به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی ، امروزه سینما به عنوان پرمخاطبترین هنر شناخته شده و سالیانه تعداد بیشماری فیلم در جای جای جهان تولید و اکران میشوند. با ظهور و بروز فضای مجازی مرزها نزدیکتر شده و مردم در سرتاسر دنیا به اکثر آثار سینمایی دسترسی دارند.
سینما در ایران نیز از جایگاه خاصی برخوردار بوده و بازیگران، کارگردانان و فیلمنامهنویسان سینما همواره از جایگاه خاصی در جامعه برخوردار هستند. جایگاهی که گاهاً از آن سوءاستفاده هایی نیز شده است.
در بخش اول پرونده ویژه (عدم رعایت گروه سنی در سینما) مفصل به طرح مساله پرداخته و با دو تن از کارگردانان بزرگ سینمای ایران در مورد این مشکل گفتوگو داشتیم که در ادامه خواهید دید.
درخشنده: ارائه محدودیت سنی باید بر اساس آموزههای اسلام صورت گیرد
لاجوردی: با ابتذال موجود در فیلمها هیچوقت فرزندم را به سینما نمیبرم
اکران آثار سینمایی در دو بخش سینمای بدنه و سینمای هنر و تجربه مخاطبان خود را داشته و طیف سینمای حرفهای را از مخاطب عام سینما جدا کرده است. در این میان سینمای بدنه که عمومیت مردم را پوشش میدهد ژانرهای متنوع و گوناگونی را در خود دارد. البته طی سالهای اخیر سینمای ایران دو قطبی شده و تنها دو ژانر کمدی و سینمای اجتماعی به کارشان ادامه میدهند و مابقی ژانرها بسیار کم فیلم میسازند.
نکته مهم در میان دو ژانر پرکار سینمای ایران یعنی ژانر کمدی و به اصطلاح ژانر اجتماعی تولید آثار کم رمق و گاهاً سیاهنما است. آثار کمدی پرفروش با استفاده از الفاظ رکیک، حرکات مستهجن و شوخیهای جنسی به هر طریق در صدد خنداندن مخاطب بوده و فقط به گیشه فکر میکنند. تفکری که قطعاً جیب عدهای را به بهای ضربه زدن به فرهنگ جامعه پر خواهد کرد.
در سویی دیگر ژانر اجتماعی سینمای ایران، بیشتر به سمت و سوی سیاهنمایی رفته و در هالهای از بدختی، خیانت، عشقهای مثلثی، تجاوز، فقر و قتل سیر میکند. این سینما که از چند سال گذشته پررنگتر شده، بدون نگاه درست به جامعه، همه جانبه به هنجارهای اصلی جامعه تاخته و کلیت جامعه ایرانی را درگیر بدبختی و تاریکی نشان میدهد.
اما بخش اصلی و مهم این اتفاق اکران این گونه فیلمها بدون هیچگونه ضابطه و برنامهریزی خاصی است. به نحوی که مخاطب با هر سنی میتواند این آثار را مشاهده کرده و محدودیت سنی برای مشاهده برخی فیلمها وجود ندارد. این عدم صداقت و روشنگری از سوی سازندگان و سینماداران باعث شده تا مردم به تناوب با آثاری مواجه شوند که مناسب سن فرزندشان نبوده و از سینما خارج شوند. اتفاقی که در درجه اول اعتماد و حضور مخاطب را از سینما دریغ خواهد کرد.
در نوبت دوم پرونده ویژه مربوط به عدم رعایت محدودیت سنی برای تماشای آثار سینمای ایران با "جمال شورجه" نویسنده، تهیهکننده و کارگردان نامی سینمای ایران و "حمید زرگرنژاد" دیگر نویسنده و کارگردان سینما و صاحب آثاری همچون "پایان خدمت" و "ماهور" به گفتوگو نشستیم.
***به قیمت خنداندن مخاطب و فروش بلیت از برخی مسائل اخلاقی به سادگی نگذریم
حمیدزرگرنژاد کارگردان سینمای ایران که این روزها پیش تولید فیلم سینمایی "امپراتور" را پشت سر میگذارد در گفتوگو با خبرنگار گروه فرهنگی درخصوص رعایت محدودیت سنی برای تماشای فیلمهای روی پرده سینماها گفت: ما نباید فراموش کنیم که جمعیت بالای تماشاگران سینما در ایران جوانان و نوجوان هستند. اکثر خانوادهها هم در کنار فرزندانشان به سینما میروند و این حرکت جمعی در ترغیب کردن کودکانشان برای پیگیری و علاقه به سینما بسیار موثر است.
وی در همین راستا ادامه داد: حضور خانوداگی در سینما لزوم رعایت گروهبندی سنی را دو چندان مهم جلوه میدهد. البته از نظر من رعایت مساله گروه بندی سنی به فرد هنرمند بر میگردد و قانونمند کردن آن کمی مشکل است. خانوادهها باید با آشنایی از آثار سینمایی، کودکان خود را به مشاهده فیلمهایی ببرند که مناسب گروه سنی آنها است.
کارگردان فیلم "ماهور" رعایت اخلاق از سوی فیلمساز را قدم اول در این راه دانست و گفت: من به عنوان یک فیلمساز نمیتوانم قوانینی را بابت رعایت گروه سنی تنظیم کنم اما میتوانم این امر را در تولید آثار خود رعایت کرده و به قیمت خنداندن مخاطب و فروش بلیت از برخی مسائل اخلاقی به سادگی نگذرم. با این وجود من نمیتوانم به همه دیکته کنم و به نظرم این اتفاق کاملاً به دیدگاه فیلمسازان بستگی دارد.
***نباید برای فروش بیشتر چشمانمان را به اخلاقیات ببندیم
وی نگاه صرف به گیشه را زیانبار اعلام کرد و افزود: اگر صرفاً چشم خود را ببندید و فقط به گیشه فکر کنید اتفاقات خوبی را به همراه ندارد. این نگاه تجاری سینما را به سمت آثار سخیف و بفروش هدایت میکند. خود فیلمسازان چنین آثاری میدانند با حذف آن قسمتهای ناهنجار هیچ اتفاقی در اثرشان نخواهد افتاد. مگر اینکه این دیدگاه خود کارگردان برای نشان دادن این مسائل اصرار شده باشد.
زرگرنژاد با اشاره به متعهد بودن خود به پایگاه خانواده خاطرنشان کرد: من هیچ وقت از کلمه "باید" برای دیگران استفاده نمیکنم و مابقی فیلمسازان تصمیمشان کاملاً شخصی است اما این را میدانم که خودم موظفم بنا به چارچوب خانواده و جامعه اثری ارائه دهم که اعتقادم را زیر پا نگذارد.
***فیلمهای مبتذل و سیاهنما باید از چرخه اکران خارج شوند
جمال شورجه تهیهکننده و کارگردان سینما و تلویزیون که به تازگی پیش تولید پروژه عظیم موسی (ع) را در برنامه دارد در گفتوگو با خبرنگار گروه فرهنگی ، درباره رعایت گروه بندی سنی برای فیلمهای سینمایی گفت: یکی از راه حلهایی که میشود فیلمها را هرچند مبتذل و سیاهنما به نمایش در آورد رعایت درست گروهبندی سنی است.
وی ادامه داد: البته به نظر من این فیلمها باید از گردونه اکران حذف شوند اما حالا که اصرار بر اکرانشان است حداقل در صورت اکران مساله محدودیت سنی را رعایت کنند تا خانواده ها بتوانند با آگاهی کامل انتخاب درستی کرده و فرزندانشان را به خیالت راحت و اعتماد کامل به سینما ببرند.
کارگردان ارزشی سینمای ایران با اشاره وجود شورای مرکزی برای اکران فیلمهای توقیفی تصریح کرد: این روزها شورایی خارج از شورای پروانه نمایش تشکیل شده و فیلمهای توقیفی را بررسی میکند. پس از اعمال اصلاحات اگر فیلمساز با آن اصلاحیهها مشکلی نداشته باشد فیلم به چرخه اکران وارد میشود. از نظر من باید این نوع نظارت بسیار دقیق و موشکافانه باشد تا هر فیلمی اجازه اکران در سینما را پیدا نکند.
شورجه با تاکید بر اهمیت حضور مخاطبان در سینما خاطرنشان کرد: خود من خیلی اهل بردن خانواده به سینما نیستم زیرا وقت کافی را برای این اتفاق در اختیار ندارم اما چون اکثر فیلمها را میشناسم در صورتی که وقتش باشد خانواده را به دیدن آثاری که مضمونی درست و مفید دارند خواهم برد.
***حال باید دید روند اکران در سینمای ایران به چه سمتی رفته و آیا مدیران سینمایی میتوانند با ارائه راهکاری مناسب گروهبندی سنی را برای آثار اعمال کنند. مخصوصاً در زمانهای که فیلمهای توقیفی در صف اکران قرار گرفته و خطر بیش از گذشته احساس میشود.
در نوبت اول پرونده ویژه مربوط به عدم رعایت محدودیت سنی برای تماشای آثار سینمای ایران به بحث و مناظره با پوران درخشنده و عباس لاجوردی دو تن از کارگردانان صاحب سبک سینما پرداختیم که در ادامه بخشی از آن را خواهید دید.
ارائه محدودیت سنی باید بر اساس آموزههای اسلام صورت گیرد
در بخش اول پرونده ویژه میزان پوران درخشنده کارگردان نامی زن سینمای ایران که این روزها فیلم "زیر سقف دودی" را روی پرده دارد در گفتوگو با خبرنگار میزان درخصوص عدم رعایت محدودیت سنی برای فیلمهای نامناسب گفت: رده بندی سنی برای فیلمها باید برای کشور خودمان و بر اساس هنجارها و آموزههای اسلام و ایران صورت گرفته و کپیبرداری از جایی نباشد. فیلم و سینما عرصه انسانسازی است و هر آنچه باعث شود انسان به تعالی برسد در این عرصه شایسته است.
در شرایط حاضر ترجیح میدهم که فرزندم را به سینما نبرم
همچنین در گفتوگویی دیگر با خبرنگار گروه فرهنگی ، عباس لاجوردی کارگردان ارزشی و انقلابی سینمای ایران که به تازگی فیلم "جشن تولد" را روی پرده داشته با تاکید بر لزوم رعایت محدودیت سنی برای تمامی فیلمها گفت: قبلاً میگفتیم آن فیلم بد است و نباید آن را ببینیم ولی الان کار به جایی رسیده که باید بگردیم که کدام فیلم را میشود دید. تبلیغات و فضای مجازی هم فیلمهای مبتذل و سخیف را تبلیغ میکنند. مسئولین میتوانند با کمک به تبلیغات و دادن تیزر رایگان به آثار ارزشی در معرفی این آثار گام مثبتی بردارند تا مردم با فیلمهایی روبرو شوند که ارزش دیدن دارد.