دماي طبيعي بدن 37درجه سانتيگراد است البته در برخي افراد اندكي درجه حرارت بدن بالاتر يا پايينتر است. همچنين دماي بدن در طول شبانهروز متغير است؛ در صبح اندكي پايينتر و در عصر اندكي بالاتر ميرود. وقتي ويروسي وارد بدن و خون كودك شود موجب تغييراتي در خون و گلبولهاي سفيد و درجه حرارت بالا براي دفاع ميشود.
هيپوتالاموس با درك اين موضوع به سيستم عصبي دستور ميدهد درجه حرارت بدن بالا برود و دماي بدن ممکن است از 38 تا 40 درجه برسد.
از كجا بفهمیم كودكمان تب دارد؟
یك راه سریع این است كه پیشانی كودك را ببوسیم یا لمس كنیم. اگر احساس می كنید كه پیشانی كودك داغ است احتمالاً تب دارد. مطالعات نشان داده اند كه این روش ساده در خیلی از موارد دقیق است.
استفاده از درجه های اندازه گیری تب وسیله مناسبی برای اندازه گیری دمای بدن است. برای بچه ها به هیچ وجه دماسنج را در دهان یا مقعد قرار ندهید چراکه خطرناک است و ممکن است شکسته شود. درجه را زیربغل کودک قرار دهید و هر دمایی را که مشاهده کردید، یک درجه به آن اضافه کنید، یعنی اگر درجه تب کودک شما را 38 نشان داده، در حقیقت او 39 درجه تب دارد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
شاید این سوال بسیاری از پدر و مادرها باشد، اینکه چه زمانی باید به پزشک مراجعه شود و چه هنگام میتوانند منتظر بمانند تا وضعیت کودک بهبود یابد؟
زمان مراجعه به پزشک به سن بیمار، درجه حرارت بدن و علائم همراه بستگی دارد.
هنگامی که کودک کمتر از سه ماه سن دارد و درجه حرارت مقعدی او 38 درجه سانتیگراد یا بیشتر است، یا زمانی که سنش بیشتر از سه ماه و درجه حرارت مقعدیاش 39 درجه سانتیگراد یا بالاتر باشد، باید به پزشک مراجعه کرد.
همچنین در صورتی که سن کودک بیش از سه ماه و درجه حرارت مقعدی کمتر از 39 درجه سانتیگراد باشد، ولی تب با علائمی مانند امتناع از خوردن غذا، استفراغ یا اسهال مکرر، ظهور علائم کمآبی مثل کاهش میزان ادرار یا عدم وجود اشک هنگام گریه همراه باشد، نیز باید سریعا به پزشک مراجعه کرد.
وجود علائمی مانند گلودرد یا درد گوش، تبهای تکرارشونده، حتی به مدت چند ساعت در هر مرتبه تب، همراهی تب با بیماری زمینهای مزمن، همراهی با ضایعات پوستی یا علائم ادراری نیز از دیگر شرایطی است که مراجعه فوری به پزشک را ضروری میسازد.
در صورتی که تب پس از 24 ساعت در کودکان زیر دو سال یا 72 ساعت برای کودکان بالای دو سال ادامه پیدا کند، حتی اگر هیچ علامت خطر دیگری وجود نداشته باشد، حتما باید برای بررسیهای بیشتر به پزشک مراجعه کرد.
همچنین بیقراری یا گریه شدید و غیرقابل کنترل، کاهش سطح هوشیاری یا خوابآلودگی، بروز هرگونه ضایعه پوستی جدید بخصوص دانههای بنفشرنگ که مثل کبودی به نظر میرسد، کبودی لبها و زبان یا ناخن، سردرد شدید، تنفس سخت، تشنج، دلدرد و آبریزش از دهان به دلیل عدم توانایی در بلع بزاق از موارد حادی هستند که باید فوری به نزد پزشک رفت.
راهکارهایی برای پایین اوردن تب کودک
اگر دماسنج، درجه بالایی از تب کودک را نشان داد، فورا او را نزد پزشک متخصص اطفال ببرید. اما اگر تب او کمی بالاتر از دمای طبیعی بدن (37 درجه سانتیگراد) بود، می توانید با راهکارهای زیر تب کودک را پایین بیاورید:
1- دمای اتاق کودک خود را خنک نگه دارید. اگر هوا گرم است، لباس های نخی نازک به تن کودک کنید و هر گونه لباس اضافی را از تن او خارج کنید.
2- تب باعث از دست رفتن آب بدن از طریق پوست می شود، بنابراین مایعات و آب کافی به کودک بدهید تا از کم آبی بدن او جلوگیری کنید. سعی کنید از نوشیدنی هایی مانند آب میوه تازه و غذاهای سبکی مانند انواع سوپ های ساده استفاده کنید.
3- شرایطی را فراهم کنید تا کودک بیشتر استراحت کند. استراحت و خواب کافی سبب کاهش تب می شود، زیرا به بدن فرصت مبارزه با عفونت و ترمیم بافت های آسیب دیده را می دهد.
4- اگر هوای گرم است، از وسیله خنک کننده مثل کولر، برای اتاق کودک استفاده کنید، اما مواظب باشید کودک در مسیر جریان مستقیم هوای خنک قرار نگیرد.
5- کودک خود را مرتبا با آب ولرم پاشویه کنید. دقت کنید که از آب سرد برای این منظور استفاده نکنید، زیرا باعث لرز کودک، علاوه بر تب او می شود. دمای آب باید نزدیک به دمای بدن کودک باشد.
6- دست های کودک را مرتبا با آب و صابون بشویید، مخصوصا وقتی که می خواهید به او غذا بدهید.
7- یک پارچه تمیز و مرطوب را بر روی پیشانی کودک قرار دهید و هر 30 ثانیه یک بار آن را عوض کنید. این کار سبب پایین آمدن تب کودک می شود. نکته ای که در این خصوص وجود دارد این است که دستمال باید مرتبا عوض شود و دمای آب باید ولرم باشد.
8- هنگام استراحت کودک، یک ملحفه نازک روی او بیندازید تا به دلیل لرزی که همراه با تب ایجاد می شود، نلرزد.
9- هنگام حمام کردن کودک، از یک لیف نرم برای شستن پوست او استفاده کنید.
10- در صورت مشاهده تب بالا در کودک و طولانی شدن مدت زمان تب، فورا به پزشک متخصص اطفال مراجعه نمایید.
11- هرگز از الکل برای پایین آوردن تب کودک استفاده نکنید. الکل حاوی گازهای سمی است. همچنین از طریق پوست جذب می شود و خیلی سریع تب کودک را پایین می آورد که این خطرناک است.
12- توصیه های غیر علمی دیگران را در مورد کودک خود به کار نگیرید و حتما با پزشک متخصص اطفال در این باره مشورت کنید.
منبع: بیتوته