بزرگ شدن طحال به دلایل مختلفی رخ میدهد از جمله عفونت، بیماریهای خونی، مشکلات ژنتیکی و برخی بیماریهای دیگر که میتواند این عضو را بزرگ کند.
طحال یکی از ارگانهای حیاتی در سیستم لنفاوی بدن انسان است ومانند یک نگهبان بدن را از عفونتها و ابتلا به بیماریهای ویروسی حفظ میکند. این عضو از بدن مسئول تولید آنتی بادی برای مقابله در برابر میکروبها وباکتریها است، همچنین به تمیز نگه داشتن خون، حمل و نقل و متعادل سازی سطح مایعات بدن، حفظ پلاکتهای خون و خارج کردن مواد سمی و گلبولهای مرده از خون میپردازد.
طحال با تولید دو ماده ضروری فاگوسیتها و لنفوسیتها که هر دو از گروه سلولهای سفید خونی هستند با ابتلای انسان به بسیاری از بیماریها و عفونتها مقابله میکند.
بزرگ شدن طحال به نام بیماری اسپلنومگالی شناخته میشود و نشان دهنده فعالیت شدید سیستم ایمنی بدن برای مبارزه با عوامل تهدید کننده حیات است، اما این کار را به اشتباه انجام میدهد و سبب بزرگ شدن طحال شده است.
طحال میتواند به میزان زیاد بزرگ شود و حتی با معاینه بالینی بیمار و لمس تورم شکم در ناحیه سمت چپ بدن پشت معده تشخیص داده شود.
کارشناسان طب سنتی اعتقاد دارند مصرف برخی مواد غذایی بویژه خوراکیهای با طبع سرد، شور و ترش میتواند سبب بزرگ شدن طحال و در نهایت آسیب دیدن کبد شود.
بیماریهای طحال و بزرگ شدن آن میتواند سبب ابتلای افراد به انواع عفونتها شود، همچنین انرژی پایین برای فعالیت ها، کمک خونی، بی اشتهایی، افزایش وزن بدن، مشکل در هضم مواد غذایی و نیز جریان خون نامنظم، به همین دلیل افراد باید مراقبت خاصی ازسیستم لنفاوی خود بویژه طحال داشته باشند.
از جمله علائم بزرگ شدن طحال میتوان موارد زیر را نام برد:
- سوء هاضمه یا احساس ناراحتی گوارشی پس از خوردن مواد غذایی
- احساس درد و حساسیت در اطراف ناحیه طحال، در سمت چپ بالای شکم
- احساس درد در شکم که تا شانه سمت چپ امتداد پیدا میکند
- درد هنگام تنفس عمیق
- پایین بودن سطح انرژی
- خستگی مزمن
- زردی پوست بدن بویژه صورت
- کم خونی
- کاهش وزن بدون علت
- عفونتهای مکرر بویژه در ناحیه گوش، مجاری ادراری، تنفسی و یا عفونتهای سینوسی
- خونریزی و بروز کبودی به میزان زیاد در بد
از جمله سایر عواملی که باعث بزرگ شدن طحال میشود موارد زیر را میتوان نام برد:
عفونتهای باکتریایی، ویروس ها، انگل، استفاده ازمواد مخدر، رژیم غذایی سرشار از خوراکیهای فست فود، تماس با مواد شیمیایی، مواد نگهدارنده، آفت کش ها، ابتلا به برخی سرطان ها، بیماری سیروز کبدی، اختلالات سیستم لنفاوی، واکنشهای خود ایمنی مانند آرتریت، ضربههای فیزیکی به طحال یا آسیب (مانند آسیبهای ورزشی)، داشتن زخم سالک، ابتلا به مالاریا و مواردی از این دست که عوامل جدید برای بزرگ شدن طحال هستند.
آزمایش خون، انجام سونوگرافی و سی تی اسکن بهترین راهها برای شناسایی مشکل بزرگ شدن طحال هستند.
معمولاً پزشکان انواع راهکارهای درمانی مانند مانند درمانهای دارویی، تغییر در رژیم غذایی، از بین بردن عوامل عفونت زا و نیز درمان بیماریهای زمینهای را ابتدا انجام میدهند و تنها درصورتی که هیچ چارهای وجود نداشته باشد طحال را با جراحی از بدن خارج میکنند.
در بیشتر موارد نیازی به خارج کردن طحال نیست و با اقدامات درمانی بیماری کنترل میشود، اما چنانچه پزشک چارهای جز خارج کردن این عضو نداشته باشد فرد باید پس از آن مراقبت دقیقی از سلامت خود انجام دهد، زیرا بدن او نمیتواند در برابر بسیاری از بیماریها از خود مقابله کند.
کارشناسان به افرادی که دچار مشکل بزرگ شدن طحال هستند توصیه میکنند علاوه بر رعایت رژیم غذایی سالم به طور روزانه ورزش انجام دهند، زیرا این کار باعث بهبود گردش گردش خون و کمک به سلامت طحال میشود.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان