: رییس موسسه عالی آموزش بانکداری ایران با اشاره به ایجاد زیر ساخت‌ها و گسترش استفاده از ابزار‌های نوین بانکی تاکید کرد: تعداد تراکنش‌های بانکی در کل سال 1392 بالغ‌بر 10 میلیارد بود در حالی که همین تعداد تراکنش طی 9 ماه از سال 93، انجام شده است و این به معنای رشد 33 درصدی تراکنش‌ها است.

به گزارش میزان و به نقل از روابط عمومی بانک مرکزی، مهدی رضوی افزود: سرعت این تغییرات و تحولات به گونه‌ای است که برخی آن را عصر انفجار اختراعات، اکتشافات و ابداعات بشر نامیده‌اند. سیر تکاملی بانکداری مجازی ابتدا به صورت پرداخت‌های ساده الکترونیکی، سپس دیجیتالی بوده، در حال حاضر نیز در مسیر بانکداری مجازی به مسیر خود ادامه می‌دهد.

رضوی آغاز پرداخت‌های ساده الکترونیکی را مربوط به نیمه دوم دهه 1900 در کشور‌های صنعتی، به‌ویژه بانک‌های فدرال رزرو آمریکا دانست و عنوان کرد: این حرکت تا دهه 1970 جریان خود را ادامه داد و بالاخره در این دهه زیرساخت‌های استفاده از پول الکترونیک فراهم و از سال 1980 بانکداری الکترونیکی به صورت امروزی آغاز شد. در سال 1983 برای اولین بار، چهار بانک در نیویورک و پس از آن تعدادی از بانک‌های اروپایی به ارائه برخی خدمات بانکداری الکترونیک پرداختند تا در نهایت در سال 1994 یک موسسه اعتباری در آمریکا تمام عملیات بانکی خود را به صورت الکترونیکی ارائه کرد.

وی در ادامه با تاکید بر اینکه تمام عملیات بانکداری مجازی در آمریکا در چارچوب قانون انتقال وجوه الکترونیکی است و توسط دولت فدرال آمریکا در سال 1978 به تصویب رسید، اظهار داشت: بر اساس گزارش گارتنرگروپ از کل جمعیت آمریکا در سال 1999 فقط 0.4 درصد ، در سال 2004 نیز 31 درصد و در سال2008 با 47 درصد از خدمات بانکداری الکترونیک استفاده می‌کردند.

رییس موسسه عالی آموزش بانکداری ایران آغاز اقدام عملی بانکداری الکترونیکی در ایران را مربوط به سال 1350 و توسط بانک تهران دانست و تصریح کرد: اواخر دهه 1360 بانک‌های کشور با کاربرد رایانه شخصی و اتوماسیون آشنا شدند. طرح جامع اتوماسیون بانکی در سال 1372 در مجمع عمومی بانک‌ها به تصویب رسید و بانکداری الکترونیکی شکل قانونی و رسمی به خود گرفت. در خرداد ماه 1381 مجموعه مقررات حاکم بر مرکز شبکه تبادل اطلاعات بین بانکی (شتاب) به تصویب رسید و از این طریق مقدمات و زیر ساخت بانکداری الکترونیکی فراهم شد.

رضوی تحولات گسترده بانکداری در ایران را نتیجه تلاش‌های مداوم و مستمر بانک مرکزی اعلام و اظهار داشت: امروز شاهد سیستم‌های الکترونیکی دیگری چون سامانه حواله بین بانکی (سحاب)، سامانه تسویه ناخالص آنی (ساتنا)، سامانه پایاپای الکترونیکی (پایا)،‌ سامانه تسویه اوراق بهادار الکترونیکی (تابا)، یکپارچه‌سازی حسابها و ایجاد شناسه حساب بانکی ایران (شبا)، شاپرک، سپام و چکاوک هستیم.

وی با اشاره به افزایش رغبت مردم به استفاده از خدمات بانکداری الکترونیک در سال‌های اخیر خاطر نشان کرد: متوسط تراکنش‌های روزانه طی سال 93 بالغ‌بر 7/35 میلیون تراکنش در روز بوده که اگر تراکنش‌های مربوط به پرداخت یارانه با ضریب 7/2 به آن اضافه شود، تراکنش‌های روزانه بیش از 90 میلیون خواهد شد.

رضوی در ادامه افزود: بانک مجازی، در واقع نسل نوینی از بانک‌ها هستند که بدون دخالت انسان (کارمند شعبه) به عملیات بانکی می‌پردازد و با استفاده از آخرین دستاوردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات و بی‌نیاز از شعب فیزیکی، می‌توانند محصولات و خدمات خود را بی‌وقفه در تمام ساعات شبانه روز و در هفت روز هفته، حتی در ایام تعطیلات به عموم مردم و سازمان‌ها در اقصی نقاط کشور و جهان، با هزینه کم‌تر و سرعت و کارآیی بیشتر ارایه کنند.

رییس موسسه عالی آموزش بانکداری با اشاره به اینکه امروزه بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی برای کاهش هزینه ، جلب مشتری و به دست آوردن سهم بیشتری از بازارهای داخلی و بین‌المللی محصولات و خدمات خود را به صورت مجازی ارایه می‌کنند، بیان داشت: امروزه شیوه بانکداری در جهان تغییر کرده است. در حال حاضر بانک‌های بزرگ و صاحب نام دنیا، از طریق ایجاد هولدینگ‌های مالی، فعالیت‌های خود را توسعه داده و با استفاده از روش‌های گوناگون بانکداری، از قبیل بانکداری اختصاصی، بانکداری شرکتی، بانکداری سرمایه‌گذاری‌، بانکداری بین‌الملل، بانکداری اسلامی و بسیاری از فعالیت‌های دیگر مالی و خدمات غیر بانکی، محصولات و خدمات بسیار زیاد و متنوعی را با اخذ کارمزد خدمات، به مشتریان خود ارایه می‌دهند.

رضوی در ادامه با تشریح تفاوت بانکداری نوین با سنتی اظهار داشت: بانک‌های پیشرو، بر خلاف بانک‌های سنتی که عمده درآمدشان را از طریق واسطه‌گری بین سپرده‌گذاران و استفاده‌کنندگان از تسهیلات اعتباری به دست می‌آورند، بخش اعظم درآمدشان کارمزد خدمات است که از محل فروش محصولات و ارایه خدمات گسترده بانکی و غیر بانکی به روش‌های ذکر شده، حاصل می‌شود. استفاده از بانکداری مجازی هم با این شیوه از فعالیت های مالی و خدماتی سازگاری بیشتری دارد، چون به این طریق بانک می‌تواند مشتریان بیشتری را در اقصی نقاط کشور و جهان برای محصولات و خدمات متنوع و متعدد خود جلب کند و سهم بیشتری را از بازار رقابت داخلی و جهانی به دست آورد.

شعب بانک‌ها باید تعدیل شود
رییس موسسه عالی آموزش بانکداری ضمن تشریح انواع بانکداری مجازی گفت: در کشور ما آنچه تاکنون تحت عنوان بانکداری مجازی در شبکه بانکی کشور پیاده شده است، در واقع نوعی از بانکداری است که به بانکداری ترکیبی موسوم است. یعنی برخی از فعالیت‌ها و خدمات و محصولات بانکی در شعب بانک انجام می‌شود و برخی دیگر به صورت مجازی صورت می‌گیرد که با بانکداری مجازی به صورت کامل و یکپارچه (بانکداری بدون شعبه) تفاوت دارد. این تفاوت را می‌توان در افزایش تعداد شعب بانک‌ها و موسسات مالی و اعتباری به خوبی مشاهده کرد. در حالی که بانک‌های کشورهای پیشرفته صنعتی به موازات توسعه فعالیت‌های مجازی، تعداد شعب خود را به مقدار شایان توجهی کاهش داده‌اند در حالی که در کشور ما توسعه فعالیت‌های الکترونیکی و مجازی با توسعه و افزایش تعداد شعب همراه بوده است.

وی با اشاره به نقش دانشگاه‌ها در سرعت بخشیدن به پیشرفت علوم و فنون مورد نیاز بانک‌ها عنوان کرد: دانشگاه‌ها و مراکز علمی و پژوهشی، به عنوان مخزن فکری ارزشمند جامعه می‌توانند با تولید علوم و فنون مورد نیاز بانکداری مجازی، در زمینه‌های الکترونیکی، ‌شبکه‌های ارتباطی، فناوری اطلاعات و با آموزش و پرورش نیروی‌انسانی ماهر و متخصص مورد نیاز و ارایه راهکارهای قابل اجرا برای رفع موانع و مشکلات موجود، بسترهای لازم برای پیاده‌سازی بانکداری مجازی را فراهم کنند و کشور را از اتکاء به مؤسسات و سازمان‌های برون مرزی بی‌نیاز سازند. البته برای توفیق در این امر مهم و حیاتی، همکاری و ارتباط نزدیک بانک‌ها با دانشگاه‌ها و مراکز علمی و تحقیقاتی از یک سو و همکاری و همیاری دانشگاه‌ها، پژوهشکده‌ها و موسسات دانش بنیان از سوی دیگر ضرورت دارد و تنها از این طریق است که می‌توان به هدف هم‌افزایی در توسعه بانکداری مجازی دست یافت.