به گزارش خبرنگار گروه اقتصاد ،استان خراسان رضوی با مساحتی حدود 12.6 میلیون هکتار و با گستردگی و حاکم بودن اقلیم خشک و نیمه خشک در بیش از 70 تا 75 درصد مساحت استان، و با متوسط بارندگی در حدود 208 میلیمتر و دمای متوسط حدود 16 درجه سانتیگراد بر اساس آمار 20 ساله، از شرایط اقلیمی مناسبی برای تخریب زمین و بیابان زایی برخوردار است.

این استان در 5 حوضه آبخیز شامل حوضه آبخیز رودخانه اترک، حوضه آبخیز قره قوم، حوضه آبخیز شرق کشور، حوضه آبخیز کویر نمک و حوضه آبخیز کویر مرکزی قرار گرفته است.

دشت مشهد در حوضه آبریز قره قوم بوده و وسعتی بالغ بر 16 هزار و 500 کیلومتر مربع دارد که از این وسعت 5 هزار کیلومترمربع آن را دشت و مابقی را ارتفاعات تشکیل می دهد.

در این رابطه مرتضی اکبری کارشناس آب در خصوص وضعیت دشت مشهد گفت: به دلیل برداشت بیش از حد از سفره‌های آب زیر زمینی دشت مشهد به طور متوسط سالیانه 60 سانتیمتر نشست به ثبت رسیده است.

وی در ادامه به دلایل فرونشت 60 سانتی متری زمین اشاره و بیان کرد: افزایش تعداد چاه‌ها، تبدیل کاربری اراضی مرتعی و جنگلی به کشاورزی و مسکونی و شور شدن دشت‌های مشهد، بجستان، کاشمر، نیشابور، سبزوار و درگز که با خطر شور شدن اراضی کشاورزی همراه است از جمله عوامل انسانی بیابان زایی در خراسان رضوی است.

باید به این نکته نیز توجه داشت که در حدود 60 درصد از جمعیت استان خراسان رضوی در دشت مشهد ساکن هستند که فرونشست زمین در این منطقه زندگی این افراد و زیرساخت های شهری را تهدید می کند.

بر اساس آمار روند بهره برداری از آبخوان دشت مشهد از گذشته تا سال 90، روند افت مستمر سطح آب زیرزمینی در دشت مشهد را نشان می دهد که این مورد حکایت از دست دادن بخش وسیعی از منابع آبی تجدید ناپذیر آبخوان را دارد.

تهی شدن آبخوان های زیر زمینی و نابودی سرمایه ملی تنها به دشت مشهد خلاصه نمی شود و بنا بر آمار درصد قابل توجهی از دشت های کشور شاهد این بلا طبیعی است که با راهکارهای مختلف اعم از طرح احیا و تعادل بخشی آب های زیرزمینی باید به دنبال جان بخشی دوباره به این رگ های حیاتی کشور باشیم تا از آسیب های آن در امان بمانیم.