به گزارش گروه فضای مجازی ،  واقعیت مجازی (Virtual Reality به اختصار VR) را امروزه خیلی‌ها در حد همان یک دوربین می‌شناسند که در شهربازی‌ها، جلوی سینما‌ها یا حتی در خانه‌ها، خیلی‌ها را وارد تازه‌ای از بازی‌های رایانه‌ای و هیجان‌های جذاب دنیای بازی‌های رایانه‌ای کرده است، اما این فناوری بسیار فراتر از شکل جدید یک سرگرمی است و امروزه به شکل فزاینده‌ای در طیف گسترده‌ای از خدمات پزشکی از درمان گرفته تا آموزش مورد استفاده قرارمی گیرد. در ادامه برخی کاربرد‌های این فناوری را در پزشکی و درمان بیماری‌ها می‌خوانید.

 

مدیریت درد

شواهد علمی خوبی وجود دارد که نشان می‌دهد واقعیت مجازی (VR) می‌تواند به تسکین درد کمک کند. وقتی فرد در دنیای واقعیت مجازی غوطه‌ور است بخش‌هایی از مغز که با درد مرتبط هستند ـ. قشر حسی ـ. پیکری مغز و قشر جزیره مغزی ـ. فعالیت کمتری دارند. در برخی موارد، افراد حتی می‌توانند عمل‌های جراحی را که معمولا بسیار دردناک هستند، در حین کار با واقعیت مجازی تحمل کنند. مطالعات دیگری نشان داده است در مورد بیماران قطع عضو می‌توان از واقعیت مجازی بهره برد. قطع عضو، اغلب درد شدیدی را در عضو قطع شده ایجاد می‌کند که بسختی می‌توان با شیوه‌های معمول آن را درمان کرد. استفاده از مسکن‌های قوی مانند کدئین و مرفین نیز معمولا پاسخگو نیست، اما در نوعی تکنیک به نام «درمان با آینه مجازی» به نظرمی‌رسد پوشیدن هدست واقعیت مجازی و کنترل نسخه مجازی عضو قطع شده به برخی بیماران در کنارآمدن با درد کمک می‌کند.

 

درمان فیزیکی

واقعیت مجازی می‌تواند در پیگیری حرکات بدنی مورد استفاده قرار بگیرد. این فناوری به بیمار امکان می‌دهد تمرینات حرکت درمانی را در تعامل با یک بازی واقعیت مجازی ـ. به عنوان مثال بالا بردن دست برای گرفتن یک توپ مجازی ـ. انجام دهد. از آنجا که تمرین با واقعیت مجازی بسیار سرگرم‌کننده‌تر از تمریناتی است که در باشگاه انجام می‌شود، بیماران انگیزه بیشتری برای انجام آن دارند. به عنوان یک نمونه دیگر، مشخص شده است می‌توان محیط مجازی را برای بیمارانی که در راه رفتن اضطراب دارند، طوری کنترل کرد که به نظر برسد بسیار آهسته‌تر از آنچه در واقعیت صورت می‌گیرد، راه می‌روند. با این کار، آن‌ها بدون آن که متوجه شوند به طور طبیعی به حرکت خود سرعت می‌بخشند و درد و اضطرابی احساس نمی‌کنند. بررسی این که افراد چگونه با سیستم‌های واقعیت مجازی ارتباط برقرار می‌کنند کمک خواهد کرد برنامه‌های بازتوانی بهتری طراحی شود.

 

ترس‌ها و فوبیا‌ها

اگر ترسی غیرمنطقی دارید، شاید آخرین چیزی که به آن فکرکنید دیدن چیزی که از آن می‌ترسید در فضای واقعیت مجازی باشد، اما اینجا افتاده‌ترین شکل درمان با واقعیت مجازی است. فوبیا اغلب با تکنیکی که مواجهه درجه‌بندی شده نام دارد، درمان می‌شود.
در این تکنیک، بیماران بتدریج توسط درمانگر با ترسشان روبه‌رو می‌شوند. واقعیت مجازی از این نظر که دقیقا می‌تواند با نیاز‌های بیماران منطبق شود روش کاملی است و می‌تواند در مطب پزشک یا حتی در منزل انجام شود. این روش درمان درمورد ترس از ارتفاع و ترس از عنکبوت به کارمی رود، اما می‌توان از آن در بهبود بیمارانی نیز استفاده کرد که از اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) رنج می‌برند.

 

توانبخشی شناختی

بیمارانی که از صدمات مغزی بر اثر ضربات روحی یا بیماری‌هایی مثل سکته رنج می‌برند، اغلب در انجام کار‌های روزمره مثل خرید یا برنامه‌ریزی آخر هفته مشکل دارند. بازآفرینی این امور در فضای واقعیت مجازی و ایجاد این امکان که بیمار این کار‌ها را با سطح بیشتری از پیچیدگی انجام دهد، بهبود بیمار را سرعت بخشیده و به بازگشت سطوح بالاتری از عملکرد شناختی او کمک می‌کند.
پزشکان همچنین می‌توانند از این فضای مجازی به عنوان ابزاری برای ارزیابی کاهش تمرکز بیمار، مشکل در تصمیم‌گیری، مشاهده انجام کار‌های پیچیده دنیای واقعی توسط بیمار یا تشخیص مناطق از دست رفته حافظه استفاده کنند.

 

آموزش پزشکان و پرستاران

واقعیت مجازی فقط مورد استفاده بیماران نیست، بلکه برای درمانگران حرفه‌ای نیز مفید واقع می‌شود. آموزش پزشکان و پرستاران برای انجام وظایف معمولشان زمانبر است و این آموزش پرهزینه معمولا توسط یک فرد حرفه‌ای پرمشغله صورت می‌گیرد، اما واقعیت مجازی می‌تواند به شکل فزاینده‌ای در آموزش آناتومی، تمرین عمل‌های جراحی و آموزش کنترل عفونت به کارگرفته شود. غرق شدن در یک شبیه‌سازی واقعی از عمل جراحی و تمرین مراحل و شیوه‌های آن به این شکل، بسیار بهتر از آموزش از طریق تماشای فیلم یا حتی تماشای عملکرد یک کارشناس در اتاقی شلوغ است. با تجهیزات کم‌هزینه، قابل کنترل، قابل تکرار و با بازخورد فوری واقعیت مجازی، ما ابزار آموزشی جدید قدرتمندی در اختیارداریم که فراتر از مرز‌های کلاس درس عمل می‌کند.

 

 

 

منبع:باشگاه خبرنگاران جوان