به گزارش گروه فرهنگی به نقل از انتشارات جمکران، کتاب «داستان بردهها» که در نمایشگاه کتاب توسط انتشارات کتاب جمکران منتشر شده بود، در 3500 نسخه از چاپ سوم گذشته است و به زودی چاپ جدید آن نیز منتشر خواهد شد.
کتاب «داستان بردهها» در 80 صفحه رنگی رحلی برای مخاطب نوجوان و جوان منتشر شده است.
ایده اصلی کتاب زمانی شکل گرفت که مشغول مطالعه جنایات آمریکا در دنیا بودیم. بردهداری و ستمی که به ساکنان قاره ثروتمند و بزرگ آفریقا شده است، از زمان اروپاییها و استعمارگری آنها شکل گرفته است و بعد از کشف آمریکا و به عبارت بهتر تسخیر و غصب آمریکا از بومیان آن، به عنوان همراهی برای ولع سرمایهداری مطرح شده است. سرمایهداری نوظهور آمریکایی برای پایین آوردن هزینههای خود به نیروی کار ارزان احتیاج داشت، سرمایهداریای که محوریت آن در اروپای قرن 19 بود و در قرن بیستم به ایلات متحده منتقل شد.
اهمیت بررسی تاریخ بردهداری در آمریکا، از آن جهت است که سرنوشت سرمایهداری و تغییرات فرهنگی و اجتماعی و حتی فکری این دوره زمانی را برای ما مشخص میکند.
در کتاب «داستان بردهها» به تایخ بردهداری از ابتدا پرداخته شده است، اما تمرکز اصلی بر روی بردهداریِ اروپایی و آمریکایی بوده است. موضوعی که هنوز هم وجود دارد و فقط شکل و ساختار و ساز و کارش متفاوت شده است.
جلد دوم کتاب که به نوعی مادر این کتاب هم محسوب میشود، با نام «پدرخوانده» و با محوریت همه جنایاتهای آمریکایی-اروپاییها در دنیا مراحل ویرایش را سپری میکند که آن کتاب نیز کتابی مصور و دایرةالمعارفگونه است.
متن پیشگفتار کتاب «داستان بردهها»:
همه ما فیلمها و داستانها و نقاشیهایی دیدهایم که کشتیهای بادبانیِ بزرگ با بادبانهای برافراشته، سفرهای پرماجرایی دارند؛ با مردان سفیدپوستی که ماجراجویانی شجاع و دلیر هستند. فیلمها و داستانهای زیادی که قهرمان ما، در زندگی مرفه خودش، در قصری اروپایی، در رفاه و بیدردیِ تمام، ادبیات عاشقانۀ دنیا را رقم میزند. یا وقتی تاریخ علم را میخوانیم که چگونه اروپا از قرن شانزدهم شروع به ساختن دنیای جدید خودش و دیگران کرد، فلسفه جدید، اقتصاد جدید، سیاحتگری و اکتشافهای جدید، ادبیات جدید، ثروتهای جدید...؛ و حتی کالاهای جدید!
با کشف -تصرف- قاره آمریکا توسط آقای کلمبوس، کالاهای بازرگانیِ جدیدی به دنیای بازرگانی اضافه شد، سرزمین وسیعی که سرشار از امکانات طبیعی و ذخایر اقتصادی بود و نیاز تاجران سیریناپذیر اروپایی به خارج کردن این ثروتها کالای مصرفی جدیدی را به چرخه اقتصاد اضافه کرد؛ نیروی کار مجانی و رایگان: بردهها!
آدمهای مظلوم و بیپناه را باید از آفریقا میدزدیدند یا میخریدند؛ و بعد به سرزمین جدید میبردند؛ کار توانفرسایی که واقعاً بازرگانان را خسته میکرد! کار سختی بود، به خصوص که بردهها دوست نداشتند برده باشند و مقاومت میکردند.
بردهداری همیشه وجود داشته است، مبارزه با آن هم همیشه وجود داشته است، اما اتفاقی که حالا داشت در دنیای مدرن میافتاد، چیز دیگری بود؛ گستردگی و ابعاد بردهداری نوظهور آمریکایی چندین برابر ظلم و ستم بردهداری قبل از خودش بوده است. اگر در یونان و روم، که ریشههای انحطاط این دنیای جدید هستند، برای بردهداری «دلیل فلسفی و منطقی» درست میکردند، در آمریکای تازهساختهشده، به آن فلسفه و منطق، به افراطیترین شکل عمل میشد. بردهداری در دنیای جدید را با هیچ برههای از تاریخ نباید مقایسه کرد.
برخی از تاریخنویسان شکر را کالای اصلیای میدانند که آغازگر تجارت مدرن از طریق ایجاد مثلث تجاری بوده است. برخی هم معادن ذغالسنگ را؛ که اروپا به این دلیل موفق بوده که معدنهای بریتانیا را نزدیک کارخانههای خود داشته است؛ در حالی که چین به دلیل دسترسی نداشتن آسان به منابع عقب ماند. بعضی هم روغن را قهرمان پشت پردهٔ انقلاب صنعتی میدانند. اما به نظر من، این عنصر جهانیساز، پنبه است، پنبهای که بردهها کاشتهاند! در سال 1858، این جیمز هنری هاموند بود که با صدایی رسا در پشت تریبون مجلس سنای آمریکا گفت: «پنبه، پادشاه است»!
برده کردن انسانهای آزاد، قدمتی به طول تاریخ زندگی بشر دارد، اما در دوران معاصر، سرمایهداریِ خونآشامی که در غرب شکل گرفت، ابعاد بسیار گستردهای به این اتفاق زشت داد و به واسطه بردهسازی رنگینپوستان، همۀ دنیا را به صورت غیر مستقیم برده و وابسته خودشان کردند. صنعت نیاز به مصرف داشت و بردههای سیاه، عمر و زندگی خود را وقف تولید محصولاتی کردند که «پُرمصرف» بودند: شکر، قهوه، پنبه، چای، برنج، توتون و تنباکو.
سرمایهداریِ دوران جدید، از همه امکانات استفاده کرد تا برتریطلبی و استکبارش را به همۀ دنیا تحمیل کند.
از روزی که دریانوردان اشغالگر پرتغالی و اسپانیایی، اولین مستعمرههای خود را در قاره جدید بنا میکردند، همه چیز برای بومیها تلخ شد و این تلخی، با استثمار و نابود کردن نسلهای زیادی از مردم آفریقا ادامه پیدا کرد.
این کتاب با ترجمۀ منابع موجود و در بیشتر موارد با بیان نکتههای گفتهنشده تاریخ، سعی کرده است، رنج و ستم بزرگی که بر انسانهای زیادی در دنیا رفته است را روایت کند.
انسانهایی که قربانی پولپرستی و سنگدلی تاجران و سرمایهداران اروپایی و آمریکایی شدند.
پدران دنیای مدرن که خیلی شیک و اتوکشیده، هنوز با تکبر در دنیا به همان رفتار گذشته خود ادامه میدهند، هرگز از رفتار گذشته خود پشیمان نشدند و فقط شکل ستم و بیعدالتی خود را عوض کردهاند.
این کتاب به ما نشان میدهد که باید حواسمان باشد آنها برای کسی دلسوزی نمیکنند و برای رسیدن به منافع خود ترسی از هیچ جنایتی ندارند و حاضرند تا هویت و عزت و آزادی دیگران را برای رسیدن به منفعت خودشان خرید و فروش کنند. دنیای امروز ما هنوز هم صحنۀ همان درگیری برده گرفتن و برده شدن است
ما کجای این درگیری ایستادهایم؟