به گزارش سرویس بین الملل ولی احمد نادم رئیس امور مهاجران استان هرات گفت: هر روز به طور متوسط نزدیک به یکهزارو 500 تن از مهاجران افغان از جمهوری اسلامی ایران وارد افغانستان می شوند و در مقابل، شماری از افغان ها نیز به ایران عزیمت می کنند که این رقم تنها در استان مرزی هرات روزانه به حدود 200 تن می رسد.

درگیری ها و گسترش ناامنی، فقر و بی کاری، مهمترین دلایل مهاجرت افغان ها به کشورهای ایران، پاکستان، ترکیه و اروپا است.

نزدیک به 7 میلیون نفر از اتباع افغانستان در کشورهای مختلف جهان زندگی می کنند که بیش از 6 میلیون تن از آنان در دو کشور ایران و پاکستان بسر می برند.

کمتر از یک میلیون تن از اتباع افغان به کشورهای مختلف جهان از جمله کانادا و کشورهای اروپایی انگلیس، المان، فرانسه، نروژ، دانمارک و استرالیا مهاجرت کرده اند که این کشورها در حال بازگرداندن اجباری آنان هستند.
 
مسئولان کشورهای اروپایی به دولت وحدت ملی افغانستان گفته اند که کمک های خارجی به این کشور مشروط به پذیرش مهاجران افغان در اروپا خواهد بود.

انگلیس و المان از جمله کشورهای اروپایی هستند که به طور رسمی اعلام کرده اند اقدام به بازگرداندن مهاجران افغان از خاک این کشور خواهند کرد و باوجود تائید ناامنی در افغانستان و مغایرت اخراج اجباری پناهجویان با منشورهای بین المللی، به مهاجران افغان اجازه اقامت در کشور خود را نمی دهند.

در ماده ٣٣ کنوانسیون ژنو آمده است: دولت‌های امضاکننده این کمیسیون نباید یک مهاجر را که زندگی و یا آزادی او به لحاظ نژاد، دین و ملیت، عضویت در گروه‌های اجتماعی و نظریه‌ های سیاسی خاص مورد تهدید قرار گرفته است و به هر نوعی وارد قلمروی آن کشور شده باشد، اخراج و یا وادار به بازگشت کند.

وزارت امور مهاجرین افغانستان در مقاطع مختلف با شماری از کشورهای اروپایی تفاهم نامه های دو جانبه و یا سه جانبه با مشارکت کمیساری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در باره بهبود وضعیت پناهجویان و مهاجران افغان در آن کشورها و جلوگیری از بازگشت اجباری آنان، امضا کرده است. با این حال کشورهای اروپایی کنوانسیون های بین المللی در این زمینه را نادیده گرفته اند.

در این حال، جمهوری اسلامی ایران و پاکستان از 4 دهه قبل پذیرای میلیون ها مهاجر افغانستان هستند و حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران ابتدای امسال در دیدار رئیس اجرایی دولت وحدت ملی افغانستان در حاشیه سیزدهمین نشست سازمان همکاری اسلامی، تصریح کرد که دولت ایران برنامه ای برای اخراج اجباری مهاجران افغان ندارد و کوشش می کند تا مهاجران غیرقانونی افغان مقیم ایران را ثبت نام کند.

سال گذشته رهبر معظم انقلاب اسلامی از مسئولان کشور خواستند تا تسهیلات آموزش رایگان مهاجران غیرقانونی افغان های ساکن ایران را نیز فراهم کند و در پیامی به مسئولان تاکید کردند هیچ کودک افغانستانی، حتی مهاجرینی که به ‌صورت غیرقانونی و بدون ‌مدرک در ایران حضور دارند، نباید از تحصیل بازبمانند و همه آنان باید در مدارس ایرانی ثبت‌نام شوند.

اکنون حدود 400 هزار دانش آموز افغان و 13 هزار تن از اتباع افغانستان در دانشگاه های ایران مشغول تحصیل هستند.

مقام های آموزش و پرورش ایران گفته اند که بیش از 10 هزار کلاس درس در قالب نزدیک به یکهزار باب مدارس در جمهوری اسلامی ایران در اختیار دانش آموزان افغانستان است که همین مساله باعث دوشیفته شدن برخی مدارس شده است.

سرانه هزینه تحصیل هر دانش آموز به طور متوسط 400 هزار تومان است که در مجموع هزینه سالانه تحصیل دانش آموزان افغان در ایران به بیش از 150 میلیارد تومان می رسد.