متن این قانون به شرح زیر است:

ماده ‌واحده ـ موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت فدراسیون روسیه در زمینه همکاری و کمک متقابل اداری در امور گمرکی مشتمل بر یک مقدمه و بیست ماده به‌شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده می‌شود.

تبصره ـ در اجرای این موافقتنامه، رعایت اصول هفتاد و هفتم (77) و یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم

موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت فدراسیون روسیه در زمینه همکاری و کمک متقابل اداری در امور گمرکی

مقدمه

دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت فدراسیون روسیه که از این پس طرفها نامیده می شوند؛

با درنظرگرفتن اهمیت اطمینان از ارزیابی دقیق حقوق گمرکی، مالیات‌ها و نیز سایرعوارض و هزینه‌ها در مورد کالاهای وارداتی و صادراتی و حصول اطمینان از اجرای صحیح اقدامات مربوط به ممنوعیت، محدودیت و کنترل کالاهای وارداتی و صادراتی؛

با درنظر‌گرفتن اینکه تخلف از قوانین گمرکی کشور طرفها به امنیت کشور طرفها و منافع فرهنگی، اجتماعی، بازرگانی، مالی و اقتصادی آنها خدشه وارد می‌سازد؛

با درک نیاز به همکاری بین‌المللی در زمینه موضوعات مربوط به اجرای قوانین گمرکی کشور طرفها؛

با درک اینکه اقدامات علیه تخلفات گمرکی می‌تواند با همکاری نزدیک بین گمرکات آنها به نحو مؤثرتری صورت گیرد؛

با لحاظ نمودن توصیه‌نامه شورای همکاری گمرکی درخصوص کمک متقابل اداری مورخ 5 دسامبر1953 (14 آذر 1332)، و بیانیه بهبود همکاری گمرکی و کمک متقابل اداری (بیانیه قبرس) مصوب ژوئن 2000 (خرداد 1379).

در موارد زیر توافق کرده اند:

ماده 1ـ تعاریف

1ـ از نظر این موافقتنامه اصطلاحات زیر به کار رفته‌اند:

اصطلاح «گمرک درخواست‌شونده» یعنی گمرکی که درخواست کمک در امور گمرکی به موجب این موافقتنامه را دریافت می‌نماید.

اصطلاح «گمرک درخواست‌کننده» یعنی گمرکی که کمک در امور گمرکی به موجب این موافقتنامه را درخواست یا چنین کمکی را دریافت می‌نماید.

اصطلاح «اطلاعات» یعنی هرگونه داده، اسناد، گزارش‌ها و هرگونه مکاتبات به هر شکل و نیز نسخه‌های تأییدشده آنها.

اصطلاح «تحویل کنترل‌شده» یعنی روش اجازه حمل محموله‌های غیرقانونی یا مشکوک شامل مواد مخدر، مواد روان‌گردان، یا دیگر کالاهای غیرقانونی از طریق قلمرو طرفها با آگاهی و تحت نظارت مقامهای صلاحیتدار کشور طرفها که قرار است به قلمرو کشور طرفها وارد، یا از قلمرو کشور طرفها صادر و نیز از قلمرو کشور طرفها گذر کند، با هدف شناسایی افراد دخیل در تخلفات گمرکی.

اصطلاح «شخص» یعنی هر شخص حقیقی یا حقوقی، اصطلاح «مواد مخدر و مواد روان‌گردان» یعنی هرگونه مواد ذکرشده در فهرست‌های کنوانسیون واحد مواد مخدر مورخ 1961 (1340) به گونه اصلاح‌شده توسط تشریفات(پروتکل)1972 (1351) اصلاح کنوانسیون واحد مواد مخدر مورخ 1961 (1340) و کنوانسیون مواد روان‌گردان مورخ 21 فوریه 1971 (2 اسفند 1349).

اصطلاح «عرضه در زنجیره‌های تأمین جهانی» یعنی هرگونه عرضه کالا خارج از کشورهای محل مبدأ آنها به کشور مقصد آنها.

اصطلاح «پیش‌سازها» یعنی مواد شیمیایی تحت‌کنترل که در تولید مواد مخدر و مواد روان‌گردان ذکرشده در فهرست‌های (1) و (2) کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروهای روان‌گردان مورخ 1988 (1367) به کار برده می‌شوند.

اصطلاح گمرک یعنی:

در جمهوری اسلامی ایران، گمرک جمهوری اسلامی ایران

در فدراسیون روسیه، خدمات گمرک فدرال

اصطلاح «قوانین گمرکی» یعنی مقررات وضع‌شده توسط قراردادهای بین‌المللی، و قوانین و مقررات کشورهای طرفها که اعمال و اجرای آنها به‌طور مستقیم به گمرکات محول شده است و نیز هرگونه سند قانونی صادره توسط گمرکات در چهارچوب صلاحیت آنها در خصوص واردات، صادرات، گذرکالاها، بار و بنه دستی مسافران، ارز و دیگر اقلام با ارزش، پست بین‌المللی، دریافت عوارض گمرکی، ارائه ترجیحات، اعمال ممنوعیت‌ها و محدودیت­ها و همچنین کنترل جابه‌جایی کالاها از طریق مرزهای کشور طرفها.

اصطلاح «تخلف گمرکی» یعنی هرگونه نقض یا مبادرت به نقض قوانین گمرکی.

اصطلاح «دریافتی‌های گمرکی» یعنی حقوق گمرکی، مالیات‌ها، پرداخت‌ها و دیگر هزینه‌های وضع‌شده در قلمرو کشور طرفها طبق قوانین خود به‌غیر از عوارض و هزینه‌های ارائه خدمات.

2ـ هر طرف در صورت انتقال اختیار اجرای این موافقتنامه به نهاد دیگر یا تغییر نام گمرک کشور خود، مراتب را فوری از طریق مجاری دیپلماتیک به اطلاع طرف دیگر خواهد رساند.

ماده2ـ دامنه شمول موافقتنامه

1ـ طرفها با هدف دستیابی به اهداف زیر از طریق گمرکات طبق مفاد این موافقتنامه کمک متقابل را ارائه می­نمایند:

الف ـ اطمینان از اجرای صحیح قوانین گمرکی؛

ب ـ پیشگیری، تحقیق و از بین بردن تخلفات گمرکی؛

پ ـ اطمینان از امنیت عرضه در زنجیره‌های تأمین جهانی؛

2ـ کمک متقابل به موجب این موافقتنامه طبق قوانین کشور گمرک درخواست‌شونده در چهارچوب صلاحیت‌ها و منابع آن ارائه خواهد شد.

3ـ مفاد این موافقتنامه هیچ‌گونه تأثیری بر حقوق و تعهدات طرفها ناشی از عضویت کشورهای آنها در قراردادهای بین‌المللی از جمله قراردادهای معاضدت قضائی در امورکیفری نخواهد داشت.

4ـ چنانچه گمرک درخواست‌شونده اطلاعات درخواست‌شده را نداشته باشد، اقدامات مقتضی را برای دریافت این اطلاعات طبق قوانین حاکم کشور خود به‌گونه‌ای انجام خواهد داد که از طرف خود عمل می‌کند.

ماده3ـ تسهیل تشریفات گمرکی

1ـ گمرکات اقداماتی را برای تسهیل عملیات گمرکی اتخاذ خواهند کرد.

2ـ گمرکات روشهای شناسایی که توسط طرف دیگر به‌کار برده می‌شوند (مهر و موم، نشانها و دیگر روشهای شناسایی مورد توافق گمرکات) را به رسمیت می‌شناسند.

ماده4ـ کمک فنی

گمرک درخواست‌شونده کمک فنی در امور گمرکی از جمله موارد زیر را به گمرک درخواست‌کننده ارائه خواهد کرد:

الف ـ تبادل بازدیدهای مقامهای گمرکی برای آشنایی با فناوری‌های گمرکی مورد استفاده گمرکات؛

ب ـ ارائه آموزش و کمک برای بهبود مهارت‌های ویژه مأموران گمرکی؛

پ ـ تبادل اطلاعات و تجربیات درخصوص استفاده از تجهیزات کنترل گمرکی؛

ث ـ تبادل اطلاعات فنی، تحقیقی و حرفه‌ای درخصوص قواعد و تشریفات قوانین گمرکی.

ماده5 ـ اطلاعات مربوط به محاسبات دریافتی‌های گمرکی

1ـ گمرک درخواست‌شونده بنا به درخواست، با هدف اجرای صحیح قوانین گمرکی طرفها و جلوگیری از فرار از پرداخت حقوق گمرکی، چنانچه گمرک درخواست‌کننده دلایلی برای شک و تردید نسبت به صحت و دقت داده‌های مشخص‌شده در اظهارنامه گمرکی کالا داشته باشد اطلاعات لازم را در اختیار گمرک اخیر قرار خواهد داد.

2ـ درخواست راجع ‌به ارائه اطلاعات طبق این ماده شامل داده‌هایی در خصوص نوع کنترل گمرکی انجام‌شده توسط گمرک درخواست‌شونده خواهد بود.

3ـ درخواست اطلاعات بر اساس این ماده حداکثر در مدت دو ماه از تاریخ دریافت آن، انجام خواهد شد. چنانچه درخواست به‌صورت کلی یا جزئی قابل اجراء نباشد، گمرک درخواست‌شونده زمان احتمالی اجرای آن را به اطلاع گمرک درخواست‌کننده خواهد رساند.

ماده6 ـ تبادل اطلاعات

گمرک کشور یک طرف بنا به درخواست یا به ابتکار خود، گمرک کشور طرف دیگر را از اطلاعات اشخاص و کالاهای آنها که اقدامات آنها اعم از انجام، تکمیل یا طراحی شده که منجر به تخلف گمرکی در قلمرو کشور طرف مزبور گردیده است، مطلع خواهد نمود.

ماده7ـ تبادل خودکار اطلاعات

گمرکات می‌توانند بر اساس توافق دوجانبه اطلاعات را به‌گونه‌ای که در این موافقتنامه پیش‌بینی شده و نیز اطلاعات پیش از ورود کالا را قبل از ورود به قلمرو کشور طرفها به روش خودکار که توسط گمرکات اعمال می‌شود، مبادله کنند. محتویات، شکل و ساختار اطلاعات و نیز شرایط تنظیم‌کننده تبادل بر اساس توافق فنی بین گمرکات کشور طرفها صورت خواهد گرفت.

ماده8 ـ انواع کمک

1ـ گمرکات بنا به درخواست یا به ابتکار خود اطلاعات لازم درخصوص موارد زیر را به اشتراک خواهند گذاشت:

الف ـ روشهای مؤثر جدید مبارزه با تخلفات گمرکی؛

ب ـ روشها، امکانات و دستورالعمل‌های جدید مورد استفاده در ارتکاب تخلف گمرکی؛

پ ـ کالایی که تخلف گمرکی درخصوص آن صورت گرفته و همچنین روشهای حمل و انبار نمودن آنها؛

ت ـ روشهای ارزیابی خطر مورد استفاده که می‌تواند به گمرکات برای بهبود کارایی کنترل گمرکی و ایجاد شرایط مطلوب جابه‌جایی کالا کمک کند.

2ـ طرفها می‌توانند گروههای مشترکی را برای کنترل و بررسی انواع مشخصی از تخلفات گمرکی ایجاد نمایند.

3ـ گروههای اشاره‌شده در بند (2) این ماده، طبق قوانین کشور طرفی فعالیت می‌کنند که در قلمرو آن، فعال هستند.

4ـ چنانچه ضرر جدی نسبت به اقتصاد، بهداشت عمومی و امنیت از جمله امنیت عرضه در زنجیره‌های تأمین جهانی یا سایر منافع حیاتی کشور یک طرف مطرح باشد، گمرک طرف دیگر، در صورت امکان و در کوتاه‌مدت کمک را به ابتکار خود ارائه می‌نماید.

ماده9ـ موارد خاص کمک دوجانبه

1ـ گمرکات بنا به درخواست یا به ابتکار خود بر موارد زیر اعمال نظارت و تبادل اطلاعات خواهند کرد:

الف ـ هرگونه کالا که معلوم شده است در قلمرو کشور گمرک درخواست‌کننده برای ارتکاب تخلفات گمرکی استفاده‌شده یا ظن آن وجود دارد؛

ب ـ هرگونه وسیله حمل و نقل که معلوم شده است در قلمرو کشور گمرک درخواست‌کننده برای ارتکاب تخلفات گمرکی استفاده شده یا ظن آن وجود دارد؛

پ ـ هر مکانی برای انبار کالا که معلوم شده است در قلمرو کشور گمرک درخواست‌کننده برای ارتکاب تخلفات گمرکی استفاده شده یا ظن آن وجود دارد؛

ت ـ هر شخصی که معلوم شده است در قلمرو کشور گمرک درخواست‌کننده مرتکب تخلفات گمرکی شده یا مظنون به ارتکاب تخلف گمرکی است، به‌ویژه در زمان ورود یا خروج آنها از قلمرو کشور طرف دیگر.

2ـ گمرکات می‌توانند چنانچه دلایلی برای اعتقاد به این داشته باشند که اقداماتی اعم از انجام، تکمیل یا طراحی شده در قلمرو کشور یک طرف، قوانین گمرکی در قلمرو کشور طرف دیگر را نقض می‌کند، بنا به ابتکار خود نظارت را اعمال نمایند.

ماده10ـ تحویل کنترل‌شده

1ـ گمرکات می‌توانند طبق توافق دوجانبه بر اساس قوانین کشور خود از روش تحویل کنترل‌شده کالاها استفاده نمایند.

2ـ اشیاء، مواد، وسایل و کالاهای مشمول تحویل کنترل‌شده را بر اساس توافق طبق قوانین کشوری که اقدامات در آن صورت می‌گیرد، می‌توان متوقف نمود یا برای حمل و نقل بعدی مورد استفاده قرار داد و نیز به صورت دست نخورده نگه داشت، توقیف کرد یا تمام یا قسمتی از آن را جایگزین نمود.

3ـ در مورد هر تحویل کنترل‌شده به عنوان یک مورد خاص و به صورت جداگانه با توجه به توافق‌های گمرکات در مورد امور مالی مربوط، اتخاذ تصمیم خواهد شد.

ماده11ـ کارشناسان و گواهان

1ـ گمرک درخواست‌شونده، بنا به درخواست می‌تواند به مأموران خود اجازه دهد در مورد تخلفات گمرکی به‌عنوان کارشناس یا گواه در رسیدگی‌های قضائی یا اداری در قلمرو کشور گمرک درخواست‌کننده حاضر شوند.

2ـ این مأموران مدارکی در مورد حقایق استخراج‌شده توسط آنها در حین انجام وظایف خود را ارائه خواهند نمود. درخواست حضور مأموران در دادگاه باید به وضوح مشخص کند که مأمور در چه مورد و در چه سمتی قرار است حضور یابد.

ماده12ـ درخواست‌ها

1ـ درخواست‌ها طبق این موافقتنامه به صورت مستقیم و کتبی و یا از طریق رایانامه به همراه اسناد مورد نیاز پیوست‌شده برای اجرای آنها بین گمرکات مبادله خواهد شد. برای این منظور گمرکات فهرست مقامهای مجاز برای دریافت درخواست‌ها و نشانی رایانامه آنها را مبادله می‌کنند.

2ـ چنانچه ضرورت موقعیت ایجاب کند، درخواست شفاهی نیز قابل پذیرش است که باید متعاقباً به صورت کتبی یا در صورت توافق دو طرف به شکل الکترونیکی، تأیید شود.

3ـ درخواست‌ها و اسناد پیوست آنها به زبان انگلیسی یا به زبان مورد قبول دو طرف ارسال می‌شود.

4ـ درخواست ها، حاوی اطلاعات زیر خواهند بود:

الف ـ نام گمرک درخواست‌کننده؛

ب ـ ماهیت جریان رسیدگی و اقدامات درخواست‌شده؛

پ ـ هدف و دلیل درخواست؛

ت ـ مستندات قانونی مرتبط؛

ث ـ داده های دقیق و جزئی از اشخاص حقیقی موضوع درخواست؛

ج ـ خلاصه‌ای از حقایق مرتبط با هدف درخواست.

5 ـ چنانچه ارائه نسخه‌های تأییدشده کافی نباشد، اصل اسناد را می‌توان درخواست کرد، مشروط بر اینکه در کوتاه‌ترین زمان ممکن این اسناد به گمرک ارائه‌دهنده بازگردانده شوند.

6 ـ چنانچه درخواست، الزامات این ماده را رعایت نکرده باشد، اصلاح یا تصحیح آن را می‌توان درخواست کرد که این امر مانع اجرای اقدامات اولیه در خصوص درخواست نخواهد شد.

ماده13ـ تحقیق

1ـ چنانچه گمرک درخواست‌شونده اطلاعات درخواستی را در اختیار نداشته باشد، می‌تواند تحقیقاتی را برای به‌دست آوردن آن اطلاعات انجام دهد.

2ـ چنانچه گمرک درخواست‌شونده مقام صلاحیتدار برای انجام تحقیقات مشخص‌شده در بند (1) این ماده نباشد، می‌تواند از مقام دولتی مربوط درخواست نماید و مراتب به آگاهی طرف درخواست‌کننده خواهد رساند.

ماده14ـ شرایط حضور مأموران

1ـ مأموران گمرک کشور یک طرف بر اساس درخواست کتبی و رضایت گمرک کشور طرف دیگر و به‌موجب شرایط مشخص‌شده توسط آن طرف، می‌توانند در قلمرو کشور آن طرف برای تحقیق در مورد تخلف گمرکی حاضر شوند.

2ـ مأموران گمرک کشور یک طرف، حاضر در قلمرو طرف دیگر در موارد به موجب این موافقتنامه در هر زمان، گواهی صلاحیت خود را طبق قوانین کشور طرف دیگر ارائه خواهند نمود.

3ـ مأموران گمرک یک طرف در مواردی که به موجب این موافقتنامه در قلمرو طرف متعاهد دیگر حاضر می‌شوند، مسؤول هرگونه نقض قوانین کشوری می‌باشند که در آن اقامت دارند. مأموران مزبور دارای سلاح و لباس یک شکل نخواهند بود.

ماده 15ـ محرمانه بودن اطلاعات

1ـ هرگونه اطلاعات دریافت‌شده به‌موجب این موافقتنامه فقط توسط گمرکات برای اهداف مشخص‌شده در این موافقتنامه مورد استفاده قرارخواهند گرفت، و برای اهداف دیگر مورد انتقال یا استفاده قرار نخواهند گرفت، مگر اینکه گمرک ارائه‌دهنده این اطلاعات رضایت کتبی خود را اعلام کرده باشد.

2ـ گمرک کشور ارائه‌دهنده اطلاعات محرمانه به گمرک طرف دیگر، در چهارچوب این موافقتنامه عنوان محرمانه را متعاقباً بر روی آن و یا وسیله انتقال آن قید خواهد نمود. گمرک دریافت‌کننده این اطلاعات، از محافظت آنها طبق قوانین کشور خود اطمینان حاصل خواهد نمود.

3ـ گمرکات می‌توانند اطلاعات دریافتی به‌موجب این موافقتنامه را به‌عنوان دلیل در رسیدگی‌های قضائی و اداری استفاده کنند. استفاده احتمالی از این اطلاعات به‌عنوان دلیل در دادگاه و همچنین شرایط حقوقی آن مطابق قوانین کشور گمرک دریافت‌کننده اطلاعات مزبور تعیین می‌شود.

ماده16ـ موارد استثناء تعهد به ارائه کمک

1ـ چنانچه گمرک درخواست‌شونده، اجرای درخواست را ناقض حاکمیت، امنیت، نظم عمومی یا سایر منافع اساسی کشور خود یا منافع تجاری یا حرفه‌ای تلقی نماید، می‌تواند از ارائه کمک به‌صورت کلی یا جزئی به موجب این موافقتنامه خودداری یا کمک مزبور را تحت قیود و شرایطی ارائه نماید.

2ـ چنانچه گمرک درخواست‌کننده، کمکی را درخواست کند که خود قادر به ارائه آن نیست، باید این حقیقت را در درخواست ذکر کند. اجرای این درخواست در صلاحدید گمرک درخواست‌شونده می‌باشد.

3ـ چنانچه ارائه کمک از تحقیق، یا جریان‌های رسیدگی قضائی انجام‌شده، جلوگیری نماید، گمرک درخواست‌شونده می‌تواند آن را به تعویق اندازد. در این صورت گمرک درخواست‌شونده مراتب را به آگاهی گمرک درخواست‌کننده می‌رساند و با گمرک مزبور در مورد قیود و شرایط مقررشده توسط گمرک درخواست‌شونده برای ارائه کمک مشورت خواهد کرد.

4ـ چنانچه گمرک درخواست‌شونده معتقد باشد که اجرای درخواست هزینه زیادی خواهد داشت، می‌تواند از ارائه کمک خودداری نماید.

5 ـ در صورت امتناع از ارائه کمک، دلیل امتناع فوری به صورت کتبی به اطلاع گمرک درخواست‌کننده خواهد رسید.

ماده17ـ هزینه‌ها

1- هزینه‌های صرف‌شده در اجرای درخواست، بر عهده گمرک درخواست‌شونده خواهد بود به‌غیر از هزینه‌های مربوط به کارشناسان و گواهان و هزینه‌های مترجمان همزمان که کارمند دولت نباشند که توسط گمرک درخواست‌کننده تقبل خواهد شد.

2ـ پرداخت هزینه‌های دیگر صرف‌شده دراجرای این موافقتنامه منوط به مذاکره اضافی بین گمرکات خواهد بود.

ماده18ـ قلمرو اجرائی موافقتنامه

این موافقتنامه در قلمرو جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه قابلیت اجراء خواهد داشت.

ماده19ـ اختلاف‌ها و دعاوی

تمامی اختلاف‌ها و دعاوی بین طرفها در خصوص تفسیر و اجرای این موافقتنامه از طریق مشاوره و مذاکره بین طرفها حل و فصل خواهد شد.

ماده 20ـ لازم‌الاجراء شدن و خاتمه این موافقتنامه

1ـ این موافقتنامه سی روز پس از دریافت آخرین اطلاعیه کتبی از طریق مجاری دیپلماتیک مبنی بر تکمیل تمامی تشریفات داخلی لازم برای لازم‌الاجراء‌شدن این موافقتنامه توسط طرفها، به اجراء گذاشته خواهد شد.

2ـ طرفها مجاز هستند این موافقتنامه را با آگاه‌کردن طرف دیگر از قصد خود برای فسخ این موافقتنامه، فسخ نمایند. در این صورت این موافقتنامه سه‌ماه پس از تاریخ دریافت اطلاعیه، فسخ می‌شود.

3ـ فسخ این موافقتنامه تأثیری بر حقوق و تعهدات طرفها ناشی از اجرای این موافقتنامه پیش از فسخ آن نخواهد داشت، مگر این که طرفها به‌گونه دیگری توافق نمایند.

4ـ از زمان لازم‌الاجراء شدن این موافقتنامه، موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت فدراسیون روسیه درخصوص همکاری و کمک متقابل در امور گمرکی که در تاریخ 7 مرداد 1377 (برابر با 29 جولای 1998) به امضاء رسید، از درجه اعتبار ساقط می‌گردد.

این موافقتنامه در تهران به تاریخ 27 اردیبهشت 1395 هجری شمسی مطابق با 16 می‌2016 میلادی در دو نسخه اصلی هر یک به زبانهای فارسی، روسی و انگلیسی که تمامی آنها از اعتبار یکسانی برخوردار می‌باشد تنظیم شده است. در صورت بروز اختلاف، متن انگلیسی برای تفسیر این موافقتنامه استفاده خواهد شد.

از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران: مسعود کرباسیان، رئیس کل گمرک جمهوری اسلامی ایران 

از طرف دولت فدراسیون روسیه: آندری بلیانینف، رئیس گمرک فدراسیون روسیه

قانون فوق مشتمل بر ماده‌واحده و یک تبصره منضم به متن موافقتنامه، شامل مقدمه و بیست ماده در جلسه علنی روز سه‌شنبه مورخ دوم آذرماه یکهزار و سیصد و نود و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 1395/10/1 به تأیید شورای نگهبان رسید.