به گزارش گروه فضای مجازی ، قلعه والی ایلام مربوط به دوره قاجار است که در دشت میان کوهی ایلام و در بالای تپه چگا میرک (خیابان پاسداران کنونی شهر ایلام) در سال ۱۳۲۶ هجری قمری ساخته شدهاست.
در مورد تاریخچه قلعه والی چنانچه از سنگ نوشتهای که در تخت خان (محلهای در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی صالح آباد-ایلام) پیداست چنین آمده که غلام رضاخان بعد از ذکر چندین سطر از کارهای انجام شده خود مینویسد:
امر به ساختن قلعه حسینآباد فیلی که مشهور به ده بالا است نمودم.
چشمه بی بی آب این قلعه را تأمین میکردهاست که به سبک گذشته با استفاده از تنبوشه آب چشمه به محوطه حیاط مرکزی قلعه هدایت میشدهاست.
قلعه والی در زمینی به مساحت ۱۷/۴۶۸۷ متر مربع احداث گردیدهاست که از این مقدار زمین، فضای سبزی به مساحت ۴/۱۷۹۲ متر مربع در ضلع جنوبی باقی ماندهاست. قلعه نمای جنوبی و شکلی تقریباً ذوزنقهای دارد این قلعه زیر بنایی برابر ۰۱/۱۴۶۶ متر مربع دارد و مساحت حیاط درونی آن برابر ۴/۱۳۶۳ متر مربع است. قلعه والی در زمان ساخت در فضایی کاملاً باز ساخته شده ولی با پیش رفت شهرنشینی اطراف آن با ساختمانهای مسکونی و اداری محصور گردید.
موقعیت قلعه به نحوی است که از سمت شمال با کوچهای شش متری و از سمت غرب با خیابانی هشت متری از ساختمانهای مسکونی اطراف خود جدا شدهاست. از شرق نیز با ساختمان اداری اداره کل امور اقتصاد و دارائی ایلام محصور شده شدهاست و از جنوب به خیابان پاسداران منتهی میشود. در ضلع شمالی قلعه تالار (شاهنشین) زیبایی وجود دارد که ابعاد و اندازه داخلی آن بزرگتر از سایر اطاقها میباشد. در وسط تالار حوض کوچکی قرار دارد که اطراف و داخل آن با سنگ مرمر مزین شده بود و در زمان بازسازی با کاشیهای رنگی تزئین گردید.
این حوض در اطراف چشمهای که در آن زمان پرآب بوده ساخته شده ولی به مرور زمان این چشمه خشک و کمآب شده بود و برای اینکه حالت نمادین چشمه حفظ شود در باسازی قلعه با اجرای لوله کشی این قسمت نیز مرمت گردید تا به دست فراموشی سپرده نشود. وجود نردههای مشبک آجری به رنگ فیروزهای، تراسهای سرپوشیده ضلع جنوبی همراه با پنجرههای مشبک با شیشههای الوان، اورسیهای قلعه، ستونهای دایرهای، سرستونهای منقوش در ایوان، قوسهای کمانی و تزئینی و کاربندی بالای آن با کاشیهای رنگی، درختان بلند و کهنسال کاج و حوض مستطیل شکل در صحن جلوی قلعه چشمانداز کاملاً زیبایی به قلعه و معماری آن دادهاست.