به گزارش خبرنگار گروه اقتصاد ، صنایع کوچک و متوسط در میان کشور‌ها جهان تعارف متفاوتی دارد و در حقیقت، شرایط اقتصادی و صنعتی حاکم بر هر کشور، معرف صنایع کوچک و متوسط آن است.

برخی از معیار‌هایی که معمولاً در تعریف صنایع کوچک و متوسط به کار می‌روند عبارتند از: تعداد کارکنان، میزان سرمایه، حجم دارایی، کل حجم فروش و ظرفیت تولید، اما رایج‌ترین معیار برای تعریف صنایع کوچک و متوسط، معیار تعداد کارکنان است.

در همین راستا بیژن پناهی زاده معاون معدنی خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در خصوص وضعیت صنایع کوچک در گفت‌وگوی مشروح با گفت: درحال حاضر بیش از ۹۰ درصد از واحد‌های تولیدی کشور جزو صنایع کوچک شمرده می‌شوند و در تعریف صنایع کوچک، تولیدی‌هایی با کمتر از ۵۰ نفر نیرو و بعضا پایین‌تر از ۱۰۰ نیرو جزو صنایع کوچک به حساب می‌آیند.

وی افزود: این تعریف در بعضی جا‌ها دچار اشکال است. مثلا در برخی از نقاط جهان نیروی کار انسانی اهمیت ندارد و ربات‌ها کار انسان‌ها را انجام می‌دهند و از این رو ممکن است واحد تولیدی بزرگی با کمترین نیروی کار و بیشترین بهره‌وری و توسط ربات‌ها کار کند.

معاون معدنی خانه صنعت، معدن و تجارت ایران با بیان اینکه در سنجش صنایع کوچک، نیروی انسانی نباید به عنوان شاخص اصلی درنظر گرفته شود خاطرنشان کرد: باید از معیار‌های مختلف در این سنجش استفاده کرد و تجدید نظری در شاخص‌ها صورت گیرد.

پناهی زاده در ادامه گفت: صنایع کوچک صنایعی هستند که به سرعت راه اندازی می‌شوند و سریعا به بهره برداری می‌رسند و در راستای آن اشتغال زایی انجام می‌شود و از این جهت برای کشور از اهمیت بالایی برخوردار هستند.

وی افزود: در کشور بیش از ۸۰ هزار واحد تولیدی جزو صنایع کوچک هستند و توجه به این بخش نقش به‌سزایی در توسعه اقتصاد کشور دارد، از این رو به روز کردن دستگاه‌ها در واحد‌های تولیدی کوچک و وفق دادن آن‌ها با شرایط روز جهان از اهمیت بالایی برخوردار است.

به روزنبودن تجهیزات عامل کاهش بهره‌وری در صنایع کوچک

معاون معدنی خانه صنعت، معدن و تجارت ایران با بیان اینکه بیشتر واحد‌های تولیدی در پی به روز نبودن تجهیزات تعطیل شدند گفت: به روز نبودن تجهیزات عمده‌ترین دلیل کاهش بهره وری در صنایع کوچک است و از این روز شاهد تعطیلی آن‌ها هستیم و برخی از آن‌ها را به حالت نیمه تعطیل رسانده است.

پناهی زاده در مثالی وضعیت تولید ماکارونی در کارخانه‌های آن را بررسی کرد و گفت: در سال‌های ۶۹ تا ۷۸ بالغ بر دو تا سه هزار کارخانه تولید ماکارونی تاسیس شد که در حال حاضر این تعداد به ۴۰ تا ۵۰ کارخانه رسیده است.

وی افزود: بسیاری از این کارخانه‌ها به دلیل نداشتن تجهیزات مدرن به تعطیلی کشده شدند و از این رو صاحبان آن‌ها با بدهی‌های فراوان روبرو شدند.

معاون معدنی خانه صنعت، معدن و تجارت ایران خاطرنشان کرد: دولت برای سرپا نگه داشتن برخی از نولیدی‌های کوچک در راستای به روز رسانی تجهیزات باید آن‌ها را حمایت کند تا به تعطیلی آن‌ها منجر نشود و از این رو آمار بیکاران رشد پیدا نکند.

ورشکستگی برخی از واحد‌های تولیدی با افزایش قاچاق کالا

پناهی زاده با بیان اینکه قاچاق کالا مشکل بزرگی سر راه تولیدکننده است خاطر نشان کرد: در سال‌های ۸۴ تا ۹۲ واحد‌های تولیدی بسیاری در راستای قاچاق کالا به کشور دچار مشکل شدند و اکثر این واحد‌ها به دلیل واردات بی رویه به تعطیلی کشیده شدند.

وی افزود: دولت باید با واحد‌های تعطیل شده‌ای که با واردات و قاچاق بی رویه تعطیل شدند مدارا کند و از این رو با بخشیدن بدهی و سود تسهیلات در راه اندازی دوباره کارگاه‌های تولیدی به آن‌ها کمک کند و این نکته حائز اهمیت است که برخی از کارگاه‌های تولیدی که بر اثر سیاست‌های نادرست به تعطیلی کشیده شدند شامل آن می‌شوند.

معاون معدنی خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در ادامه گفت: برخی از صنایع کوچک در کشور درگیر وام‌های دریافتی خود هستند و در پی نداشتن بهره روی لازم از کارخانه‌های خود از جیب هزینه‌ها را پرداخت می‌کنند.

پناهی زاده با بیان اینکه در کنار سود وام‌ها موارد دیگری هم مطرح است گفت: اخذ مالیات، بیمه تامین اجتماعی و مسائل دیگری هم وجود دارد که صنایع کوچک در کنار بازدهی کم در گیر آن هستند.

 تجهیزات ۴۰ درصد از واحد‌های تولیدی باید به روز شود

معاون معدنی خانه صنعت، معدن و تجارت ایران با اشاره به اینکه ۸۰ هزار واحد صنایع کوچک باید پایش شوند گفت: به طور تقریب ۴۰ درصد از ۸۰ هزار واحدی که تولید آن‌ها توجیه اقتصادی ندارد باید تغییر ساختار دهند و از ماشین آلات روز جهان استفاده کنند.

وی افزود: از سرمایه‌های عظیم که درشهرک‌های صنعتی ر‌ها شده است باید برای تولیدات جدید استفاده شود به طوریکه این سرمایه‌های بلاتکلیف در راستای اشتغال زایی می‌توانند کمک شایانی داشته باشند.

پناهی زاده ۲۰ هزار واحد تولیدی از ۸۰ هزار واحد را واجد شرایط در تغییر ساختار دانست و افزود: در کشور باید اقداماتی صورت گیرد که کمترین آسیب به صنایع کوچک وارد شود و از این رو به اقتصاد کشور کمک کند.

استفاده از شرکت‌های دانش بنیان در افزایش بهره‌وری

معاون معدنی خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در ادامه بیان کرد: در تغییر ساختار واحد‌های تولیدی می‌توان از شرکت‌های دانش بنیان استفاده کرد تا بهره وری در تولید را افزایش داد.

وی با اشاره به پیشرفت کشور‌های جهان در پی رشد صنایع کوچک گفت: پیشرفت کشور چین بیشتر به خاطر وجود صنایع کوچک بوده است و توجه به این صنایع رشد پی در پی را برای این کشور به همراه داشته است.

پناهی زاده در ادامه خاطرنشان کرد: نمی‌توان از واحد‌های تولیدی که سه برابر نُرم جهانی انرژی مصرف می‌کنند انتظارداشت بهره وری بالایی داشته باشند.

معاون معدنی خانه صنعت، معدن و تجارت ایران گفت: باید این مهم را در نظر گرفت که واحد‌های تولیدی صرفه اقتصادی داشته باشند و در صورت نبود صرفه نباید آ‌ن‌ها را ر‌ها کرد بلکه باید با حمایت دولت به آن‌ها کمک کرد.

وی با بیان اینکه بسیاری از واحد‌های تولیدی به بانک‌ها بدهکار هستند گفت: باید کاری شود تا دولت جرایم، دیرکرد و همچنین سود‌های بالا را ببخشد، چون ضرر برخی از واحد‌های تولیدی ناشی از عملکرد آن‌ها نبوده و برخی از سیاست‌های لحظه‌ای بر آن تأثیرگذار بوده است.

پناهی زاده خاطرنشان کرد: یک بار برای همیشه باید واحد‌های تولیدی و صنایع کوچک را از شر پرداخت تسهیلات ر‌ها کرد و در مرحله اول باید مسائل بدهی و مالیات واحد‌های تولیدی حل شود.

ادغام واحد‌های رو به تعطیلی راهکاری برای جلوگیری از ورشکستگی

معاون معدنی خانه صنعت، معدن و تجارت ایران یکی از راهکاری‌های موثر در توسعه واحد‌های کوچک را ادغام آن‌ها دانست و گفت: ادغام تولیدی‌ها از این جهت که واحد‌های قدیمی که بهره وری بالایی ندارند و رو به ورشکستی هستند به سرمایه گذاران معرفی شوند و این سرمایه گذاران با کارخانه‌های در حال ورشکستی همکاری کنند می‌تواند راهکار موثری باشد.

وی افزود: در این مورد به جای اینکه کارخانه جدیدی تاسیس شود بهتر است هزینه‌های آن در همان کارخانه قدیمی درحال ورشکستگی صرف شود تا هم کارخانه‌ای تعطیل نشود و هم هزینه اضافی برای خرید زمین و تاسیس کارخانه جدید صرف نشود.

پناهی زاده افزود: فرهنگ مشارکت در تولید داخل هنوز جا نیفتاده است و با مشارکت در بحث تولید می‌توان بهره‌وری بالایی در تولید را تجربه کرد.

وی در خصوص نحوه دادن تسهیلات به واحد‌های تولیدی کوچک اظهار کرد: نحوه وام دهی وضعیت مطلوبی دارد، اما این نکته حائز اهمیت است که بدهکاران باید تعیین تکلیف شوند و واحد‌های ضرر دیده در شرایط خاص مورد حمایت دولت قرار گیرند.

معاون معدنی خانه صنعت، معدن و تجارت ایران انتها خاطرنشان کرد: در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی بخش خصوصی همیشه درمیدان است و صنایع کوچک نوک پیکان اقتصاد هستند.