: معاون قضایی دیوان عدالت اداری گفت: استقلال دستگاه قضا و احقاق حقوق یکسان برای همه افراد در جامعه در دوران پس از پیروزی انقلاب در دستگاه قضا اولویت پیدا کرد و تشکیل قوه مستقل قضائیه یکی از توفیقات انقلاب به شمار میآید.
حجتالاسلام موسی قربانی در گفتوگو با خبرنگار حقوقی میزان در خصوص دستاوردهای حوزه قضایی نظام جمهوری اسلامی ایران پس از انقلاب اسلامی تصریح کرد: به اعتقاد بنده بیشترین تغییری که در نظام جمهوری اسلامی ایران پس از انقلاب اسلامی حاصل شد به قوه قضاییه مربوط میشود؛ چراکه پیش از انقلاب نیز در قوه مجریه وزارتخانهها بودند و اکنون نیز این وزراتخانهها وجود دارند؛ اما در قوه قضاییه مدیریت متحول شد و در واقع مجتهد جامعالشرایط مسئول دستگاه قضایی شد تا در درستی کار اطمینان حاصل شود و قوانین اسلامی بر اساس نظارت و مدیریت ایشان، به مرحله اجرا میرسند.
ایجاد اصل تفکیک قوا و مستقل شدن قوه قضائیه مهمترین تحول پس از انقلاب
وی ایجاد اصل تفکیک قوا و مستقل شدن قوه قضائیه، اصلاح و بازنگری برخی قوانین و جاری شدن مقررات شرعی در امور قضایی مثل قانون حدود و قصاص را به عنوان دستاورد بزرگ پیروزی انقلاب اسلامی عنوان کرد و افزود: استقلال دستگاه قضا و احقاق حقوق یکسان برای همه افراد در جامعه در دوران پس از پیروزی انقلاب در دستگاه قضا اولویت پیدا کرد و تشکیل قوه مستقل قضائیه یکی از توفیقات انقلاب به شمار می آید، به نحوی که این قوه پشتیبان حقوق فردی، اجتماعی و همچنین مسئول تحقق بخشیدن عدالت در جامعه تلقی می شود؛ چراکه قبل از انقلاب اسلامی، وزارت دادگستری و در رأس آن وزیر دادگستری به عنوان بخشی از کابینه دولت محسوب میشدند که تغییر این وزارتخانه به قوه قضاییه، ناشی از اهتمام واضعین قانون اساسی در اهمیت بخشیدن به دستگاه قضایی است؛ به گونه ای که از دو قوه دیگر به ویژه قوه مجریه مستقل باشد.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری ادامه داد: قوه قضاییه تنها قوهای است که دو بار در قانون اساسی، در دو اصل مختلف بر استقلال آن تاکید شده است. یک بار وقتی همه قوا را مستقل از هم اعلام میدارد و در جایی دیگر و ذیل بحث درباره اصول مرتبط به قوه قضاییه، تاکید مجدد بر استقلال این قوه می گردد. این موضوع، نشانه اهمیت استقلال قوه قضاییه و دستگاه قضایی است. به بیان دیگر، تفاوت اساسی بین دستگاه قضایی پیش و پس از انقلاب، مستند به اصل ۱۵۶ قانون اساسی است که بر اساس آن، قوه قضائیه، قوهای مستقل از دیگر قوا است.
اجرای قوانین اسلامی را به عنوان دستاورد دیگر نظام حقوقی انقلاب اسلامی
قربانی اجرای قوانین اسلامی را به عنوان دستاورد دیگر نظام حقوقی انقلاب اسلامی عنوان کرد و گفت: اسلامی شدن قوانین و همچنین توجه به شرعیات در اجرای احکام مانند قانون قصاص و حدود، در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی در دستگاه قضا از دیگر نتایج حکومت اسلامی است.
تحولات ساختاری و اداری قوه قضاییه پس از انقلاب اسلامی
وی با اشاره به تحولات ساختاری و اداری قوه قضاییه پس از انقلاب اسلامی تصریح کرد: افتتاح دادگاههای مدنی خاص، محاکم شرع، مدیریت سازمان قضایی نیروهای مسلح تحت مجموعه دستگاه قضایی، تغییر در ساختار دیوان عالی و سازمان بازرسی کل کشور، افتتاح شورای حل اختلاف جهت صلح و سازش، توجه به بحث پیشگیری از وقوع جرم، اصلاح مجرمین، شرعی و اسلامی شدن مقررات قضایی و محاکم قضایی، از تحولات اساسی و موثر در سیستم قضایی کشور پس از انقلاب شکوهمند اسلامی است.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری دستاورد دیگر انقلاب در حوزه قضایی و عدالت را مربوط به قضات دانست و تصریح کرد: انقلاب اسلامی، به مدد قضات شجاع و مومن، بستری فراهم کرد تا اگر از مسئولی خطایی سر زند، مردم عادی کوچه و بازار از او به سهولت شکایت کنند و به دستگاه قضا مراجعه نمایند.
تشکیل دیوان عدالت اداری در راستای رسیدگی به حقوق افراد در نهادها
وی اضافه کرد: تشکیل دیوان عدالت اداری در راستای رسیدگی به حقوق افراد در نهادها و سازمانهای دولتی موجب از بین رفتن سایه ظلم و تبعیض دوران طاغوت در جامعه گردید، فساد در دربار و دستگاه قضایی در دوران طاغوت آشکارا قابل رؤیت بود؛ اما در دوران شکوهمند انقلاب اسلامی، دستگاه قضایی اجازه نمی دهد هیچ فردی در هر پست و مقامی، موجبات ظلم و آزار افراد جامعه را فراهم آورد و در صورت تظلم خواهی، قوه قضاییه به جدّ و ویژه به شکایات رسیدگی خواهد کرد.
قربانی خاطرنشان کرد: ویژگیهای نظام حقوقی و قضایی اسلامی، در حال حاضر الگوی مناسب، آرمانی و ایدهآلی است که نه تنها در کشور، بلکه در خارج از مرزهایمان، طرفدارانی دارد. نمونه آن اظهارات مقامات کشورهای اسلامی است که خواهان الگو گرفتن از تجارب قوه قضائیه ما بوده و هستند و همانند نظام مترقی قضایی، به وجوه دیگر نظامی اسلامی نیز باید توسط دلسوزان برای ارائه به طرفداران انقلاب اسلامی در سراسر جهان، پرداخت و مهندسی شود تا ثمرات آن مانند چشمه ای زلال به هر جا که تشنه ای یافت، جاری شود.