همه این تعاملاتی که داشتید نقاط مشترک فرهنگی بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان چیست؟
حسین اف: نقاط مشترک خیلی زیاد است یعنی اگر اینها را لیست کنیم خیلی لیست طولانی خواهیم داشت و من نقاط متفاوت را نمیبینم. مشترکات خیلی زیاد است مثلا موسیقی یا نواهای مختلف و ادبیات مشترک داریم. تاریخ وشخصیتهای مشترک داریم مثل نظامی گنجوی. همه اینها هم افتخار برای مردم ایران هم برای مردم آذربایجان هستند به این خاطر اشتراکات را بیش از حد میبینم.
مجری: در مورد تعاملات بین دو کشور بفرمایید و شما این تعاملات را در چه سطحی میبینید؟
حسین اف: در ۴ سال گذشته رئیس جمهور هر دو کشور ۹ بار با هم ملاقات داشتند از بعد ازاستقلال آذربایجان بین ایران و آذربایجان ۱۳۰ سند امضا شده و از این ۱۳۰ سند ۴۰ عدد مربوط به بخش اقتصادی است. در زمینه اقتصادی آذربایجان و ایران همکاریهای خوبی انجام میدهند. امسال در اوایل ماه جولای در شهر تهران و اصفهان هفته فرهنگی آذربایجان برگزار شد وای کاش شما آن صحنه را میدیدید در تالار وحدت اکسترملی آذربایجان آهنگای ایران را اجرا شد و حدودا در سالن ۸۰۰ نفر بودند همه آنها بلند شدند و آهنگ را خواندند. این صحنه خیلی دیدنی بود. در ۱۵ ماهی که اینجا هستم از ایران و از آذربایجان در سطح وزرا حدودا ۲۲ وزیر رفت و آمد داشته اند و همه اینها نشانگر تعامل، دید مثبت به آینده و خواست توسعه روابط همه جانبه دو کشور است.
مجری:فکر میکنید چه کارهایی باید انجام شود تا این سطح تعاملات گستردهتر وبیشتر شود؟
حسین اف: در این زمینه هم سفارت جمهوری اسلامی در باکو هم سفارت ما در تهران خیلی فعال هست سعی میکنیم که پتانسیل و امکانات کشورهایمان را بیشتر با مردم کشورها آشنا کنیم و بخش خصوصی را تشویق کنیم. در شرایط فعلی که اقتصاد مهم است بخش خصوصی را تشویق میکنیم برای این ارتباطات که محکمتر باشد.
مجری:در هر دو کشور سرمایه گذاران سرمایه گذاری کرده اند چه جذابیتهای کشور ایران برای سرمایه گذاران شما دارد؟
حسین اف: در سالهای اخیردو پروژه مهمی که بین دو کشور ایجاد شده یکی در نزدیکی باکو با همکاری با شرکت ایران خودرو شرکت آذر ماش یک کارخانه مشترک دارند و بعد از آن هم شرکت دارو پخش با بخش خصوصی آذربایجان کارخانه داروسازی را میزنند. من فکر میکنم نزدیک عید نوروز خودروسازی افتتاح خواهد شد یک ماه بعد از آن هم امکان دارد که افتتاح کارخانه داروسازی به انجام برسد. حتی اخیرا برای من هم خیلی جالب بود که بخش خصوصی آذربایجان در استان سمنان سرمایه گذاری کرده است و همه اینها خیلی جذاب وجالب برای سرمایه گذاری بیشتر است وسرمایه گذاران هم اگر زمینه آماده باشد آنها خودشان کار خودشان را خیلی خوب بلد هستند و همکاریهایی را شروع خواهند کرد. در شهری در بندر قزاقستان دولت آذربایجان یک مرکز لجستیک ساخته است که از امکانات خیلی زیادی برخوردار است و انبارهای خشک و زیر صفر است و کشتی میتواند آنجا پهلو بگیرد یا راه آهن دارد. شرایط منطقه آزادی دارد. ما تشویق میکنیم استانهای همجوار دریای خزر از آن مرکز لجستیک استفاده کنند. من در طول ۱۵ ماهی که در تهران به عنوان سفیر فعالیت میکنم با اتاق بازرگانی استانهای گلستان، گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، همدان، تهران و ایلام ملاقاتهایی داشته ام ودر همه ملاقاتها برای بررسی موضوعات توسعه تجارت بوده است. همانطور که اطلاع دارید اتباع آذربایجان در بازار میوه و تره بار روسیه و آسیای مرکزی خیلی فعال هستند درآنجا هم تشویق میکنم از امکانات و محصولات برادران ایرانی استفاده کنند. یعنی الان در زمینه اقتصاد و تجارت نه تنها روبط دو جانبه بلکه همکاری در بازارهای ثالث هم شروع شده است.
مجری:نگاه شما در مورد پیشرفتهای ایران در زمینه اقتصاد و در زمینه دانش و علوم چگونه است؟ از دیدگاه شما این پیشرفتها به چه صورتی است؟
حسین اف:پیشرفتهای ایران در زمینه دانش، اقتصاد و فناوری زانی که انسان اینجا زندگی میکند این را میداند و لمس میکند، ولی متاسفانه این را در خارج از ایران زیاد آشنایی ندارد. من در این موضوع ایران را یک کشوریی دانم که در کالاهای مهم به خودکفایی رسیده و حتی میتواند بازارهای منطقه را هم تامین کند. در زمینه دانش، علم و فناوری من از نزدیک با فعالیت پارک علم و فناوری پردیس آشنا شده ام و در مورد فعالیتهایی که در هر استان هم یک پارک علم و فناوری هست من مطلع نبودم اخیرا مطلع شدم جلسهای گذاشتیم با رهبران پارک علم و فناوری استان گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی، استان آذربایجان غربی و دعوت کردیم تشویق کردیم که آنها با مراکز علم و صنعت آذربایجان و دانشگاههای آذربایجان ارتباطاتی داشته باشند. درمورد علوم دانش بنیان یا سلولهای بنیادی که ایران پیشرفتهای خیلی خوبی داشته اخیرا یک مقالهای میخواندم که در مورد تولید علم یا مقالات علمی ایران اکنون رتبه اول جهانی را دارد و این خیلی برای جهان اسلام افتخار هست و ما در این زمینه تشویق میکنیم که با آکادمی علوم آذربایجان و با دانشگاه دولتی باکو و یا مناطق صنعتی آذربایجان ارتباطی داشته باشند. مثلا در مورد IT این را در زندگی روزمره در تهران احساس میکنم که چه قدر پیشرفت کرده و من فکر میکنم که در این زمینه ما بین کشورهایمان ارتباطات را باید تقویت کنیم چراکه IT یک محصول و یا یک علمی است که هم برای امروزهم برای فردا است.
مجری:بخشهای اصلی تجارت بین دو کشور چیست؟ آیا از حجم تجارت بین دو کشور شما راضی هستید؟
حسین اف:در سال ۲۰۱۶ روابط البته مبادله تجاری ایران و آذربایجان ۷۰ درصد افزایش پیدا کرده است. این هم در آن زمانی است که به خاطر شرایط اقتصادی جهان مبادله تجاری آذربایجان با همسایههای دیگر یک افتی داشته، ولی با آذربایجان افزایش پیدا کرده است و امسال در ۸ ماه سال میلادی امسال با آن ۷۰ درصد ما مبادله تجاری سال گذشته را پر کرده ایم. میدانید که آذربایجان برنامههای ساخت و ساز دارد و از ایران سنگهای تزیینی، سرامیک، کاشی وارد میشود. از آذربایجان به ایران محصولاتی برای فولاد و یا مواد خام محصولات برای صنایع فولاد و یا محصولات برای دام و طیور وارد میشود و در روابط ایران و آذربایجان این همکاری دو جانبه هست. ایران یک کشوری است که از نظر جغرافیایی امکان ترانزیت بیشتری دارد و ما در این زمینه هم امکاناتی فراهم کردیم و نتایجی آماری که به دست ما میآید همه نشانگر توسعه روابط تجاری و اقتصادی است.
مجری: برای اینکه این بحثهای اقتصادی را توسعه بدهیم فرمودید در جمهوری آذربایجان بحثهای ساخت و ساز خیلی پیشرفت میکند و به محصولات صنعت ساختمان مثل کاشی، سیمان و مواردی که به صنعت ساختمان مربوط میشود ازجمهوری اسلامی ایران نیاز است برای توسعه این کارها فکر میکنید باید در بحثهای گمرکی و قانونی چه اتفاقاتی رقم بخورد تا این مراودات راحتتر برای تجار و بازرگانان دو کشور صورت بگیرد؟
حسین اف:کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و آذربایجان یکی از فعالترین کمیسیونها است در زمانی که از طرف ایران رئیس کمیسیون مشترک آقای واعظی بود کارهای مهمی انجام شد اکنون به خاطر تغییر سمت وی آقای کرباسچیان برای رئیس کمیسیون مشترک ایران و آذربایجان استخدام شدند و به زودی جلسه سیزدهم کمیسیون مشترک در تهران برگزار خواهد شد. در این چهار سال گذشته اگر در گذشته ما مبادله میکردیم ۵ هزار تا اجازه برای کامیونها الان تعداد آن اجازهها به ۱۵ هزار تا افزایش پیدا کرده است. قبلا ۱۶۰ دلار از کامیونها عوارض میگرفتند الان عوارض را پایین آورده ایم و صد دلار شده و به جز آن آذربایجان برای امکانات ترانزیت و ترانسفورت خودروها خیلی برنامههای وسیعی انجام میدهد. بنا به دستور آقای الهام علیاف از ماه میسال ۲۰۱۷ میلادی هر کامیونی که به اولین ایستگاهی که نزدیک به مرز هست کالایی ببرد یا کالا برگردد از تمام عوارض سه سال معاف شده است و همه اینها برای رونق تجارت بیشتر افزایش پیدا کرده است. ما اکنون در زمینه مبادله اقلام کالاهایی که در ایران تولید میشود و آذربایجان آن را وارد میکند یا کالاهایی که در آذربایجان تولید میشود و ایران آن را وارد میکند در کمیسیون مشترک مسائل در حال مذاکره هستیم. در ترکیب کمیسیون مشترک ۹ گروه کاری تاسیس شده است گروههای کاری در زمینه کشاورزی، بانک، آبیاری و هم چنین مسائل مهمی که در روابط دو کشور موجود است در چارچوب گروه کاری و کمیسیون مشترک بسیار مورد مذاکره قرار میگیرند.
مجری:کدام یک از شهرهای ایران را دیده اید؟
حسین اف:من بعد از انتصاب به عنوان سفیر برای خودم نیت کرده بودم که مشهد بروم و امام رضا (ع) را زیارت کنم. اولین سفرم را به مشهد رفته ام و از وزارت خارجه و استانداری گفته اند که آمادگی دارند برای استقبال و پذیرایی من حضور پیدا کنند، اما گفتم نیت کرده ام و خودم خواهم رفت. زمانی که مشهد بودیم به نیشابور رفتم و مقبره فردوسی را هم زیارت کردم. بعد از آن به استان اردبیل سفر کردم با مسئولین استان اردبیل ملاقات کردم و با امکانات تفریحی شهرک سرعین آشنا شدیم. از تبریز نیز دیدن کرده ام و با منطقه آزاد ارس وامکاناتش آشنا شده ام. به استان اصفهان نیز سفر کرده ام که برای توسعه روابط دو کشور ملاقاتهای خوبی داشتیم. به استان آذربایجان غربی سفر کردم و با اتاق بازرگانی ارومیه ملاقاتهایی داشتیم که با موسساتی که در استان آذربایجان غربی فراهم هستند خیلی روابط حسنهای ایجاد شد. سال گذشته با همتایان آذربایجانی یک بیزنس فرم در شهر اردبیل و ارومیه برگزار کردیم. اخیرا هم در بیست و شش سال گذشته اولین بار بود که کشتیهای نظامی آذربایجان سفر دوستی کرده بودند به شهر انزلی به آن خاطر به استان گیلان سفر کردم و با مسئولین استان گیلان و شهر زیبای انزلی دیدار داشتم.
مجری:در مورد آن گشت و گذاری که در ایران داشتید شما به جنوب ایران هم سفر کرده اید؟ خلیج فارس را دیده اید؟
حسین اف:متاسفانه خیر، ولی در برنامه دارم که ان شالله در دو ماه آینده بروم. من در برنامه گذاشتم که نه فقط به استانهای همجوار بلکه با استانهایی که جنوب ایران هم هستند آشنا شوم. شما یک موضوعی را مطرح کردید در مورد آشنایی فرهنگ ایران یک خاطرهای هست اگر وقت باشد میگویم، این عرف هم در ایران هم آذربایجان است اگر یک نفر به یک جایی سفر طولانی میکند به خانوادهها یک سر میزند. من هم قبل از اینکه به ایران بیایم به دایی ام سر زده بودم. در خانه آنها گز اصفهان دیدم پرسیدم که ایران رفته بودید؟ گفت: بله ایران رفته بودم اصفهان حالا اگر میگفت: اردبیل و تبریز این استان همجوار برای من عادی بود، ولی اصفهان تعجب کردم که چرا؟ پسر دایی من در ژاپن درس میخواند و آنجا با یک ایرانی هم اتاق هستند. گفت که پدر هم اتاقی پسرم در اصفهان فوت کرده بود، رفتم آنجا. گفتم آخه در اصفهان آذری بلد نیستند چه طور صحبت کردید؟ چه طور همدیگر را فهمیدید؟ گفت: الله رحمت الیسین یعنی خدا بیامرزد ترجمه نمیخواهد بعد از این من برای خودم تصمیم گرفتم که نه فقط به استان همجوار بلکه باید بیشتر سفر کنم. مثلا برای من خیلی جالب است که از استان بوشهر از نزدیک دیدن کنم، چون آذربایجان هم یک کشور نفتی هست و در این زمینه تجربیاتی میتوانیم بدست آورم. شنیدم جزیره کیش نیز خیلی قشنگ و زیباست که آن هم در برنامه دارم.
مجری:همان طور که خودتان بخشهایی از ایران را دیده اید، میدانید ایران یکی از قطبهای گردشگری در خاورمیانه است برای تسهیل و فرایند حضور آذریها و شهروندان جمهوری آذربایجان در ایران چه اقداماتی انجام شده است و چه قدر درکشور شما این نقاط گردشگری را میبینند و تاکنون چند ویزای گردشگری صادر شده است؟
حسین اف:ایران از ماه فوریه ۲۰۱۰ برای اتباع آذربایجان یک طرفه ویزا را لغو کرده و این باعث شده که سالیانه نزدیک به یک میلیون نفر اتباع آذربایجان به جمهوری اسلامی ایران سفرمی کنند. من شنیده ام که به ایران حدودا سالیانه ۷ میلیون نفر خارجی وارد میشود که از آن تعداد یک میلیون نفر آذری هستند. این اتباع آذربایجان بیشتر برای درمان، معاینه، معالجه به استانهای هم جوار و هم چنین به شهر تهران سفرمی کنند. بعد از آن برای زیارت یعنی توریسم فرهنگی هم به راه افتاده است. آذربایجان نیز برای تسهیلات ویزا در دو سال آخر خیلی قدمهای خوبی برداشته است. اولا بنا به دستور آقای الهام علی اف قیمت ویزا برای اتباع ایران کاهش پیدا کرده است و از سال گذشته هم ویزای الکترونیک ایجاد شده و دیگر نیاز نیست به سفارت یا کنسولگری مراجعه کنند و در صف باشند بلکه هر کس از خانه خودش از طریق کامپیوتر یا تلفن میتواند ویزا برای خودش سفارش کند و با همان ویزا لیبل نیز هست که به پاسپورت بچسباند. در زمینه گردشگری بین دو کشور ارتباطات خیلی خوبی ایجاد شده است. اخیرا وزیر فرهنگ و گردشگری آذربایجان به ایران سفر کرده بود با همتایان ایرانی ملاقاتهای خوبی داشتند یعنی این یکی از موضوعاتی است که در چهار سال گذشته توسعه خوبی بین دو کشور ایجاد شده است.
مجری:درباره صلح ثبات و امنیت در ایران شما چه نگاهی دارید؟
حسین اف:امنیت و ثبات یک نعمت است و خدا را شکر در ایران و آذربایجان این موجود است و این یک نعمت بزرگی است که ما باید این را حفظ کنیم. بنا به تعبیر رئیس جمهور آذربایجان در منطقهای که پر از آشوب است ایران و آذربایجان جزیره صلح و ثبات هستند. ما هیچ وقت در تهران احساس ناامنی نکرده ایم ارگانهایی که در این زمینه مسئول هستند کارهای شان را بسیار خوب انجام میدهند و در آذربایجان دیدگاه ما این است که امنیت و ثبات ایران را امنیت وثبات آذربایجان میدانیم. یعنی ایران با امن و با ثبات آذربایجان با امن و ثبات است. به جز آن هم در ایران به این موضوع که مقام معظم رهبری خیلی حساسیت دارند و با مهارت اداره میکند این هم نعمتی است که در ایران این زمینه تامین شده است.
مجری:بیشتر در مورد فعالیتهای اقتصادی که سفارت جمهوری آذربایجان در تهران انجام میدهد برایمان توضیح دهید.
حسین اف: در این زمینه اولا اطلاعات نمایشگاههایی که در ایران برگزار میشود را به شرکتهای بخش خصوصی آذربایجان و وزارت اقتصاد آذربایجان میرسانی و تشویق میکنیم که بخش خصوصی هر دو کشور در نمایشگاههایی که در پایتختها یا استانها برگزار میشود شرکت کنند. اولین بار ماه سپتامبر سال گذشته نمایشگاه تخصصی ایران در باکو برگزار شد و به زودی در تهران نیز نمایشگاهی برگزار میشود که ۳۰ شرکت مهم آذربایجان در آن شرکت خواهند کرد. افراد در زمینه قوانین و شرایط اگر به سفارت مراجعه میکنند بخش اقتصادی ما آنها را برایشان توضیح میدهند و یا هدایت میکنند در آذربایجان با کدام شرکتها ارتباط داشته باشند. توسعه روابط اقتصادی بین دو کشور یکی از کارهایی است که سفارت در اولویت قرار میدهد.
مجری:در مورد بحثهای توسعه ساخت و ساز در جمهوری آذربایجان فرمودید. چه فرصتهای دیگری در اقتصاد جمهوری آذربایجان هست که میتواند با اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مرتبط باشد؟
حسین اف: در این موضوع هم زمینههای مختلف زیاد است و این موضوعات هم درکمیسیون مشترک مطرح است.
مجری:اولویتهای شما و نقاطی که برایتان جذابتر است را بگویید.
حسین اف: مثلا کارخانه خودروسازی میتواند در اولویت باشد. تاکنون نزدیک به ۴ هزار عدد ماشینی که در ایران تولید شده به آذربایجان به فروش رسیده است. در وهله اول در نظر گرفته شده که دو هزار ماشین در آذربایجان تولید شود، ولی این در آینده به ده هزار عدد خواهد رسید میدانید که آذربایجان و عضو کشورهای مشترک المنافع هست و به این خاطر بین کشورهای مشترک المنافع ارزش افزوده فرق میکند.کارخانه داروسازی نیز نه فقط برای بازار آذربایجان بلکه صادرات این محصول مشترک به ایران و آذربایجان خواهد بود و هم چنین در مورد میوه و تره بار فقط ما نمیخواهیم که خام بفروشیم میخواهیم یک ارزش افزوده هم اضافه شود که در این زمینه با تجار آذربایجان شرقی ارتباطات خوبی برقرار شده است. سال گذشته جلسه کمیسیون مشترک هم در شهر نخجوان برگزار شد و در چارچوب کمیسیون مشترک یک بیزنس فرم هم تشکیل شده بود که از استان اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی هم تجار و بخش خصوصی به شهر نخجوان آمده بودند و همه اینها نشانگر تعاملات، توسعه و بررسی بیشتر است.
مجری:قطعا از کالاهای ایرانی در زندگی روزمره استفاده میکنید نظرتان در مورد ساخت ایران چیست؟
حسین اف:کالاهای ایرانی در خارج از کشور بیشتر با فرش، پسته یا صنایع دستی میشناسند و اینها خیلی جالب هستند و برای خارجیهایی اینکه فرش با دست درست شده ارزش بیشتری دارد. در این زمینه زمانی که به استانها سفر میکنم سعی میکنم که از مراکز دیدن کنم یا یک سوغاتی بخرم. در مورد صنعت هم ایران در سالهای اخیر پیشرفتهای خوبی داشته است.
مجری:تغییرات ژئوپلتیک منطقه را حتما شما رصد میکنید و در جریانش هستید میخواستم بدانم که چه قدر شما برای بازسازی زیرساختهایی که در منطقه وجود دارد، تمایل دارید و برای تقویت روابط اقتصادی با شرکتهای ایرانی چه کرده اید؟
حسین اف:این تغییرات ژئوپلتیک هر چه قدر تغییرات انجام شود آذربایجان و ایران همسایه هستند و خواهند بود، یعنی این ارتباطات هیچ وقت تغییر پذیر نخواهد بود. در مورد زیرساختها نیز خیلی کارهای مهمی بین دو کشور هست چنانچه اطلاع دارید از قزوین تا رشت راه آهن ساخته شده که به زودی افتتاح خواهد شد و از رشت تا آستارا ۱۶۵ کیلومتر است که دو دولت توافق کرده اند که در ساخت این راه آهن شرکت کنند و دولت آذربایجان اعلام آمادگی کرده سهمی داشته باشد. در کنار همه اینها میدانید که در آستارای آذربایجان راه آهن بود، ولی تا مرز نبود که در طول هشت ماه شرکتهای آذربایجانی حدودا ۶ کیلومتر را ساختند و به مرز ایران رساندند. روی آستارا چای پل ساخته شد و از آنجا ۱۴۰۰ متر راه آهن ساخته شد و در خاک ایران ۳۵ هزار هکتار زمین در اختیار شرکت راه آهن آذربایجان گذاشته شده و اکنون با سرعت بارانداز ساخته میشود. یعنی با این مسیر کریدور شمال جنوب تکمیل خواهد شد کالایی که از شرق آسیا یا جنوب آسیا میآید به جز راههای دیگر از این مسیر خواهد رفت. یعنی یک کریدوری برای ترانزیت کالا است و در مقایسه با کریدورهای دیگر این از نظر زمان ۶۰ درصد کمتر و در مقایسه با قیمت هم ۴۰ درصد ارزانتر است. اگر ما هر چه زودتر راه آهن قزوین رشت را تمام کنیم و از رشت هم به آستارا تمام کنیم، در اصل این تکمیل کریدور شمال جنوب خواهد شد و این پروژه نه فقط برای دو کشور بلکه برمنطقه و جهان است.
مجری:اتفاقی در کشور ایران بوده که شما را متاثر کرده باشد و شما ناراحت شده باشید؟
حسین اف:خدا رو شکر هیچ وقت ناراحتی نداشتم، اما چون فارسی را یاد گرفته ام و با ایران آشنا هستم یک حادثهای دیدم که احترام به خانواده شهدا و معلولین و جانبازان که من را خیلی متاثر ساخت.
مجری:فکر میکنم شما به عنوان یک سفیر یک روز معمولی ندارید اگر دوست دارید میتوانید با مردم ما یک روز یا یک هفته کاری خودتان و فعالیتهایی که در کشور ما انجام میدهید را به اشتراک بگذارید.
حسین اف:بله این هم یکی از مشکلات یا شاید خوشبختی سفرا است. ما معمولا هفتهای پرکار داریم و این هفته و روز کاری را از قبل برنامه ریزی میکنیم. من هر روز معمولا در وزارت خانهها یا ارگانها و تشکلهای صنفی ایران ملاقاتی داریم. معمولا صبحها کارم را با مرور مطبوعات ایران آغاز میکنم، یعنی روزنامهها را میبینم و شبها هم به اخبار سراسری گوش میدهم که از وضعیت جاری کشور مطلع شوم. سعی میکنم که با خانواده به پارک یا موزههایی که در تهران هست برویم. میدانم که در ایران خیلی فیلمهای سینمایی خوبی تولید میشود و این اتفاقا یک موضوع مشترک هم در این زمینه میخواهیم داشته باشیم. سعی میکنم ماهی یا دو هفتهای یک بار به یک سینمای ایران نگاه کنم.
مجری:نظرتان در مورد کالاهای دانش بنیان، کالاهایی که با تکنولوژی نانو در ایران تولید شده چیست؟
حسین اف:من به عنوان سفیر مطلع شده ام، ولی متاسفانه در پیشرفت ایران در این زمینه فکر میکنم در خارج از ایران زیاد شناخته نشده است که باید تشویق شود. در آن پارکهای علم و فناوری که من رفته ام و کالاهای دانش بنیان و پیشرفت ایران در زمینه it را دیده ام، فکر میکنم یکی از افتخارات جهان اسلام است.
مجری:یک تاجر ایرانی و یک بازرگان ایرانی برای اینکه بخواهد محصولات خودش را به کشور شما صادر کند چه اقداماتی را باید انجام بدهد؟
حسین اف:به شما بگویم که آن تاجرانی که در استان همجوار زندگی میکنند راه را از ما بهتر بلد هستند و میدانند که مثلا در این فصل در آذربایجان این محصول نیاز است به آذربایجان ببرند یا در این فصل از آذربایجان این محصول را بیاورند. از استانهای دور آن هم ما سعی میکنیم امکانات خودمان را از طریق فضای مجازی که سفارتمان دارد به اطلاع آنها برسانیم. مثلا قانون حفظ سرمایه خارجی را به زبان فارسی ترجمه کرده ایم و روزانه به ایمیل سفارت مراجعه میشود. هیچ نامهای را بدون دقت کنار نمیگذاریم و سعی میکنیم به همه جواب بدهیم و دعوت میکنیم به سفارت که با آنها در ارتباط باشیم.
مجری:بخش بازرگانی سفارت ایران در باکو فعال است و حتی آنها توانسته اند جداگانه سایت را هم تاسیس کنند و به زبان آذری از محصولاتی که در استانهای مختلف ایران تولید میشود، تبلیغ کنند.برای افزایش ضریب اطمینان و امنیت معاملات تجار ایرانی در آذربایجان چه تدابیری اندیشیده اید؟
حسین اف:در آذربایجان اولین قانونی که قبول شده حفظ سرمایه خارجی و برگشت سرمایه خارجی است. اگر سرمایه خارجی میخواهیم یا تجارت اولین اولویتش امنیت و ثبات است. باید هر سرمایه دار از سرمایه گذاریش اطمینان داشته باشد و با خیال راحت این کار را انجام بدهد. خدا را شکر در آذربایجان از سال ۱۹۹۴ آتش بس انجام شده و هر کس با خیال راحت میتواند تجارت داشته باشد.در ۲۵ سال گذشته در اقتصاد آذربایجان بیش از ۲۵۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری شده است که از این میزان ۲۰۰ میلیارد دلارش سرمایه خارجی است و در این زمینه سرمایه ایرانی هم هست. در آذربایجان حدودا ۵۰۰ شرکت ایرانی در حال حاضر فعال هستند که در زمینههای مختلف، بازرگانی، تولید، صادرات فعالیت میکنند و اگر امنیت و رضایت نداشتند نمیتوانستند در بازار آذربایجان فعال باشند.
مجری:همان طور که میدانید فعلا در بخش عمدهای از مبادلات واحد پولی که باهاش مبادلات بازرگانی اتفاق میافتد دلار است به نظرتان میشود دلار را از مبادلات اقتصادی بین دو کشور حذف کرد؟
حسین اف:چنانچه اشاره کردم ۱۵ ماه است در تهران هستم در این ۱۵ ماه رئیس بانک مرکزی آذربایجان به ایران سفر کرد و بعد رئیس بانک مرکزی ایران به آذربایجان سفر کرد و در سطح کارشناسی هم تقریبا ۶ تا سفرهای متقابل داشتند و در این زمینه مذاکراتی داشته اند.
مجری:در گذشته در حوزه انرژی همکاریهای متعددی انجام شده از جمله ساخت سد خدا آفرین که اینها به توسعه روابط انرژیک بین دو کشور کمک کرده آیا برنامههای دیگری برای توسعه این روابط وجود دارد؟
حسین اف:بله شما چنانچه اشاره کردید موضوع خدا آفرین چندین سال بود که در حال مذاکره بود این قرارداد بین دو کشور امضا شد و در مجلس هر دو کشور تصویب شود و در حال اجرا است. در این زمینه کارگروه کاری تشکیل شد و به زودی جلسه اول برگزار خواهد شد.
مجری: چند شرکت مشترک بین دو کشور وجود دارد و این شرکتهای مشترک در چه شرایطی هستند؟
حسین اف: تا جایی که من اطلاع دارم و ۱۰ شرکت مشترک را در ذهنم هست که خیلی فعال هستند و محصولات مشترک دارند و این محصولات نه فقط در بازار ایران و یا آذربایجان صادر میشود بلکه به بازارهای دیگر هم میرود.
مجری: ما مرز مشترک بسیار خوبی بین دو کشور داریم که میتواند به افزایش سطح تعاملات بین دو کشور کمک کند. مشکلی که برای بازرگانان ایران وجود دارد این است که محصولی که در ایران ارایه میشود با تعرفه گمرکی که در جمهوری آذربایجان دریافت میشود باعث میشود تفاوت قیمت زیادی در ایران و آذربایجان وجود داشته باشد. برای این موضوع شما چه تمهیداتی را در نظر گرفته اید؟
حسین اف: به خاطر این سوال تشکر میکنم. یک سری موضوعاتی است که گاها در ایران سوتفاهم ایجاد میشود. در آذربایجان تعرفه گمرک یا مالیات واحد است. آذربایجان عضو سازمان کشورهای مشترک المنافع هست یعنی در آذربایجان تعرفهها شروع میکند از صفر تا ۳۶ درصد، ولی با کشورهای مشترک المنافع تا ۱۸ درصد میرسد.
مجری: ایران آمادگی سواپ نفت از جمهوری آذربایجان به آبهای جنوب خودش را دارد برای این موضوع چه فکری کرده اید؟ چه راهکاری دارید؟ برای اینکه از ظرفیت سواپ نفتی استفاده کنید برنامه ریزی کرده اید؟
حسین اف: شرکت نفت آذربایجان با وزارت نفت آذربایجان در ارتباط است و شرکت نفت آذربایجان نمایندگی در تهران تاسیس کرده و این نوع موضوعات را، چون تخصصی هست آنها مستقیم انجام میدهند و در این زمینه هم مذاکراتی در حال حاضر موجود هست.
مجری: توصیه شما به تجار چیست؟
حسین اف: ما به بخش خصوصی جمهوری اسلامی میگوییم همکاری با آذربایجان یا همکاری با شرکتهای آذربایجان در بازارهای ثالث داشته باشند. اگر بخش خصوصی بازرگانان هر سوالی هر مسئلهای دارند میتوانند به سفارت ما مراجعه کنند و ما هم میتوانیم از نظر حقوقی به آنها توضیحاتی بدهیم و کمک کنیم.
مجری:نظر شما در مورد نقض برجام توسط آمریکا چیست؟
حسین اف:از روزی که برجام امضا شد، دولت آذربایجان بیانیه صادرکرد و از برجام حمایت کرد. برجام محصول دو سال زحمت است و من فکر میکنم باید حفظ شود.
مجری:همان طور که میدانید دولت آمریکا از یک سری از معاهدههای بین المللی خارج شده همچون معاهده آب و هوایی پاریس و یک سری نقض تعهدات داشته شما نگران نقض تعهدات و قراردادهای خودتان با آمریکا هستید یا نه؟
حسین اف:من فکر میکنم در این مورد شما از مسئولین آمریکا سوال میکردید بهتر بود آنها توضیح بدهند. دولت آذربایجان به تعهدات بین المللی خود پای بند هست و امیدوارم هم طرفها پای بند باشند. ناراحتی ایران هم درک میکنیم و امیدواریم که برجام حفظ شود.
مجری:اگر سخن پایانی دارید، بیان کنید
حسین اف:تشکر میکنم من فقط برای مردم جمهوری اسلامی ایران آرزوی سلامتی و تندرستی و پیشرفت دارم.
به گزارش گروه سیاسی به نقل از روبط عمومی سفیران، یکی از اصول روابط بین الملل اولویت بخشیدن توسعه تعاملات و همکاریها با کشورهای همسایه است و با عنایت به این مهم، کشور آذربایجان به عنوان یکی از کشورهای شمالی و همسایه ایران برای ما حائز اهمیت بوده و خواهد بود. مقامات تهران همواره اعلام کرده اند که خواهان توسعه و ارتقای سطح مناسبات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میان ایران و آذربایجان هستند.به لحاظ مذهبی هم آذربایجان به عنوان دومین کشور شیعه در منطقه به لحاظ درصد جمعیت شیعیان آن کشور از پتانسیل و اشتراک بالایی جهت همکاریها در زمینههای مختلف با ایران اسلامی برخوردار است. برگزاری جشن نوروز و موسیقی سنتی موقام، نشانههای نزدیکی و تأثیر ماندگار و تاریخی این کشور به فرهنگ ایرانی هستند.
با در نظر گرفتن اهمیت مساله روابط با کشورهای همسایه شمالی و به طور خاص آذربایجان امروز به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران آمدیم و با بنیاد حسین اف سفیر کشور آذربایجان در ایران به گفتگو نشستیم و نظرات وی را پیرامون روابط و تعاملات فی مابین دو کشور و همینطور مسایل و تحولات بین المللی جویا شدیم.
متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:
مجری: از کشورتان بگویید؟
حسین اف: جمهوری آذربایجان کشوری در همسایه جمهوری اسلامی ایران است از نظر ما با جمهوری اسلامی ایران تاریخ، فرهنگ و مشترکات زیادی دارد، شخصیتهای مشترکی داریم و در کنار هم روابط دو کشور در حال توسعه است. در چهار سال گذشته رئیس جمهور هر دو کشور ۹ بار با هم ملاقات داشتند که ۵ بار آن در پایتختهای کشور بود و به زودی دهمین ملاقات انجام خواهد گرفت. همه اینها نشانگر اراده سیاسی است که برای توسعه کشور وجود دارد. سال گذشته روابط تجاری ایران و آذربایجان ۷۰ درصد افزایش پیدا کرده است، آذربایجان با تمام همسایگان و با تمام جهان ارتباطات خوبی دارد و در همه زمینهها همکاری میکند.
مجری: ۱۵ ماه است که سفیر جمهوری آذربایجان در ایران شدید این زندگی و این مدتی که در تهران بودید نگاه شما را تغییر نداد؟
حسین اف: بله با ۱۵ سال پیش تغییر و تحولاتی در شهر و در زندگی مردم دیده ام البته هم من و هم خانواده ام هیچ وقت احساس غریبی در تهران نداشتیم. مثل اینکه ازماموریت خارجی برگشتیم، چون هم قیافهها و هم فرهنگ و آداب و رسوم اینجا همه برای ما آشنا است و احساس غریبی نداریم.
مجری:چند فرزند دارید؟ آنها چه طور در ایران زندگی میکنند؟
حسین اف: یک فرزند پسر و یک فرزند دختر دارم که هر دو به مدرسه میروند. همسرم هم در تهران یک موسسه فرهنگی دارد که در آنجا نقاشی میکند.
مجری: قبل از اینکه سفیرشوید به ایران آماده بودید؟
حسین اف: بله من تقریبا ۱۵ سال پیش به عنوان دیپلمات جوان در سفارت آذربایجان در تهران فعالیت کرده بودم.
مجری:آن موقع دیدتان نسبت به جمهوری اسلامی ایران چه بود؟
حسین اف: من در مدرسه زبان فارسی یاد گرفتم بعد از آن دوران دانشگاه لیسانسم زبان و ادبیات فارسی بود به این خاطر با زبان، ادبیات، تاریخ و جغرافیای ایران آشنا بودم.
مجری:شما خیلی خوب فارسی حرف میزنید. چه زمانی فارسی یاد گرفتید؟
حسین اف: تشکر میکنم این دیدگاه مثبت شماست هنوز هم سعی میکنم یاد بگیرم، چون هر روز به مطبوعات و یا تلویزیون نگاه میکنم، اما از ده سالگی شروع کرده ام.
مجری:با همه این تعاملاتی که داشتید نقاط مشترک فرهنگی بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان چیست؟
حسین اف: نقاط مشترک خیلی زیاد است یعنی اگر اینها را لیست کنیم خیلی لیست طولانی خواهیم داشت و من نقاط متفاوت را نمیبینم. مشترکات خیلی زیاد است مثلا موسیقی یا نواهای مختلف و ادبیات مشترک داریم. تاریخ وشخصیتهای مشترک داریم مثل نظامی گنجوی. همه اینها هم افتخار برای مردم ایران هم برای مردم آذربایجان هستند به این خاطر اشتراکات را بیش از حد میبینم.
مجری: در مورد تعاملات بین دو کشور بفرمایید و شما این تعاملات را در چه سطحی میبینید؟
حسین اف: در ۴ سال گذشته رئیس جمهور هر دو کشور ۹ بار با هم ملاقات داشتند از بعد ازاستقلال آذربایجان بین ایران و آذربایجان ۱۳۰ سند امضا شده و از این ۱۳۰ سند ۴۰ عدد مربوط به بخش اقتصادی است. در زمینه اقتصادی آذربایجان و ایران همکاریهای خوبی انجام میدهند. امسال در اوایل ماه جولای در شهر تهران و اصفهان هفته فرهنگی آذربایجان برگزار شد وای کاش شما آن صحنه را میدیدید در تالار وحدت اکسترملی آذربایجان آهنگای ایران را اجرا شد و حدودا در سالن ۸۰۰ نفر بودند همه آنها بلند شدند و آهنگ را خواندند. این صحنه خیلی دیدنی بود. در ۱۵ ماهی که اینجا هستم از ایران و از آذربایجان در سطح وزرا حدودا ۲۲ وزیر رفت و آمد داشته اند و همه اینها نشانگر تعامل، دید مثبت به آینده و خواست توسعه روابط همه جانبه دو کشور است.
مجری:فکر میکنید چه کارهایی باید انجام شود تا این سطح تعاملات گستردهتر وبیشتر شود؟
حسین اف: در این زمینه هم سفارت جمهوری اسلامی در باکو هم سفارت ما در تهران خیلی فعال هست سعی میکنیم که پتانسیل و امکانات کشورهایمان را بیشتر با مردم کشورها آشنا کنیم و بخش خصوصی را تشویق کنیم. در شرایط فعلی که اقتصاد مهم است بخش خصوصی را تشویق میکنیم برای این ارتباطات که محکمتر باشد.
مجری:در هر دو کشور سرمایه گذاران سرمایه گذاری کرده اند چه جذابیتهای کشور ایران برای سرمایه گذاران شما دارد؟
حسین اف: در سالهای اخیردو پروژه مهمی که بین دو کشور ایجاد شده یکی در نزدیکی باکو با همکاری با شرکت ایران خودرو شرکت آذر ماش یک کارخانه مشترک دارند و بعد از آن هم شرکت دارو پخش با بخش خصوصی آذربایجان کارخانه داروسازی را میزنند. من فکر میکنم نزدیک عید نوروز خودروسازی افتتاح خواهد شد یک ماه بعد از آن هم امکان دارد که افتتاح کارخانه داروسازی به انجام برسد. حتی اخیرا برای من هم خیلی جالب بود که بخش خصوصی آذربایجان در استان سمنان سرمایه گذاری کرده است و همه اینها خیلی جذاب وجالب برای سرمایه گذاری بیشتر است وسرمایه گذاران هم اگر زمینه آماده باشد آنها خودشان کار خودشان را خیلی خوب بلد هستند و همکاریهایی را شروع خواهند کرد. در شهری در بندر قزاقستان دولت آذربایجان یک مرکز لجستیک ساخته است که از امکانات خیلی زیادی برخوردار است و انبارهای خشک و زیر صفر است و کشتی میتواند آنجا پهلو بگیرد یا راه آهن دارد. شرایط منطقه آزادی دارد. ما تشویق میکنیم استانهای همجوار دریای خزر از آن مرکز لجستیک استفاده کنند. من در طول ۱۵ ماهی که در تهران به عنوان سفیر فعالیت میکنم با اتاق بازرگانی استانهای گلستان، گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، همدان، تهران و ایلام ملاقاتهایی داشته ام ودر همه ملاقاتها برای بررسی موضوعات توسعه تجارت بوده است. همانطور که اطلاع دارید اتباع آذربایجان در بازار میوه و تره بار روسیه و آسیای مرکزی خیلی فعال هستند درآنجا هم تشویق میکنم از امکانات و محصولات برادران ایرانی استفاده کنند. یعنی الان در زمینه اقتصاد و تجارت نه تنها روبط دو جانبه بلکه همکاری در بازارهای ثالث هم شروع شده است.
مجری:نگاه شما در مورد پیشرفتهای ایران در زمینه اقتصاد و در زمینه دانش و علوم چگونه است؟ از دیدگاه شما این پیشرفتها به چه صورتی است؟
حسین اف:پیشرفتهای ایران در زمینه دانش، اقتصاد و فناوری زانی که انسان اینجا زندگی میکند این را میداند و لمس میکند، ولی متاسفانه این را در خارج از ایران زیاد آشنایی ندارد. من در این موضوع ایران را یک کشوریی دانم که در کالاهای مهم به خودکفایی رسیده و حتی میتواند بازارهای منطقه را هم تامین کند. در زمینه دانش، علم و فناوری من از نزدیک با فعالیت پارک علم و فناوری پردیس آشنا شده ام و در مورد فعالیتهایی که در هر استان هم یک پارک علم و فناوری هست من مطلع نبودم اخیرا مطلع شدم جلسهای گذاشتیم با رهبران پارک علم و فناوری استان گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی، استان آذربایجان غربی و دعوت کردیم تشویق کردیم که آنها با مراکز علم و صنعت آذربایجان و دانشگاههای آذربایجان ارتباطاتی داشته باشند. درمورد علوم دانش بنیان یا سلولهای بنیادی که ایران پیشرفتهای خیلی خوبی داشته اخیرا یک مقالهای میخواندم که در مورد تولید علم یا مقالات علمی ایران اکنون رتبه اول جهانی را دارد و این خیلی برای جهان اسلام افتخار هست و ما در این زمینه تشویق میکنیم که با آکادمی علوم آذربایجان و با دانشگاه دولتی باکو و یا مناطق صنعتی آذربایجان ارتباطی داشته باشند. مثلا در مورد IT این را در زندگی روزمره در تهران احساس میکنم که چه قدر پیشرفت کرده و من فکر میکنم که در این زمینه ما بین کشورهایمان ارتباطات را باید تقویت کنیم چراکه IT یک محصول و یا یک علمی است که هم برای امروزهم برای فردا است.
مجری:بخشهای اصلی تجارت بین دو کشور چیست؟ آیا از حجم تجارت بین دو کشور شما راضی هستید؟
حسین اف:در سال ۲۰۱۶ روابط البته مبادله تجاری ایران و آذربایجان ۷۰ درصد افزایش پیدا کرده است. این هم در آن زمانی است که به خاطر شرایط اقتصادی جهان مبادله تجاری آذربایجان با همسایههای دیگر یک افتی داشته، ولی با آذربایجان افزایش پیدا کرده است و امسال در ۸ ماه سال میلادی امسال با آن ۷۰ درصد ما مبادله تجاری سال گذشته را پر کرده ایم. میدانید که آذربایجان برنامههای ساخت و ساز دارد و از ایران سنگهای تزیینی، سرامیک، کاشی وارد میشود. از آذربایجان به ایران محصولاتی برای فولاد و یا مواد خام محصولات برای صنایع فولاد و یا محصولات برای دام و طیور وارد میشود و در روابط ایران و آذربایجان این همکاری دو جانبه هست. ایران یک کشوری است که از نظر جغرافیایی امکان ترانزیت بیشتری دارد و ما در این زمینه هم امکاناتی فراهم کردیم و نتایجی آماری که به دست ما میآید همه نشانگر توسعه روابط تجاری و اقتصادی است.
مجری: برای اینکه این بحثهای اقتصادی را توسعه بدهیم فرمودید در جمهوری آذربایجان بحثهای ساخت و ساز خیلی پیشرفت میکند و به محصولات صنعت ساختمان مثل کاشی، سیمان و مواردی که به صنعت ساختمان مربوط میشود ازجمهوری اسلامی ایران نیاز است برای توسعه این کارها فکر میکنید باید در بحثهای گمرکی و قانونی چه اتفاقاتی رقم بخورد تا این مراودات راحتتر برای تجار و بازرگانان دو کشور صورت بگیرد؟
حسین اف:کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و آذربایجان یکی از فعالترین کمیسیونها است در زمانی که از طرف ایران رئیس کمیسیون مشترک آقای واعظی بود کارهای مهمی انجام شد اکنون به خاطر تغییر سمت وی آقای کرباسچیان برای رئیس کمیسیون مشترک ایران و آذربایجان استخدام شدند و به زودی جلسه سیزدهم کمیسیون مشترک در تهران برگزار خواهد شد. در این چهار سال گذشته اگر در گذشته ما مبادله میکردیم ۵ هزار تا اجازه برای کامیونها الان تعداد آن اجازهها به ۱۵ هزار تا افزایش پیدا کرده است. قبلا ۱۶۰ دلار از کامیونها عوارض میگرفتند الان عوارض را پایین آورده ایم و صد دلار شده و به جز آن آذربایجان برای امکانات ترانزیت و ترانسفورت خودروها خیلی برنامههای وسیعی انجام میدهد. بنا به دستور آقای الهام علیاف از ماه میسال ۲۰۱۷ میلادی هر کامیونی که به اولین ایستگاهی که نزدیک به مرز هست کالایی ببرد یا کالا برگردد از تمام عوارض سه سال معاف شده است و همه اینها برای رونق تجارت بیشتر افزایش پیدا کرده است. ما اکنون در زمینه مبادله اقلام کالاهایی که در ایران تولید میشود و آذربایجان آن را وارد میکند یا کالاهایی که در آذربایجان تولید میشود و ایران آن را وارد میکند در کمیسیون مشترک مسائل در حال مذاکره هستیم. در ترکیب کمیسیون مشترک ۹ گروه کاری تاسیس شده است گروههای کاری در زمینه کشاورزی، بانک، آبیاری و هم چنین مسائل مهمی که در روابط دو کشور موجود است در چارچوب گروه کاری و کمیسیون مشترک بسیار مورد مذاکره قرار میگیرند.
مجری:کدام یک از شهرهای ایران را دیده اید؟
حسین اف:من بعد از انتصاب به عنوان سفیر برای خودم نیت کرده بودم که مشهد بروم و امام رضا (ع) را زیارت کنم. اولین سفرم را به مشهد رفته ام و از وزارت خارجه و استانداری گفته اند که آمادگی دارند برای استقبال و پذیرایی من حضور پیدا کنند، اما گفتم نیت کرده ام و خودم خواهم رفت. زمانی که مشهد بودیم به نیشابور رفتم و مقبره فردوسی را هم زیارت کردم. بعد از آن به استان اردبیل سفر کردم با مسئولین استان اردبیل ملاقات کردم و با امکانات تفریحی شهرک سرعین آشنا شدیم. از تبریز نیز دیدن کرده ام و با منطقه آزاد ارس وامکاناتش آشنا شده ام. به استان اصفهان نیز سفر کرده ام که برای توسعه روابط دو کشور ملاقاتهای خوبی داشتیم. به استان آذربایجان غربی سفر کردم و با اتاق بازرگانی ارومیه ملاقاتهایی داشتیم که با موسساتی که در استان آذربایجان غربی فراهم هستند خیلی روابط حسنهای ایجاد شد. سال گذشته با همتایان آذربایجانی یک بیزنس فرم در شهر اردبیل و ارومیه برگزار کردیم. اخیرا هم در بیست و شش سال گذشته اولین بار بود که کشتیهای نظامی آذربایجان سفر دوستی کرده بودند به شهر انزلی به آن خاطر به استان گیلان سفر کردم و با مسئولین استان گیلان و شهر زیبای انزلی دیدار داشتم.
مجری:در مورد آن گشت و گذاری که در ایران داشتید شما به جنوب ایران هم سفر کرده اید؟ خلیج فارس را دیده اید؟
حسین اف:متاسفانه خیر، ولی در برنامه دارم که ان شالله در دو ماه آینده بروم. من در برنامه گذاشتم که نه فقط به استانهای همجوار بلکه با استانهایی که جنوب ایران هم هستند آشنا شوم. شما یک موضوعی را مطرح کردید در مورد آشنایی فرهنگ ایران یک خاطرهای هست اگر وقت باشد میگویم، این عرف هم در ایران هم آذربایجان است اگر یک نفر به یک جایی سفر طولانی میکند به خانوادهها یک سر میزند. من هم قبل از اینکه به ایران بیایم به دایی ام سر زده بودم. در خانه آنها گز اصفهان دیدم پرسیدم که ایران رفته بودید؟ گفت: بله ایران رفته بودم اصفهان حالا اگر میگفت: اردبیل و تبریز این استان همجوار برای من عادی بود، ولی اصفهان تعجب کردم که چرا؟ پسر دایی من در ژاپن درس میخواند و آنجا با یک ایرانی هم اتاق هستند. گفت که پدر هم اتاقی پسرم در اصفهان فوت کرده بود، رفتم آنجا. گفتم آخه در اصفهان آذری بلد نیستند چه طور صحبت کردید؟ چه طور همدیگر را فهمیدید؟ گفت: الله رحمت الیسین یعنی خدا بیامرزد ترجمه نمیخواهد بعد از این من برای خودم تصمیم گرفتم که نه فقط به استان همجوار بلکه باید بیشتر سفر کنم. مثلا برای من خیلی جالب است که از استان بوشهر از نزدیک دیدن کنم، چون آذربایجان هم یک کشور نفتی هست و در این زمینه تجربیاتی میتوانیم بدست آورم. شنیدم جزیره کیش نیز خیلی قشنگ و زیباست که آن هم در برنامه دارم.
مجری:همان طور که خودتان بخشهایی از ایران را دیده اید، میدانید ایران یکی از قطبهای گردشگری در خاورمیانه است برای تسهیل و فرایند حضور آذریها و شهروندان جمهوری آذربایجان در ایران چه اقداماتی انجام شده است و چه قدر درکشور شما این نقاط گردشگری را میبینند و تاکنون چند ویزای گردشگری صادر شده است؟
حسین اف:ایران از ماه فوریه ۲۰۱۰ برای اتباع آذربایجان یک طرفه ویزا را لغو کرده و این باعث شده که سالیانه نزدیک به یک میلیون نفر اتباع آذربایجان به جمهوری اسلامی ایران سفرمی کنند. من شنیده ام که به ایران حدودا سالیانه ۷ میلیون نفر خارجی وارد میشود که از آن تعداد یک میلیون نفر آذری هستند. این اتباع آذربایجان بیشتر برای درمان، معاینه، معالجه به استانهای هم جوار و هم چنین به شهر تهران سفرمی کنند. بعد از آن برای زیارت یعنی توریسم فرهنگی هم به راه افتاده است. آذربایجان نیز برای تسهیلات ویزا در دو سال آخر خیلی قدمهای خوبی برداشته است. اولا بنا به دستور آقای الهام علی اف قیمت ویزا برای اتباع ایران کاهش پیدا کرده است و از سال گذشته هم ویزای الکترونیک ایجاد شده و دیگر نیاز نیست به سفارت یا کنسولگری مراجعه کنند و در صف باشند بلکه هر کس از خانه خودش از طریق کامپیوتر یا تلفن میتواند ویزا برای خودش سفارش کند و با همان ویزا لیبل نیز هست که به پاسپورت بچسباند. در زمینه گردشگری بین دو کشور ارتباطات خیلی خوبی ایجاد شده است. اخیرا وزیر فرهنگ و گردشگری آذربایجان به ایران سفر کرده بود با همتایان ایرانی ملاقاتهای خوبی داشتند یعنی این یکی از موضوعاتی است که در چهار سال گذشته توسعه خوبی بین دو کشور ایجاد شده است.
مجری:درباره صلح ثبات و امنیت در ایران شما چه نگاهی دارید؟
حسین اف:امنیت و ثبات یک نعمت است و خدا را شکر در ایران و آذربایجان این موجود است و این یک نعمت بزرگی است که ما باید این را حفظ کنیم. بنا به تعبیر رئیس جمهور آذربایجان در منطقهای که پر از آشوب است ایران و آذربایجان جزیره صلح و ثبات هستند. ما هیچ وقت در تهران احساس ناامنی نکرده ایم ارگانهایی که در این زمینه مسئول هستند کارهای شان را بسیار خوب انجام میدهند و در آذربایجان دیدگاه ما این است که امنیت و ثبات ایران را امنیت وثبات آذربایجان میدانیم. یعنی ایران با امن و با ثبات آذربایجان با امن و ثبات است. به جز آن هم در ایران به این موضوع که مقام معظم رهبری خیلی حساسیت دارند و با مهارت اداره میکند این هم نعمتی است که در ایران این زمینه تامین شده است.
مجری:بیشتر در مورد فعالیتهای اقتصادی که سفارت جمهوری آذربایجان در تهران انجام میدهد برایمان توضیح دهید.
حسین اف: در این زمینه اولا اطلاعات نمایشگاههایی که در ایران برگزار میشود را به شرکتهای بخش خصوصی آذربایجان و وزارت اقتصاد آذربایجان میرسانی و تشویق میکنیم که بخش خصوصی هر دو کشور در نمایشگاههایی که در پایتختها یا استانها برگزار میشود شرکت کنند. اولین بار ماه سپتامبر سال گذشته نمایشگاه تخصصی ایران در باکو برگزار شد و به زودی در تهران نیز نمایشگاهی برگزار میشود که ۳۰ شرکت مهم آذربایجان در آن شرکت خواهند کرد. افراد در زمینه قوانین و شرایط اگر به سفارت مراجعه میکنند بخش اقتصادی ما آنها را برایشان توضیح میدهند و یا هدایت میکنند در آذربایجان با کدام شرکتها ارتباط داشته باشند. توسعه روابط اقتصادی بین دو کشور یکی از کارهایی است که سفارت در اولویت قرار میدهد.
مجری:در مورد بحثهای توسعه ساخت و ساز در جمهوری آذربایجان فرمودید. چه فرصتهای دیگری در اقتصاد جمهوری آذربایجان هست که میتواند با اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مرتبط باشد؟
حسین اف: در این موضوع هم زمینههای مختلف زیاد است و این موضوعات هم درکمیسیون مشترک مطرح است.
مجری:اولویتهای شما و نقاطی که برایتان جذابتر است را بگویید.
حسین اف: مثلا کارخانه خودروسازی میتواند در اولویت باشد. تاکنون نزدیک به ۴ هزار عدد ماشینی که در ایران تولید شده به آذربایجان به فروش رسیده است. در وهله اول در نظر گرفته شده که دو هزار ماشین در آذربایجان تولید شود، ولی این در آینده به ده هزار عدد خواهد رسید میدانید که آذربایجان و عضو کشورهای مشترک المنافع هست و به این خاطر بین کشورهای مشترک المنافع ارزش افزوده فرق میکند.کارخانه داروسازی نیز نه فقط برای بازار آذربایجان بلکه صادرات این محصول مشترک به ایران و آذربایجان خواهد بود و هم چنین در مورد میوه و تره بار فقط ما نمیخواهیم که خام بفروشیم میخواهیم یک ارزش افزوده هم اضافه شود که در این زمینه با تجار آذربایجان شرقی ارتباطات خوبی برقرار شده است. سال گذشته جلسه کمیسیون مشترک هم در شهر نخجوان برگزار شد و در چارچوب کمیسیون مشترک یک بیزنس فرم هم تشکیل شده بود که از استان اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی هم تجار و بخش خصوصی به شهر نخجوان آمده بودند و همه اینها نشانگر تعاملات، توسعه و بررسی بیشتر است.
مجری:قطعا از کالاهای ایرانی در زندگی روزمره استفاده میکنید نظرتان در مورد ساخت ایران چیست؟
حسین اف:کالاهای ایرانی در خارج از کشور بیشتر با فرش، پسته یا صنایع دستی میشناسند و اینها خیلی جالب هستند و برای خارجیهایی اینکه فرش با دست درست شده ارزش بیشتری دارد. در این زمینه زمانی که به استانها سفر میکنم سعی میکنم که از مراکز دیدن کنم یا یک سوغاتی بخرم. در مورد صنعت هم ایران در سالهای اخیر پیشرفتهای خوبی داشته است.
مجری:تغییرات ژئوپلتیک منطقه را حتما شما رصد میکنید و در جریانش هستید میخواستم بدانم که چه قدر شما برای بازسازی زیرساختهایی که در منطقه وجود دارد، تمایل دارید و برای تقویت روابط اقتصادی با شرکتهای ایرانی چه کرده اید؟
حسین اف:این تغییرات ژئوپلتیک هر چه قدر تغییرات انجام شود آذربایجان و ایران همسایه هستند و خواهند بود، یعنی این ارتباطات هیچ وقت تغییر پذیر نخواهد بود. در مورد زیرساختها نیز خیلی کارهای مهمی بین دو کشور هست چنانچه اطلاع دارید از قزوین تا رشت راه آهن ساخته شده که به زودی افتتاح خواهد شد و از رشت تا آستارا ۱۶۵ کیلومتر است که دو دولت توافق کرده اند که در ساخت این راه آهن شرکت کنند و دولت آذربایجان اعلام آمادگی کرده سهمی داشته باشد. در کنار همه اینها میدانید که در آستارای آذربایجان راه آهن بود، ولی تا مرز نبود که در طول هشت ماه شرکتهای آذربایجانی حدودا ۶ کیلومتر را ساختند و به مرز ایران رساندند. روی آستارا چای پل ساخته شد و از آنجا ۱۴۰۰ متر راه آهن ساخته شد و در خاک ایران ۳۵ هزار هکتار زمین در اختیار شرکت راه آهن آذربایجان گذاشته شده و اکنون با سرعت بارانداز ساخته میشود. یعنی با این مسیر کریدور شمال جنوب تکمیل خواهد شد کالایی که از شرق آسیا یا جنوب آسیا میآید به جز راههای دیگر از این مسیر خواهد رفت. یعنی یک کریدوری برای ترانزیت کالا است و در مقایسه با کریدورهای دیگر این از نظر زمان ۶۰ درصد کمتر و در مقایسه با قیمت هم ۴۰ درصد ارزانتر است. اگر ما هر چه زودتر راه آهن قزوین رشت را تمام کنیم و از رشت هم به آستارا تمام کنیم، در اصل این تکمیل کریدور شمال جنوب خواهد شد و این پروژه نه فقط برای دو کشور بلکه برمنطقه و جهان است.
مجری:اتفاقی در کشور ایران بوده که شما را متاثر کرده باشد و شما ناراحت شده باشید؟
حسین اف:خدا رو شکر هیچ وقت ناراحتی نداشتم، اما چون فارسی را یاد گرفته ام و با ایران آشنا هستم یک حادثهای دیدم که احترام به خانواده شهدا و معلولین و جانبازان که من را خیلی متاثر ساخت.
مجری:فکر میکنم شما به عنوان یک سفیر یک روز معمولی ندارید اگر دوست دارید میتوانید با مردم ما یک روز یا یک هفته کاری خودتان و فعالیتهایی که در کشور ما انجام میدهید را به اشتراک بگذارید.
حسین اف:بله این هم یکی از مشکلات یا شاید خوشبختی سفرا است. ما معمولا هفتهای پرکار داریم و این هفته و روز کاری را از قبل برنامه ریزی میکنیم. من هر روز معمولا در وزارت خانهها یا ارگانها و تشکلهای صنفی ایران ملاقاتی داریم. معمولا صبحها کارم را با مرور مطبوعات ایران آغاز میکنم، یعنی روزنامهها را میبینم و شبها هم به اخبار سراسری گوش میدهم که از وضعیت جاری کشور مطلع شوم. سعی میکنم که با خانواده به پارک یا موزههایی که در تهران هست برویم. میدانم که در ایران خیلی فیلمهای سینمایی خوبی تولید میشود و این اتفاقا یک موضوع مشترک هم در این زمینه میخواهیم داشته باشیم. سعی میکنم ماهی یا دو هفتهای یک بار به یک سینمای ایران نگاه کنم.
مجری:نظرتان در مورد کالاهای دانش بنیان، کالاهایی که با تکنولوژی نانو در ایران تولید شده چیست؟
حسین اف:من به عنوان سفیر مطلع شده ام، ولی متاسفانه در پیشرفت ایران در این زمینه فکر میکنم در خارج از ایران زیاد شناخته نشده است که باید تشویق شود. در آن پارکهای علم و فناوری که من رفته ام و کالاهای دانش بنیان و پیشرفت ایران در زمینه it را دیده ام، فکر میکنم یکی از افتخارات جهان اسلام است.
مجری:یک تاجر ایرانی و یک بازرگان ایرانی برای اینکه بخواهد محصولات خودش را به کشور شما صادر کند چه اقداماتی را باید انجام بدهد؟
حسین اف:به شما بگویم که آن تاجرانی که در استان همجوار زندگی میکنند راه را از ما بهتر بلد هستند و میدانند که مثلا در این فصل در آذربایجان این محصول نیاز است به آذربایجان ببرند یا در این فصل از آذربایجان این محصول را بیاورند. از استانهای دور آن هم ما سعی میکنیم امکانات خودمان را از طریق فضای مجازی که سفارتمان دارد به اطلاع آنها برسانیم. مثلا قانون حفظ سرمایه خارجی را به زبان فارسی ترجمه کرده ایم و روزانه به ایمیل سفارت مراجعه میشود. هیچ نامهای را بدون دقت کنار نمیگذاریم و سعی میکنیم به همه جواب بدهیم و دعوت میکنیم به سفارت که با آنها در ارتباط باشیم.
مجری:بخش بازرگانی سفارت ایران در باکو فعال است و حتی آنها توانسته اند جداگانه سایت را هم تاسیس کنند و به زبان آذری از محصولاتی که در استانهای مختلف ایران تولید میشود، تبلیغ کنند.برای افزایش ضریب اطمینان و امنیت معاملات تجار ایرانی در آذربایجان چه تدابیری اندیشیده اید؟
حسین اف:در آذربایجان اولین قانونی که قبول شده حفظ سرمایه خارجی و برگشت سرمایه خارجی است. اگر سرمایه خارجی میخواهیم یا تجارت اولین اولویتش امنیت و ثبات است. باید هر سرمایه دار از سرمایه گذاریش اطمینان داشته باشد و با خیال راحت این کار را انجام بدهد. خدا را شکر در آذربایجان از سال ۱۹۹۴ آتش بس انجام شده و هر کس با خیال راحت میتواند تجارت داشته باشد.در ۲۵ سال گذشته در اقتصاد آذربایجان بیش از ۲۵۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری شده است که از این میزان ۲۰۰ میلیارد دلارش سرمایه خارجی است و در این زمینه سرمایه ایرانی هم هست. در آذربایجان حدودا ۵۰۰ شرکت ایرانی در حال حاضر فعال هستند که در زمینههای مختلف، بازرگانی، تولید، صادرات فعالیت میکنند و اگر امنیت و رضایت نداشتند نمیتوانستند در بازار آذربایجان فعال باشند.
مجری:همان طور که میدانید فعلا در بخش عمدهای از مبادلات واحد پولی که باهاش مبادلات بازرگانی اتفاق میافتد دلار است به نظرتان میشود دلار را از مبادلات اقتصادی بین دو کشور حذف کرد؟
حسین اف:چنانچه اشاره کردم ۱۵ ماه است در تهران هستم در این ۱۵ ماه رئیس بانک مرکزی آذربایجان به ایران سفر کرد و بعد رئیس بانک مرکزی ایران به آذربایجان سفر کرد و در سطح کارشناسی هم تقریبا ۶ تا سفرهای متقابل داشتند و در این زمینه مذاکراتی داشته اند.
مجری:در گذشته در حوزه انرژی همکاریهای متعددی انجام شده از جمله ساخت سد خدا آفرین که اینها به توسعه روابط انرژیک بین دو کشور کمک کرده آیا برنامههای دیگری برای توسعه این روابط وجود دارد؟
حسین اف:بله شما چنانچه اشاره کردید موضوع خدا آفرین چندین سال بود که در حال مذاکره بود این قرارداد بین دو کشور امضا شد و در مجلس هر دو کشور تصویب شود و در حال اجرا است. در این زمینه کارگروه کاری تشکیل شد و به زودی جلسه اول برگزار خواهد شد.
مجری: چند شرکت مشترک بین دو کشور وجود دارد و این شرکتهای مشترک در چه شرایطی هستند؟
حسین اف: تا جایی که من اطلاع دارم و ۱۰ شرکت مشترک را در ذهنم هست که خیلی فعال هستند و محصولات مشترک دارند و این محصولات نه فقط در بازار ایران و یا آذربایجان صادر میشود بلکه به بازارهای دیگر هم میرود.
مجری: ما مرز مشترک بسیار خوبی بین دو کشور داریم که میتواند به افزایش سطح تعاملات بین دو کشور کمک کند. مشکلی که برای بازرگانان ایران وجود دارد این است که محصولی که در ایران ارایه میشود با تعرفه گمرکی که در جمهوری آذربایجان دریافت میشود باعث میشود تفاوت قیمت زیادی در ایران و آذربایجان وجود داشته باشد. برای این موضوع شما چه تمهیداتی را در نظر گرفته اید؟
حسین اف: به خاطر این سوال تشکر میکنم. یک سری موضوعاتی است که گاها در ایران سوتفاهم ایجاد میشود. در آذربایجان تعرفه گمرک یا مالیات واحد است. آذربایجان عضو سازمان کشورهای مشترک المنافع هست یعنی در آذربایجان تعرفهها شروع میکند از صفر تا ۳۶ درصد، ولی با کشورهای مشترک المنافع تا ۱۸ درصد میرسد.
مجری: ایران آمادگی سواپ نفت از جمهوری آذربایجان به آبهای جنوب خودش را دارد برای این موضوع چه فکری کرده اید؟ چه راهکاری دارید؟ برای اینکه از ظرفیت سواپ نفتی استفاده کنید برنامه ریزی کرده اید؟
حسین اف: شرکت نفت آذربایجان با وزارت نفت آذربایجان در ارتباط است و شرکت نفت آذربایجان نمایندگی در تهران تاسیس کرده و این نوع موضوعات را، چون تخصصی هست آنها مستقیم انجام میدهند و در این زمینه هم مذاکراتی در حال حاضر موجود هست.
مجری: توصیه شما به تجار چیست؟
حسین اف: ما به بخش خصوصی جمهوری اسلامی میگوییم همکاری با آذربایجان یا همکاری با شرکتهای آذربایجان در بازارهای ثالث داشته باشند. اگر بخش خصوصی بازرگانان هر سوالی هر مسئلهای دارند میتوانند به سفارت ما مراجعه کنند و ما هم میتوانیم از نظر حقوقی به آنها توضیحاتی بدهیم و کمک کنیم.
مجری:نظر شما در مورد نقض برجام توسط آمریکا چیست؟
حسین اف:از روزی که برجام امضا شد، دولت آذربایجان بیانیه صادرکرد و از برجام حمایت کرد. برجام محصول دو سال زحمت است و من فکر میکنم باید حفظ شود.
مجری:همان طور که میدانید دولت آمریکا از یک سری از معاهدههای بین المللی خارج شده همچون معاهده آب و هوایی پاریس و یک سری نقض تعهدات داشته شما نگران نقض تعهدات و قراردادهای خودتان با آمریکا هستید یا نه؟
حسین اف:من فکر میکنم در این مورد شما از مسئولین آمریکا سوال میکردید بهتر بود آنها توضیح بدهند. دولت آذربایجان به تعهدات بین المللی خود پای بند هست و امیدوارم هم طرفها پای بند باشند. ناراحتی ایران هم درک میکنیم و امیدواریم که برجام حفظ شود.
مجری:اگر سخن پایانی دارید، بیان کنید
حسین اف:تشکر میکنم من فقط برای مردم جمهوری اسلامی ایران آرزوی سلامتی و تندرستی و پیشرفت دارم.