رئیس جمهور در این مراسم که با حضور علما، اندیشمندان، اعضای بیت امام راحل(ره) و شخصیت‌های برجسته کشوری و لشکری در سالن اجلاس سران برگزار شد، با بیان اینکه شخصیت آیت‌الله سیدمصطفی خمینی از ابعاد مختلف جای بررسی و بهره‌برداری دارد، خاطرنشان کرد: ابعاد شخصیتی آیت‌الله سیدمصطفی خمینی از یکسو در منظر شخصی ایشان به عنوان عالم، فقیه، مجتهد، فیلسوف، عارف و شخصیتی انقلابی و مبارز و از سویی دیگر، به واسطه جایگاه ایشان در بیت امام راحل و نهضت اسلامی قابل بررسی است.

روحانی اظهار داشت: مرحوم حاج آقا مصطفی امید همه انقلابیون بود و نگرشی که نسبت به ایشان وجود داشت بر این مبنا بود که اگر روزی خدایی ناکرده امام خمینی در میان ما نباشد، فردی هست که بتواند این پرچم را بر دوش گرفته و نهضت اسلامی را به ثمر و مقصد نهایی برساند.

رئیس جمهور با تأکید بر اینکه حاج آقا مصطفی تنها فرزند امام(ره) نبود و به عنوان مشاور و معاونی بزرگ و یار امام(ره) همواره در کنار ایشان بود، گفت: آیت‌الله سیدمصطفی خمینی در جریان نهضت اسلامی و شکل‌گیری انقلاب جایگاه ممتاز و ویژه‌ای داشت.

روحانی با اشاره به جریانات و اتفاقات 15 خرداد 42، گفت: در آن روز که مردم قم از سحرگاه، از دستگیری امام مطلع شده بودند پس از طلوع آفتاب به سمت منزل امام(ره) رفتند و از آنجا پشت سر حاج آقا مصطفی سمت حرم حضرت معصومه(س) حرکت و وارد صحن شدند که در این بین بسیاری از علما از جمله آیت‌الله مرعشی نجفی نیز حضور داشتند.

رئیس جمهور ادامه داد: در آن روز صحن حرم حضرت معصومه(س) مالامال از جمعیت بود و هیچ کس نمی‌دانست که باید برای نجات جان امام(ره) چه اقدامی را انجام داد که در این بین حضور جمعیت عظیمی از زنان پایین شهر قم که با در دست داشتن عکس امام(ره) و شعار یا مرگ یا خمینی، با شمشیر وارد صحن شدند، هیجانی را در میان مردم بوجود آورد و اصرار مردم بر این بود که اجازه بدهند از صحن خارج شده و به خیابان‌ها بریزند که در یک لحظه با اشاره دست حاج‌آقا مصطفی مردم با شعار یا مرگ یا خمینی به خیابان ریختند و با دخالت نظامی‌ها ، عده‌ای از مردم به شهادت رسیدند و آن حادثه عظیم در قم بوقوع پیوست.

روحانی خاطر نشان کرد: معتقدم اگر حادثه 15 خرداد نبود، یا جان امام در خطر می‌افتاد و یا امام برای همیشه زندانی می‌شد، اما فداکاری، ایثار و حضور مردم در قم،‌تهران، ورامین و دیگر شهرها باعث شد تا رژیم احساس کند، که شخصیت امام آنگونه نیست که بتوانند او را به راحتی از جامعه حذف و مردم را از وجود ایشان محروم کنند.

رئیس جمهور با تأکید بر اینکه حاج آقا مصطفی در واقعه 15 خرداد، نقش بسیار کلیدی و تعیین کننده داشت، افزود: اگر بگوییم تلاش، مجاهدت و فداکاری ایشان و سایر علما و مراجع، در سراسر ایران، باعث شد که جان امام حفظ شود، در این سخن هیچ اغراق و مبالغه‌ای نیست.

روحانی تصریح کرد: در سال 43 نیز زمانی که امام(ره) دستگیر و همزمان با آن همه خیابان‌ها و مدارس قم، توسط نیروهای نظامی، محصور شد، این آیت‌الله سیدمصطفی خمینی بود که برای حفظ جان امام(ره) به خانه مراجع مراجعه کرد که البته پس از این اقدام وی را دستگیر کردند و در تهران به زندان انداختند. پس از آزادی وی از زندان و بازگشت او به قم، نیز حرکت بزرگی شکل گرفت.

رئیس جمهور حضور حاج‌آقا مصطفی در کنار امام(ره) در دوران تبعید در ترکیه و نجف اشرف را بسیار تأثیرگذار و حائز اهمیت برشمرد و گفت: نقش ایشان در حفاظت از جان امام(ره)، و حرکت و نهضت اسلامی، ممتاز بود.

روحانی افزود: آیت‌الله سیدمصطفی خمینی شخصیتی بود که دسترسی به ایشان بسیار آسان بود. ایشان شخصی متواضع و مردمدار بود و به راحتی در اجتماعات، حضور می‌یافت هر چند به ظاهر، خیلی در کنار امام(ره) حاضر نمی‌شد.

رئیس جمهور افزود: آیت‌الله سیدمصطفی خمینی شخصیتی شجاع بود و با ویژگی‌هایی که این عالم بزرگوار، فقیه و مجاهد در کنار امام(ره) داشت در واقع همواره یار فداکاری برای امام راحل بود.

روحانی با بیان اینکه نهضت اسلامی در جریان خود همواره همراه با فراز و نشیب‌های فراوان بوده است، گفت: سال‌های 48 و 49،‌ مشکلات فراوانی در مسیر نهضت وجود داشت اما در سال‌های 55 و 56 شرایط آسان‌تری رقم خورد، اما در سراسر کشور، یک خفقان مطلق حاکم و نام، تصویر، نوار، رساله و نوشته‌های امام از جمله، کتاب حکومت اسلامی، ممنوع بود، به گونه‌ای که برای پخش رساله امام(ره)، بر روی جلد، نام مرجع دیگر را می‌نوشتند.

رئیس جمهور خاطرنشان کرد: ظاهر بعضی امور خیلی دردناک و تحملش سخت است، اما باطنش ممکن است فرج و گشایشی برای جامعه باشد. خیلی ها به این امور واقف و آگاه هستند، اما آن سخنرانی امام در مراسم ترحیم آقا مصطفی که الطاف خفیه را مطرح کرد، جایگاه جدیدی را از عظمت روح بلند امام به جامعه عرضه کرد.

روحانی گفت: ما آن سخنرانی را اولین بار با دوستان جامعه روحانیت مبارز، گوش کردیم. در اثنای گوش دادن به نوار سخنرانی آنجا که امام از الطاف خفیه گفت، شهید مطهری نتوانست صبر کند و گفت ببینید این چه شخصیتی است، ببینید چه می گوید. خیلی سخنرانی عجیبی بود و نشان داد امام چه قدرت و عظمت روحی داشت.

رئیس جمهور افزود: ما در عمرمان شخصیتی مثل امام ندیدیم. او حتی شاید در قرون گذشته هم استثنا بود. در ظهور چنین شخصیتهایی علم که مهم نیست، حتی شجاعت و شهامت نیز مهم نیست. این روح تربیت شده، عرفان عملی بالا، صبر و تحمل بی نظیر در تاریخ کم نظیر است. اینکه فردی فرزند عزیز و جوان خودش را که عالم و مجتهد و شخصیتی والا نیز بود، از دست بدهد، اما خم به ابرو نیاورد، خیلی مهم است.

روحانی اظهار داشت: این کار فقط از بزرگان و ائمه و انبیا ساخته است. کجا سراغ دارید که شخصیتی مثل آقا مصطفی برای نهضت اسلامی به شهادت برسند و این پدر بزرگوار وقتی در مراسم بزرگداشت او سخن گفت، نه اسمش را آورد، نه از او تعریف کرد و نه ویژگی هایش را گفت بلکه گفت این رخدادها برای همه پیش می آید، نباید جزع و فزع کرد. امام گفت ما ظاهر امور را می بینیم و به باطن امور آگاه نیستیم و این اتفاق از الطاف خفیه خداوند است.

رئیس جمهور با بیان اینکه ما آن موقع درست نمی فهمیدیم منظور امام از الطاف خفیه چیست، تصریح کرد: آن زمان موج طوفان در ایران شروع شده بود و امام با هوش سرشار و عنایت حق این موج را دیده بود. امام شخصیت بی نظیر و استثنایی تاریخ بود والا مگر می شد رژیم شاهنشاهی 2500 ساله را که همه قدرتها و عمده کشورها پشت سر او ایستاده اند، سرنگون کرد.

روحانی خاطرنشان کرد: امام تنها با استبداد نجنگید، بلکه با استبداد و استعمار همزمان جنگید. امام شخصیت والایی بود که هم بتها را شکست و هم مسیر هدایت را به مردم نشان داد. امام در آن سخنرانی مفصل خود در مراسم گرامیداشت درگذشت آقا مصطفی به مسائل داخل ایران اشاره کرد و گفت این شرایط ویژه، یک گشایش است و این را نباید از دست داد. امام تاکید کرد که باید همه در کنار هم قرار بگیریم.

رئیس جمهور ادامه داد: تمام آن سخنرانی امام از آغاز تا پایان، جز توصیه و تاکید بر وحدت و انسجام جامعه و اعتدال چیز دیگری نیست. امام تاکید می کند که حتی اگر بگویند عالمی در قرون گذشته به دربار شاهی رفته، او را متهم نکنید. امام گفت من هم اگر بتوانم جائری را سر راه بیاورم، درباری می شوم. امام فرمود دانشگاه از حوزه و حوزه از دانشگاه جدا نشوند، همدیگر را سرکوب نکنید و متحد باشید که با اتحاد می توانید این نهضت را به ثمر بنشانید.

روحانی با تاکید بر اینکه امروز هم باید به آن پیام امام گوش دهیم، گفت: امام در سخنرانی اش در مراسم گرامیداشت درگذشت آقامصطفی از تعبیر جناحها استفاده می کند. عین این تعبیر را امروز می شود بیان کرد که از هم جدا نشویم و فاصله نگیریم. اختلاف نظر و سلیقه ها آنقدر زیاد نیست، ما در اصول و اهداف و در مسیر متحدیم و هدف و راه ما یکی است.

رئیس جمهور اضافه کرد: آنچه باعث پیروزی امام در نهضت اسلامی شد، اول اعتماد مردم به امام بود. سرمایه اعتماد اگر از بین برود، همه چیز از بین می رود. اینکه امام این قدرت را داشت که با اعلامیه اش در نجف و پاریس کشور را به حرکت دربیاورد، ناشی از آن بود که مردم امام را به عنوان راهبر عالم ،دانا و هوشیار خویش و سیاستمداری که زبانش زبان کل ملت و قلمش قلم کل ملت است، می شناختند.

روحانی اظهار داشت: بزرگان زیادی در کشور داشتیم که مورد احترام مردم بودند ولی اعتمادی که مردم به امام داشتند، به آن اندازه به هیچ کس دیگر اعتماد نداشتند. این اعتماد و سرمایه اجتماعی و ایمان مردم بود که انقلاب را پیروز کرد. این فداکاری و ایثار مردم بود که نهضت را به پیروزی رساند.

رئیس جمهور با اشاره به اینکه امروز نیز دقیقا همان شرایط را در کشور داریم، تصریح کرد: امروز در کشور، آن دیکتاتوری مستبد و آن رژیم شاهنشاهی دیگر نیست. امروز مشکل ما در کشور دیگر استبداد نیست، اما استکبار و توطئه های دشمن همچنان ادامه دارد.

روحانی با بیان اینکه البته امروز در یک جایگاه بسیار بلندی قرار گرفتیم، خاطرنشان کرد: هیچ وقت استکبار در منطقه ما از امروز ضعیف تر نبوده است. عراق، سوریه، لبنان و حتی مردم مظلوم یمن را ببینید؛ استکبار در کجا پیروز است. آیا استکبار دنبال این بود که وضعیت امروز عراق و سوریه و لبنان را شاهد باشد.

رئیس جمهور گفت: اگر استکبار پیروز است پس چرا امروز به دست و پا افتاده و مرتب در کشورها می چرخند. امروز عظمت اسلام و جمهوری اسلامی و ملت ایران در منطقه از هر زمان دیگر بیشتر است. در عراق، سوریه، لبنان، شمال آفریقا و منطقه خلیج فارس کجا هست که بدون نظر ایران بشود یک اقدام سرنوشت ساز انجام داد.

روحانی جایگاه رفیع امروز جمهوری اسلامی را دستاورد آگاهی و وحدت ملت و هوشیاری و درایت رهبر معظم انقلاب اسلامی عنوان کرد و افزود: دلیل این قدرت و عظمت امروز نظام اسلامی این است که همه در کنار هم هستیم و اگر بین ما فاصله بیفتد دیگر این عظمت را شاهد نخواهیم بود.

رییس جمهور اظهار داشت: چه زمانی را سراغ دارید که رییس جمهور آمریکا حرفی بزند و همه در دنیا با او مخالفت کنند. امروز جز چند کشور کوچک و یک رژیم جعلی، حتی در درون آمریکا کسی از رییس جمهور آمریکا و حرف و راه او حمایت نمی کند.

روحانی تصریح کرد: اینکه امروز می بینیم عظمت ملت ایران از هر زمان دیگر بیشتر است، به خاطر اعتماد بین مردم و حاکمیت است. نگذارید این اعتماد صدمه بخورد. دولت، قوه مقننه، قوه قضائیه، نیروهای مسلح و در راس همه رهبری معظم انقلاب همه با هم حاکمیت کشور را تشکیل می دهیم. فکر نکنیم اگر به بخشی از حاکمیت ضربه زدیم، بخش دیگر تقویت می شود؛ نه اینگونه نیست، اگر کنار هم نباشیم همه حاکمیت فرو می ریزد.

رئیس جمهور خاطرنشان کرد: نباید اجازه دهیم سرمایه اجتماعی لطمه ببینید. اگر اشکال کوچکی هست آن را بزرگ نکنیم. رسانه های بیگانه دشمنی خودشان را دارند و کار خودشان را می کنند، اما رسانه های داخلی باید وظیفه سنگین خود را در قبال حفظ سرمایه اجتماعی احساس کرده و در مردم اعتماد بیشتری ایجاد کنند.

روحانی با اشاره به اینکه البته مردم به نظام اعتماد دارند، گفت: ما هر قدمی برای ارتقای اعتماد مردم به نظام و کشور برداریم، خدمت به مردم، کشور و جامعه است و هر قدمی برای کم شدن اعتماد مردم به حاکمیت، کشور را در معرض خطر قرار می دهد.

رئیس جمهور اضافه کرد: نکته مهم دیگر امید به آینده است. نباید امید را خدشه دار کنیم. مسیری را که انتخاب کردیم، مسیر درست و دقیقی بوده است که موفقیتهای فراوانی نصیب ما کرده است و نباید از هیاهوی این و آن باکی داشته باشیم. ما یک توافقنامه بین المللی داریم که امروز حتی دولت جدید آمریکا بعد از 10 ماه که هر روز گفته این بدترین توافق تاریخ ماست و به تعبیر او باعث شرم آمریکاست، ولی هنوز نتوانسته با آن کاری کند. این نشان عظمت ملت، تدبیر دیپلماتها و اقتدار نیروهای مسلح ماست.

روحانی اظهار داشت: ممکن است کسی حرفی درباره تسلیحات ایران بزند. خیلی به این حرفها توجه نکنیم. تسلیحات ایران مثل تسلیحات همه کشورهای دنیاست. در جهان ما مقررات بین المللی داریم. مقررات بین المللی در این باره چه گفته است؟ ما قانون اساسی داریم. قانون اساسی ما چه گفته است؟ قانون اساسی ما می گوید تسلیحات ما باید بازدارنده باشد. ما چیز دیگری نمی خواهیم. قدرت نظامی ما باید در برابر تهدیدات بازدارنده باشد و در شرایط مبادا دفاع موثر انجام دهد.

رئیس جمهور تصریح کرد: همه دنیا همین است. کسی نمی تواند درباره قدرت نظامی کشوری دیگر که بر مبنای قانون اساسی و تدابیر و دکترین دفاعی طراحی شده است حرفی بزند. اما حالا بعضی دوست دارند با ما حرف بزنند. تشریف بیاورند با ما حرف بزنند. ببنیم کی ضرر می کند. ما از بعضی کشورها سوال می کنیم آن روز که ما مظلومانه در برابر متجاوز می جنگیدیم، شما به ما اسلحه دادید یا به متجاوز؟

روحانی ادامه داد: ما سوال می کنیم در شرایطی که مردم ما زیر آتش توپخانه و بمباران و موشک دشمن بودند، آیا حاضر شدید نه تنها سلاح تهاجمی بلکه حتی سلاح پدافند هوایی بدهید؟ آن زمان یک توپ ضدهوایی ساخت اروپا را که متعهد به تعمیرش بودند برای تعمیر ارسال کردیم اما نه توپ را تعمیر کردند و نه حتی همان توپ معیوب و خراب را به ما بازگرداندند و گفتند که شما در حال جنگ هستید و ما نمی توانیم این کار را بکنیم. حالا آنها می خواهند با ما درباره تسلیحات نظامی حرف بزنند.

رئیس جمهور خاطرنشان کرد: طرح بحث حضور ایران در منطقه و قدرت دفاعی ایران نیز فرار به جلو است. چه کسانی در این منطقه این همه برای مردم ویرانی آوردند؟ چه کسانی عراق را ویران و به تروریست ها کمک کردند و اصلا چه کسانی اینها را بوجود آوردند؟

روحانی گفت: حرف زیاد زده می شود. خیلی به این حرفها اعتماد نکنید. اگر روزی که لازم باشد می دانیم چه جوابی به آنها بدهیم. همیشه در برابر سخن حق ما ، جوابی ندارند که بدهند. راه ما صحیح و استوار است.

رئیس جمهور تأکید کرد: راه ما بدون شک راهی صحیح و استوار است و ما این مسیر را با قدرت ادامه خواهیم داد.