به گزارش خبرنگار گروه اقتصاد ، اسناد خزانه اسلامی، ابزاری مالی است که مبتنی بر بدهی دولت به ‌نظام بانکی، ذی‌نفعان و تامین‌کنندگان منابع بوده و به‌وسیله خزانه‌داری کل وزارت امور اقتصادی و دارایی منتشر می‌شود.

 اگر بخواهیم تعریف علمی از اسناد خزانه داشته باشیم، می‌توان گفت که اسناد خزانه، اوراق بهادار بانام یا بی‌نامی است که خزانه‌داری کل با بهای اسمی معین و بدون کوپن سود با سررسیدهای حداکثر تا سه سال منتشر کرده و در قبال بدهی‌های مسجل بخش دولتی و با توافق بستانکاران به‌صورت تنزیلی (با کسر از بهای اسمی) در اختیار آنها قرار می‌دهد.

  در واقع دولت می‌تواند با انعقاد قراردادهای مربوط به مبادله‌های واقعی، اوراق بهادار خزانه را برای سررسید معین در اختیار بانک‌ها، پیمانکاران پروژه‌های کوتاه‌مدت یا تامین‌کنندگان نیازهای جاری و به‌طورکلی طلبکاران دولت قرار دهد و از این راه نیازها و هزینه‌های جاری و کوتاه‌مدت خود را تامین مالی کند.

مثلا دولت در محاسبات خود پذیرفته كه مبلغی بدهی به پیمانكاران دارد، دولت درحال حاضر توان پرداخت ندارد اما معتقد است مثلا تا شش ماه دیگر توان بازپرداخت را خواهد داشت. روی یك برگه بهادار مشخص می شود كه دولت به موجب این برگه مثلا یك میلیارد بدهی به پیمانكار الف دارد و آن را در ٢٩ اسفند ٩٥ خواهد پرداخت. به این برگه اوراق خزانه اسلامی می گویند.

 پیمانكار الف می تواند تا اخر ٢٩ اسفند صبر كند و كل پول را بگیرد یا این برگه بهادار چك مانند را در بازار سرمایه زودتر ولی به قیمتی كمتر از یك میلیارد بفروشد به این فرآیند عرضه اوراق خزانه در بازار ثانویه می گویند. در ایران بانك مركزی ضامن است كه اگر دولت به هر دلیلی بدهی را نپرداخت ، بانك مركزی بدهی را پرداخت خواهد كرد.

با توجه به تضمین بانک مرکزی به پرداخت وجه اوراق در سررسید، چنانچه دولت توان پرداخت وجه اسناد خزانه را نداشته باشد، پرداخت آن توسط بانک مرکزی به معنای استقراض غیرمستقیم دولت از بانک مرکزی خواهد بود و پایه پولی کشور افزایش و در نتیجه منجر به تشدید تورم خواهد شد.

 

نماد اسناد خزانه با توجه به سررسید آن تعیین می شود و برای هر یک از سررسیدهای متفاوت،نماد جداگانه ای تعیین میگردد، مثلاً نماد اخزا 941223 یعنی اسناد خزانه اسلامی که در تاریخ 94/12/23 سررسید شده است.

• تصفیه بدهیهای دولت و تسری در پرداخت بدهیهای ایشان به پیمانکاران

• ابزاری مؤثر برای بانک مرکزی در اجرای سیاست پولی و تنظیم حجم نقدینگی

• تعیین نرخ سود با استفاده از مکانیز عرضه و تقاضا

• استخراج نرخ سود بدون ریسک

• تأمین کسری بودجه دولت